గుహేన చ మహాలింగం కుమారేశ్వరమీశ్వరమ్
గుహుడు, కుమారేశ్వరమనే మహాలింగాన్ని ప్రతిష్ఠించాడు.
నారదేనాపి మత్తీరే స్థానం సంస్థాప్య శోభనమ్ 1.2.58.
నారదుడు కూడా, నా తీరంలో ఒక అద్భుతమైన స్థలాన్ని స్థాపించాడు.
ఏవం త్రిభిర్హేతువరైర్మమేవార్ఘః ప్రదీయతామ్
ఈ మూడు ముఖ్యమైన కారణాల వల్ల, నా అర్ఘ్యాన్ని ఇవ్వాలి.
ఇత్యుక్తే వచనే పార్థ తీర్థరాజేన భారత
పార్థా, తీర్థరాజు ఈ మాటలు చెప్పినప్పుడు, భరతవంశజా—
తతో బ్రహ్మసుతో జ్యేష్ఠః శ్వేతమాల్యానులేపనః
అప్పుడూ బ్రహ్మకు పెద్ద కుమారుడు, తెల్ల పుష్పమాలలు ధరించి, సుగంధ ద్రవ్యాలతో అలంకరించబడి ఉన్నాడు.
అహో కష్టమిదం కూక్తం తీర్థరాజేన మోహతః
ఓహో! ఎంత దురదృష్టం, తీర్థ రాజు మోహంతో ఇంత కఠినంగా మాట్లాడటం!
స్వీయాన్గుణాన్స్వయం యో హి సమ్పత్సు ప్రక్షిపన్పరాన్
ఎవరైనా, తనకు శుభం వచ్చినా, తన మంచి లక్షణాలను పక్కన పెట్టి, పరుల గొప్పతనాన్ని మాత్రమే పొగిడితే,
తస్మాదస్మాదహంకారాత్సత్స్వప్యేషు గుణేషు చ
అందువల్ల, ఇలాంటి అహంకారం వల్ల, నిజమైన మంచి లక్షణాలు ఉన్నా కూడా,
స్తంభతీర్థమితి ఖ్యాతం స్తమ్భో గర్వః కృతో యతః
ఇక్కడ అహంకారం ప్రబలినందువల్ల, ఈ తీర్థం 'స్తంభతీర్థం' అని ప్రసిద్ధి చెందింది.
ఇత్యుక్తే ధర్మదేవేన హాహేతి రవ ఉత్థితః
ధర్మదేవుడు ఇలా అన్న వెంటనే, 'అయ్యో!' అని అందరూ అరవడం మొదలుపెట్టారు.
గుహస్తతో వచః ప్రాహ ధర్మదేవసమాగమే
అప్పుడు గుహుడు, ధర్మదేవుని సభలో ఇలా అన్నాడు:
బ్రవీతు కోఽపి సర్వేషాం తీర్థానాం తేషు వర్తతామ్ 1.2.58.
ఈ తీర్థాలన్నింటిలో ఏది గొప్పదో, దయచేసి ఎవరో ఒకరు చెప్పండి.
తిష్ఠత్వాత్మగుణో యచ్చ తీర్థరాజేన వర్ణితః
తీర్థ రాజు తనను తాను పొగిడిన మాటలు అలాగే ఉండాలి.
అహో న యుక్తం పాలానాం యది తేఽప్యవిమృశ్య చ
పాలకులు కూడా ఆలోచించకుండా వ్యవహరిస్తే, అది సరికాదు.
ఏవముక్తే గుహేనాథ ధర్మో వచనమబ్రవీత్
గుహుడు ఇలా అన్న తర్వాత, ధర్ముడు ఇలా సమాధానం చెప్పాడు:
ముఖ్యత్వం సర్వతీర్థానామర్ఘం చాపి పితామహాత్ పరోక్షేపి స్వప్రశంసా బ్రహ్మాణమపి చాలయేత్
అన్ని తీర్థాలలో గొప్పదనమూ, అపరిమితమైన విలువ కూడా పితామహుని నుంచి లభించింది. తనను తాను పొగడటం, బ్రహ్మను కూడా动లికించగలదు.
స్వప్రశంసాం ప్రకుర్వాణః పరాక్షేపసమన్వితామ్ యాని పూర్వం ప్రమాణాని కృతానీశేన ధీమతా
తనను తాను పొగడుతూ, ఇతరులను తక్కువగా మాట్లాడే వారు, ముందు జ్ఞానులు నిర్ణయించిన నియమాలను పాటించాలి.
తాని సమ్పాలనీయాని తాని కోఽతి క్రమేద్బుధః
ఆ నియమాలను తప్పక పాటించాలి; జ్ఞానులు వాటిని ఉల్లంఘించరు.
పాలయామాస ఏతచ్చ త్వం పాలయితుమర్హసి
ఇది కూడా ఇంతవరకు పాటించబడింది; నీవు కూడా దీనిని పాటించాలి.
తదస్మాభిరిదం యుక్తం శాసనం దిశ్యతాం పరమ్
అందువల్ల, మనం ఈ ఉత్తమమైన ఆజ్ఞను ఇవ్వడం సముచితం.
అహం ప్రస్తావమన్వీక్ష్య వాక్యమేతదుదైరయమ్
నేను ఈ విషయం గురించి ఆలోచించి, ఈ మాటను చెప్పాను.
బ్రహ్మవిష్ణుశివైర్నిత్యం పూజితాయాఘనాశినే 1.2.58.
బ్రహ్మ, విష్ణు, శివులు ఎల్లప్పుడూ పూజించే, పాపాలను నశింపజేసే ఆ అమ్మవారికి.
తదస్మాకం కుతో భావో మా విశ్వం నాశయ ప్రభో
అందువల్ల, మాకు అలాంటి భావన ఎలా కలుగుతుంది? ప్రభూ, ఈ లోకాన్ని నాశనం చేయకండి.
శివవన్మాననీయో హి యతః సాక్షాచ్ఛివాత్మజః
ఆయనను శివునిలా గౌరవించాలి, ఎందుకంటే ఆయన నిజంగా శివుని కుమారుడు.
యువయోరైక్యభావేన సుఖం జీవేదిదం జగత్
మీ ఇద్దరి ఐక్యత వల్ల ఈ లోకం సుఖంగా జీవిస్తోంది.
అనుగ్రహశ్చ క్రియతాం తీర్థరాజస్య మానద
మాన్యుడా, తీర్థరాజుకు కూడా అనుగ్రహం చూపించండి.
ఏవముచ్చరమాణం మాం ప్రశస్యాహాపి పద్మభూః
ఇలా నేను మాట్లాడుతుంటే, పద్మభూవు నన్ను ప్రశంసించి ఇలా అన్నాడు.
సమ్మానయ గుహం చాపి గుహః స్వామీ యతో హి నః
గుహను కూడా గౌరవించు, ఎందుకంటే గుహనే మన ప్రభువు.
నమో గుహాయ సిద్ధాయ కింకరాయస్య తే వయమ్
సిద్ధుడైన గుహకు నమస్కారం; మేము నీ సేవకులం.
స్తంభాదేతన్మహాతీర్థమప్రసిద్ధం భవిష్యతి
ఈ స్థంభం నుండి ఈ మహాతీర్థం ప్రసిద్ధి చెందుతుంది.