సమాధిరితి చాష్టాంగో యోగః సంపరికీర్తితః
సమాధి కూడా ఇందులో చెప్పబడింది. ఇలా యోగానికి ఎనిమిది భాగాలు ఉన్నాయని అంటారు.
అనుక్రమాన్నరో యేషాం సాధనాద్యోగమశ్నుతే
వాటిని క్రమంగా ఆచరించే మనిషి యోగాన్ని పొందుతాడు.
ఏతే పంచ యమాః ప్రోక్తాః శృణ్వేషామపి లక్షణమ్
ఈ ఐదు యమాలు చెప్పబడ్డాయి. వాటి లక్షణాలను కూడా వినండి.
అహింసైషా సమాఖ్యాతా వేదసంవిహితా చ యా
వేదాలు చెప్పిన విధంగా ఇది అహింస అని పిలవబడుతుంది.
కథనం సత్యమిత్యుక్తం పరపీడావివర్జితమ్
ఇతరులకు హాని చేయకుండా మాట్లాడటమే సత్యం అని అంటారు.
మనసా కర్మణా వాచా తదస్తేయం ప్రకీర్తితమ్
మనసుతో, చేతలతో, మాటలతో దొంగతనం చేయకపోవడమే అస్తేయం అని చెప్పబడింది.
ఋతౌ స్వదారగమనం గేహినాం బ్రహ్మచర్యతా
గృహస్తులకు, సరైన సమయంలో తన భార్యను మాత్రమే చేరడమే బ్రహ్మచర్యం.
గృహస్థానాం చ మనసా స్మృత ఏషోఽపరిగ్రహః 1.2.55.
గృహస్తులకు, మనసులోనే అపరిగ్రహం అనుసరించాలి అని గుర్తించబడింది.
శౌచం తుష్టిస్తపశ్చైవ జపో భక్తిర్గురోస్తథా
శౌచం, సంతుష్టి, తపస్సు, జపం, గురువుకు భక్తి ఇవే నియమాలు.
బాహ్యమాభ్యతరం చైవ ద్వివిధం శౌచముచ్యతే
శౌచం రెండు విధాలుగా ఉంటుంది — బాహ్యమైనది, అంతర్గతమైనది.
న్యాయేనాగతయా వృత్త్యా భిక్షయా వార్తయాపి చ
న్యాయమైన జీవన విధానం, ఉపాధి, భిక్ష ద్వారా కూడా శుద్ధి పొందవచ్చు.
చాంద్రాయణాదీని పునస్తపాంసి విహితాని చ
చాంద్రాయణాది వ్రతాలు వంటి తపస్సులు కూడా నియమించబడ్డాయి.
స్వాధ్యాయస్తు జపః ప్రోక్తః ప్రణవాభ్యసనాదికః
ఓంకార సాధన మొదలైనవి చేయడమే జపంగా, స్వాధ్యాయంగా చెప్పబడింది.
ఏవం సంసాధ్య నియమాన్సంయమాంశ్చ విచక్షణః
ఇలా, వివేకి నియమాలు, సంయమాలను పూర్తిగా ఆచరిస్తాడు.
యతోఽశుచిశరీరస్య వాయుకోపో మహాన్భవేత్
శుద్ధి లేని శరీరంలో వాయువు బలంగా కలవరం కలిగిస్తుంది.
తస్మాద్విచక్షణః శుద్ధం కృత్వా దేహం యతేత్పరమ్
అందువల్ల జ్ఞానులు తమ శరీరాన్ని పూర్తిగా శుభ్రంగా చేసుకోవడానికి ప్రయత్నించాలి.
ప్రాణాపాననిరోధశ్చ ప్రాణాయామః ప్రకీర్తితః
పీల్చడం, వదిలిపెట్టడం నియంత్రించడాన్ని ప్రాణాయామం అంటారు.
లఘుర్ద్వాదశమాత్రస్తు మాత్రా నిమిష ఉన్మిషః 1.2.55.
అతి తేలికైనది పన్నెండు మోతాదుల పాటు ఉంటుంది; ఒక్క మోతాదు అంటే కన్ను మూసి తెరవడానికి పట్టే సమయం.
ప్రథమేన జయేత్స్వేదం మధ్యమేన తు వేపథుమ్
మొదటి దానితో చెమటను జయించవచ్చు; మధ్యదానితో కంపును అదుపు చేయవచ్చు.
పద్మాఖ్యమాసనం కృత్వా రేచకం పూరకం తథా
పద్మాసనం వేసుకుని, అలాగే ఊపిరిని బయటకు వదిలి, లోపలికి తీసుకోవాలి.
ప్రాణానాముపసంరోధాత్ప్రాణాయామ ఇతి స్మృతః
ఊపిరిని నియంత్రించడినే ప్రాణాయామం అని అంటారు.
తథేంద్రియవృతో దోషః ప్రాణాయామేన దహ్యతే
ఇలా, ఇంద్రియాల వల్ల కలిగే లోపాన్ని ప్రాణాయామం ద్వారా తొలగించవచ్చు.
ప్రాణాయామేన యోగజ్ఞస్తస్మాత్ప్రాణం సదా యమేత్
కాబట్టి యోగాన్ని తెలిసినవాడు ఎప్పుడూ ప్రాణాయామంతో ఊపిరిని నియంత్రించాలి.
శాంతిః ప్రశాన్తిర్దీప్తిశ్చ ప్రసాదశ్చ యథాక్రమమ్
శాంతి, ప్రశాంతత, కాంతి, స్పష్టత వరుసగా కలుగుతాయి.
వాసనాశాంతిరిత్యాఖ్యః ప్రథమో జాయతే గుణః
మొదటిగా కలిగే గుణాన్ని వాసనాశాంతి అంటారు, అంటే కోరికలు తగ్గిపోవడం.
తపసాం చ యదా ప్రాప్తిః సా శాంతిరితి చోచ్యతే
తపస్సు ఫలితంగా కలిగే స్థితిని శాంతి అని అంటారు.
ప్రసాద ఇతి స ప్రోక్తః ప్రాప్యమేవం చతుష్టయమ్
దీనిని ప్రసాదం అంటారు; ఇలా ఈ నాలుగు లక్షణాలు సాధించవలసినవే.
మృదుత్వం సేవ్యమానాస్తు సింహశార్దూలకుంజరాః 1.2.55.
సింహాలు, పులులు, ఏనుగుల్లో మృదుత్వాన్ని అభ్యసించవచ్చు.
ప్రాణాయామస్త్వయం ప్రోక్తః ప్రత్యాహారం తతః శృణు
ఈ ప్రాణాయామాన్ని వివరించాను; ఇప్పుడు ప్రత్యాహారాన్ని విను.
ప్రత్యాహారం వినిర్దిష్టతస్య సంయమనం హి యత్
ప్రత్యాహారం అంటే ఇంద్రియాలను నియంత్రించడమే అని నిర్వచించబడింది.