స చ బాభ్రవ్యనామా వై హారీతస్యాన్వయోద్భవః 1.2.54.
ఆ బాభ్రవ్యుడు హారీత వంశంలో జన్మించినవాడు.
స చ జ్ఞాత్వా మహాబుద్ధిర్నారదస్య మనీషితమ్
మహా బుద్ధిశాలి అయిన అతడు, నారదుని మనసులోని ఉద్దేశాన్ని తెలుసుకున్నాడు.
సర్వోఽపి చాత్ర వృత్తాంతే సంశయం యాతి మానవః
ఈ సంఘటన గురించి ప్రతి మనిషికీ సందేహం కలుగుతుంది.
తదహం తే ప్రవక్ష్యామి యథా కృష్ణాన్మయా శ్రుతమ్
అందుకే నేను నీకు శ్రీకృష్ణుడి నుండి విన్నట్టు చెప్పుతాను.
మహీసాగరయాత్రాయాం కృష్ణస్తత్రాయయౌ ప్రభుః
భూమి సముద్ర సంగమ యాత్రలో శ్రీకృష్ణుడు అక్కడికి వచ్చాడు.
రామేణ రౌక్మిణేయేన యుయుధానాదిభిస్తదా
ఆ సమయంలో రోహిణీ కుమారుడైన రాముడు, యుయుధానుడు మరియు ఇతరులతో కలసి ఉన్నాడు.
పిండదానాదికం కృత్వా దత్త్వా దానాని భూరిశః
పితృదేవతలకు పిండప్రదానం చేసి, విరివిగా దానాలు ఇచ్చాడు.
స్నానం కృత్వా కోటితీర్థే జయాదిత్యం సమర్చ్య చ
కోటితీర్థంలో స్నానం చేసి, జయాదిత్యుని ఆరాధించాడు.
ఉగ్రసేనేన రాజ్ఞా వై పూర్వజేన జటాయునా ఉగ్రసేనో మహారాజః కృష్ణం ప్రోవాచ సంసది
తర్వాత మహారాజు ఉగ్రసేనుడు, పెద్దవాడైన జటాయుతో కలిసి సభలో శ్రీకృష్ణునితో మాట్లాడాడు.
యోఽయం నామ మహాబుద్ధిర్నారదో విశ్వవందితః కలిప్రియశ్చ కస్మాద్వా కస్మాత్త్వయ్యతిప్రీతిమాన్ ।। 1.2.54.
ఈ లోకమంతా గౌరవించే, మహా జ్ఞానశాలి నారదుడు కలియుగాన్ని ఎందుకు ఇష్టపడతాడు? నీపై అతనికి ఎందుకు అంత ప్రేమ ఉంది?
దక్షేణ తు పురా శప్తో నారదో మునిసత్తమః
పూర్వం దక్షుడు నారద మహర్షిని శపించాడు.
సృష్టిమార్గాంస్తు తాన్వీక్ష్య నారదేన విచాలితాన్
నారదుడు సృష్టి మార్గాలను కలవరపరిచినదాన్ని చూసి,
పైశున్య వక్తా చ తథా ద్వితీయానాం ప్రచాలనాత్
ఇంకా, ఇతరుల విషయాలు చెబుతూ, వారిని కలవరపరిచినందుకు,
నిరాకర్తుం సమర్థోఽపి మునిర్మేనే తథైవ తత్
తాను నిరాకరించగలిగినా, ఆ మహర్షి అలా అంగీకరించడమే శ్రేయస్కరమని భావించాడు.
వినాశకాలం చావేక్ష్య కలిం వర్ధయతే యతః
వినాశకాలాన్ని గుర్తించి, కలియుగాన్ని పెంపొందించాడని.
భ్రమతోఽపి చ సర్వత్ర నాస్య యస్మాత్పృథఙ్మనః యచ్చ ప్రీతిర్మయి తస్య పరమా తచ్ఛృణుష్వ చ
అతడు ఎక్కడికైనా తిరిగినా, మనసు ఎప్పుడూ ఏకాగ్రంగా ఉంటుంది. నాకు ఉన్న అతని పరమమైన ప్రేమ గురించి కూడా విను.
అహం హి సర్వదా స్తౌమి నారదం దేవదర్శనమ్
నేను ఎప్పుడూ దేవతలకు దర్శనమిచ్చే నారదుని స్తుతిస్తాను.
శ్రుతచారిత్రయోర్జాతా యస్యాహంతా న విద్యతే
మంచి ఆచరణ గురించి విని, అతనిలో 'నేనే' అనే భావన కలగదు.
అరతిక్రోధచాపల్యే భయం నైతాని యస్య చ
అతనిలో ద్వేషం, కోపం, అసహనం వల్ల భయం ఉండదు.
కామాద్వా యది వా లోభాద్వాచం యో నాన్యథా వదేత్ 1.2.54.
కామం వల్లా, లోభం వల్లా అయినా, అతడు అసత్యంగా మాట్లాడడు.
అధ్యాత్మగతితత్త్వజ్ఞం క్షాంతం శక్తం జితేంద్రియమ్
ఆత్మ మార్గం యొక్క సత్యాన్ని తెలిసినవాడు, సహనంతో ఉండి, శక్తివంతుడై, ఇంద్రియాలను జయించినవాడు,
తేజసా యశసా బుద్ధ్యా నయేన వినయేన చ
వీర్యం, కీర్తి, బుద్ధి, వివేకం, వినయం కలిగి ఉన్నవాడు,
సుఖశీలం సుఖం వేషం సుభోజం స్వాచరం శుభమ్
మృదువైన స్వభావం, సుందరమైన రూపం, మంచి ఆహారం, సత్ప్రవర్తన, శుభమైన లక్షణాలు కలవాడు,
కల్యాణం కురుతే గాఢం పాపం యస్య న విద్యతే
గాఢంగా మంగళకార్యాలు చేసేవాడు, లోపమూ పాపమూ లేనివాడు,
వేదస్మృతిపురాణోక్తధర్మే యో నిత్యమాస్థితః
వేదాలు, స్మృతులు, పురాణాలలో చెప్పిన ధర్మాన్ని ఎప్పుడూ పాటించేవాడు,
అశనాదిష్వలిప్తం చ పండితం నాలసం ద్విజమ్
భోజనం మొదలైన వాటిలో ఆసక్తి లేని, విద్యావంతుడు, అలసత్వం లేని, నిజమైన ద్విజుడు,
నార్థే క్రోధే చ కామే చ భూతపూర్వోఽస్య విభ్రమః
ధనం, కోపం, కామం విషయంలో ఎప్పుడూ తప్పు చేయని వాడు,
వీతసంమోహదోషో యో దృఢభక్తిశ్చ శ్రేయసి
మాయా దోషం లేని, శ్రేయస్సులో దృఢమైన భక్తి కలవాడు,
అసక్తః సర్వసంగేషు యః సక్తాత్మేతి లక్ష్యతే
అన్ని సంబంధాలలో అసక్తుడై, ఆత్మతో మాత్రమే అనుబంధం కలవాడిగా గుర్తించబడే వాడు,
న త్యజత్యాగమం కించిద్యస్తపో నోపజీవతి 1.2.54.
ఏ విషయంలోనూ శాస్త్రాలను వదలని, కేవలం తపస్సుతో జీవించని వాడు,