తం చ బ్రహ్మా కరే గృహ్య తీర్థాన్యాహేతి భారతీమ్
అప్పుడు బ్రహ్మ తన చేతిలో దానిని పట్టుకొని, భారతీకి ఆ తీర్థాల గురించి వివరించాడు.
సర్వైర్భవద్భిః సంహత్య ముఖ్యస్త్వేకః ప్రకీర్త్యతామ్ 1.2.58.
మీ అందరూ కలసి, వాటిలో ఒకటి ప్రధానమైనదిగా ప్రకటించండి.
అస్మాద్ధేతోశ్చ సంప్రాప్తా జ్ఞాత్వా దేహి త్వమేవ తత్
ఈ కారణంగా, ఇక్కడికి వచ్చి తెలుసుకున్నావు కాబట్టి, ఆ అర్ఘ్యాన్ని నీవే ఇవ్వాలి.
సర్వే చాపారమాహాత్మ్యం స్వయం మే వక్తుమర్హథ
మీ అందరూ మీ మీ గొప్పతనాన్ని నాకే స్వయంగా చెప్పగలరు.
యత్ర గంగా గయా కాశీ పుష్కరం నైమిషం తథా
ఎక్కడ గంగా, గయా, కాశీ, పుష్కరం, అలాగే నైమిషం ఉన్నాయో—
ప్రభాసాద్యాని శతశో యత్ర నస్తత్ర కా మతిః
ప్రభాసాదిగా వందలాది పవిత్ర స్థలాలు ఉన్న చోట, మనకు ఏమి నిర్ణయం ఉండగలదు?
చిరేణేదం తతః ప్రాహ మహీసాగరసంగమః
చాలా కాలం తర్వాత, భూమి-సముద్ర సంగమం ఇలా అన్నది:
మమైనమర్ఘం త్వం యచ్ఛ చతురానన శీఘ్రతః
నాలాంటి అర్ఘ్యాన్ని నీవు త్వరగా అందించు, నాలుగు ముఖాలవాడా.
యతశ్చేన్ద్రద్యుమ్నరాజ్ఞా తాప్యమానా వసుంధరా
ఇంద్రద్యూమ్నుడు భూమిని బాధించాడని,
సా చ సర్వాణి తీర్థాని సంయుక్తాని మయా సహ
ఆమె, అన్ని పవిత్ర తీర్థాలతో కలిసి, నాతో ఏకమయ్యింది.
గుహేన చ మహాలింగం కుమారేశ్వరమీశ్వరమ్
గుహుడు, కుమారేశ్వరమనే మహాలింగాన్ని ప్రతిష్ఠించాడు.
నారదేనాపి మత్తీరే స్థానం సంస్థాప్య శోభనమ్ 1.2.58.
నారదుడు కూడా, నా తీరంలో ఒక అద్భుతమైన స్థలాన్ని స్థాపించాడు.
ఏవం త్రిభిర్హేతువరైర్మమేవార్ఘః ప్రదీయతామ్
ఈ మూడు ముఖ్యమైన కారణాల వల్ల, నా అర్ఘ్యాన్ని ఇవ్వాలి.
ఇత్యుక్తే వచనే పార్థ తీర్థరాజేన భారత
పార్థా, తీర్థరాజు ఈ మాటలు చెప్పినప్పుడు, భరతవంశజా—
తతో బ్రహ్మసుతో జ్యేష్ఠః శ్వేతమాల్యానులేపనః
అప్పుడూ బ్రహ్మకు పెద్ద కుమారుడు, తెల్ల పుష్పమాలలు ధరించి, సుగంధ ద్రవ్యాలతో అలంకరించబడి ఉన్నాడు.
అహో కష్టమిదం కూక్తం తీర్థరాజేన మోహతః
ఓహో! ఎంత దురదృష్టం, తీర్థ రాజు మోహంతో ఇంత కఠినంగా మాట్లాడటం!
స్వీయాన్గుణాన్స్వయం యో హి సమ్పత్సు ప్రక్షిపన్పరాన్
ఎవరైనా, తనకు శుభం వచ్చినా, తన మంచి లక్షణాలను పక్కన పెట్టి, పరుల గొప్పతనాన్ని మాత్రమే పొగిడితే,
తస్మాదస్మాదహంకారాత్సత్స్వప్యేషు గుణేషు చ
అందువల్ల, ఇలాంటి అహంకారం వల్ల, నిజమైన మంచి లక్షణాలు ఉన్నా కూడా,
స్తంభతీర్థమితి ఖ్యాతం స్తమ్భో గర్వః కృతో యతః
ఇక్కడ అహంకారం ప్రబలినందువల్ల, ఈ తీర్థం 'స్తంభతీర్థం' అని ప్రసిద్ధి చెందింది.
ఇత్యుక్తే ధర్మదేవేన హాహేతి రవ ఉత్థితః
ధర్మదేవుడు ఇలా అన్న వెంటనే, 'అయ్యో!' అని అందరూ అరవడం మొదలుపెట్టారు.
గుహస్తతో వచః ప్రాహ ధర్మదేవసమాగమే
అప్పుడు గుహుడు, ధర్మదేవుని సభలో ఇలా అన్నాడు:
బ్రవీతు కోఽపి సర్వేషాం తీర్థానాం తేషు వర్తతామ్ 1.2.58.
ఈ తీర్థాలన్నింటిలో ఏది గొప్పదో, దయచేసి ఎవరో ఒకరు చెప్పండి.
తిష్ఠత్వాత్మగుణో యచ్చ తీర్థరాజేన వర్ణితః
తీర్థ రాజు తనను తాను పొగిడిన మాటలు అలాగే ఉండాలి.
అహో న యుక్తం పాలానాం యది తేఽప్యవిమృశ్య చ
పాలకులు కూడా ఆలోచించకుండా వ్యవహరిస్తే, అది సరికాదు.
ఏవముక్తే గుహేనాథ ధర్మో వచనమబ్రవీత్
గుహుడు ఇలా అన్న తర్వాత, ధర్ముడు ఇలా సమాధానం చెప్పాడు:
ముఖ్యత్వం సర్వతీర్థానామర్ఘం చాపి పితామహాత్ పరోక్షేపి స్వప్రశంసా బ్రహ్మాణమపి చాలయేత్
అన్ని తీర్థాలలో గొప్పదనమూ, అపరిమితమైన విలువ కూడా పితామహుని నుంచి లభించింది. తనను తాను పొగడటం, బ్రహ్మను కూడా动లికించగలదు.
స్వప్రశంసాం ప్రకుర్వాణః పరాక్షేపసమన్వితామ్ యాని పూర్వం ప్రమాణాని కృతానీశేన ధీమతా
తనను తాను పొగడుతూ, ఇతరులను తక్కువగా మాట్లాడే వారు, ముందు జ్ఞానులు నిర్ణయించిన నియమాలను పాటించాలి.
తాని సమ్పాలనీయాని తాని కోఽతి క్రమేద్బుధః
ఆ నియమాలను తప్పక పాటించాలి; జ్ఞానులు వాటిని ఉల్లంఘించరు.
పాలయామాస ఏతచ్చ త్వం పాలయితుమర్హసి
ఇది కూడా ఇంతవరకు పాటించబడింది; నీవు కూడా దీనిని పాటించాలి.
తదస్మాభిరిదం యుక్తం శాసనం దిశ్యతాం పరమ్
అందువల్ల, మనం ఈ ఉత్తమమైన ఆజ్ఞను ఇవ్వడం సముచితం.