తథైవం సాత్మ్యమభ్యేతి యోగినామాత్మా పరాత్మనా
ఇలా యోగులకు వారి ఆత్మ పరమాత్మతో ఏకత్వాన్ని పొందుతుంది.
అత్రోపమాం వ్యాహరంతి యోగార్థం యోగినోఽ మలాః
ఇక్కడ యోగార్థం కోసం పవిత్రమైన యోగులు ఒక ఉపమానం చెబుతారు.
సముత్సృజతి నైకః సన్నుపమా సాస్తి యోగినః
ఒకరు అనేక రూపాల్లో ఉన్నా, అన్నిటిని వదిలిపెట్టినప్పుడు, అదే యోగికి ఉపమానం.
ధ్వస్తే యాంత్యన్యతో దుఃఖం న తేషాం సోపమా యతేః
బాధలు నశించి, వారు వేరే స్థితికి చేరినప్పుడు, ప్రయత్నించే యోగికి ఉపమానం ఉండదు.
కరోతి మృద్భాగచయముపదేశః స యోగినః
ఎలా మట్టి ముద్దల్ని పోగు చేస్తారో, అలాగే యోగికి ఉపదేశం ఉంటుంది.
వృక్షం విలుప్యమానం చ లబ్ధ్వా సిధ్యంతి యోగినః
వేరులు తీయబడుతున్న వృక్షాన్ని పొందినట్లయితే, యోగులు విజయాన్ని సాధిస్తారు.
సహ తేన వివర్ధేత యోగీ సిద్ధిముపాశ్నుతే
దానితో పాటు యోగి అభివృద్ధి చెంది, సిద్ధిని పొందుతాడు.
తుంగమార్గం విలోక్యైవం విజ్ఞాతం కి న యోగినామ్ 1.2.55.
ఈ విధంగా ఉన్న ఉన్నతమైన మార్గాన్ని చూసిన యోగులకు తెలియని విషయం ఏముంటుంది?
యేన నిష్పాద్యతే చార్థః స్వయం స్యాద్యోగసిద్ధయే
దానివల్లే కార్యం పూర్తవుతుంది; అదే యోగసిద్ధికి కారణమవుతుంది.
జ్ఞానానాం బహుతా యేయం యోగవిఘ్నకరీ హి సా
జ్ఞానమంతా ఎక్కువైతే, అది యోగానికి అడ్డంకి అవుతుంది.
అపి కల్పసహస్రాయుర్నైవ జ్ఞేయమవాప్నుయాత్
వెయ్యి కల్పాలైనా, తెలుసుకోవాల్సినదాన్ని పొందలేరు.
పిధాయ బుద్ధ్యా ద్వారాణి మనో ధ్యానే నివేశయేత్
బుద్ధితో ద్వారాలను మూసి, మనస్సును ధ్యానంలో స్థిరపరచాలి.
స్యాదయం తం చ భుంజానో రౌరవస్య ప్రియాతిథిః
ఇది తినేవాడు రౌరవ నరకానికి ఆతిథ్యంగా వెళ్ళిపోతాడు.
యస్యైతే నియతా దండాః స త్రిదండీ యతిః స్మృతః
ఈ నియమాలు ఎవరిలో స్థిరంగా ఉంటాయో, వాడే త్రిదండిగా పిలవబడతాడు.
న బిభ్యతి చ సత్త్వాని సిద్ధేర్లక్షణముచ్యతే
అతడిని చూసి జీవులు భయపడవు — ఇదే సిద్ధి లక్షణం అని చెబుతారు.
అలౌల్యమారోగ్యమనిష్ఠురత్వం గంధః శుభో మూత్రపురీషయోశ్చ
లోభం లేకపోవడం, ఆరోగ్యం, మృదువైన స్వభావం, మూత్రం మలానికి మంచివాసన ఉండడం —
సమాహితో బ్రహ్మపరోఽప్రమాదీ శుచిస్తథైకాంతరతిర్జితేన్ద్రియః
మనస్సు ఒకచోట ఉంచడం, బ్రహ్మంలో నిబద్ధత, అప్రమత్తత, పవిత్రత, అంతరంగ ఆనందం, ఇంద్రియాలను జయించడం —
కులం పవిత్రం జననీ కృతార్థా వసున్ధరా భాగ్యవతీ చ తేన 1.2.55.
అతని వల్ల కుటుంబం పవిత్రమవుతుంది, తల్లి సంతృప్తి పొందుతుంది, భూమి itself అదృష్టవంతమవుతుంది.
విశుద్ధబుద్ధిః సమలోష్టకాంచనః సమస్తభూతేషు వసన్సమో హి యః
యావన్నీ సమంగా చూసే, మట్టి గడ్డను బంగారాన్ని సమంగా భావించే, శుద్ధమైన బుద్ధి కలవాడు —
ఇదం మయా యోగరహస్యముక్తమేవంవిధం గౌతమః ప్రాప యోగమ్
ఈ యోగ రహస్యాన్ని నేను చెప్పాను; ఇలానే గౌతముడు యోగాన్ని సాధించాడు.
యశ్చాశ్వినే కృష్ణచతుర్దశీదినే రాత్రౌ సమభ్యర్చతి లింగమేతన్
కృష్ణ పక్ష చతుర్దశి రాత్రి ఈ లింగాన్ని భక్తితో పూజించే వాడు —
మహోపకారేణ విముక్తపాపః స యాతి యత్రాస్తి స గౌతమో మునిః
ఈ మహోపకారంతో అతడు పాపాల నుంచి విముక్తుడై, గౌతమ ముని ఉన్న చోటికి చేరతాడు.
ఇదం మయా పార్థ తవ ప్రణీతం గుప్తస్య క్షేత్రస్య సమాసయోగాత్
పార్థా! ఈ రహస్య క్షేత్ర విషయాన్ని సంక్షిప్తంగా నీ కోసం నేను వివరించాను.
య ఇదం శృణుయాద్భక్త్యా గౌతమాఖ్యానముత్తమమ్
ఈ ఉత్తమమైన గౌతముని కథను ఎవరు భక్తితో వినతారో —
యస్య స్మరణమాత్రేణ వాజపేయఫలం భవేత్
అతన్ని ఒక్కసారి స్మరించగానే వాజపేయ యాగ ఫలం లభిస్తుంది.
ఏకదా తు పురా పార్థ సృష్టి కామేన బ్రహ్మణా
ఒకప్పుడు, పార్థా! సృష్టి కోరికతో బ్రహ్మదేవుడు —
తపసా తేన సన్తుష్టః పార్వతీపతిశంకరః
అతని తపస్సు వల్ల పార్వతీపతి శంకరుడు సంతోషించాడు.
తతో హృష్టః ప్రముదితః కృతకృత్యః పితామహః
అంతటితో సంతుష్టుడై, ఆనందంతో, తన కార్యాన్ని నెరవేర్చుకున్న బ్రహ్మదేవుడు —
చఖాన చ సరః పుణ్యం నామ్నా బ్రహ్మసరః శుభమ
పవిత్రమైన, శుభమైన బ్రహ్మసరస్సు అనే పేరుతో ఒక తీర్థాన్ని తవ్వాడు.
అస్య తీరే మహాలింగం స్థాపయామాస వై విభుః
దాని ఒడ్డున ప్రభువు మహా లింగాన్ని ప్రతిష్టించాడు.