ఇతి శ్రీస్కాందే మహాపురాణ ఏకాశీతిసాహస్ర్యాం సంహితాయాం ప్రథమే మాహేశ్వర ఖణ్డే కౌమారికాఖండే కోటితీర్థాదిమాహాత్మ్యవర్ణనంనామ త్రిపంచాశత్తమోఽధ్యాయః
ఇలా, అశీతిసాహస్ర సంహితలోని మొదటి మాహేశ్వర ఖండంలో, కౌమారికాఖండంలో, కోటితీర్థాది మహిమను వివరించే యాభైమూవవ అధ్యాయం ముగిసింది.
తత్ర నాహం త్యజామ్యంగ చ్ఛత్రదణ్డవిభూషితామ్
అక్కడ, ప్రియమైనవాడా, గొడుగు, దండంతో అలంకరించబడినవారిని నేను ఎప్పుడూ వదలను.
కార్తికస్య తు యా శుక్లా భవత్యేకాదశీ శుభా
కార్తీక మాసంలో శుక్ల పక్షంలో వచ్చే పవిత్రమైన పదకొండవ తిథి కలుగుతుంది.
పృచ్ఛతస్తం చ మే విప్ర న క్రోధం కర్తుమర్హసి
బ్రాహ్మణుడా, నువ్వు నన్ను అడుగుతున్నప్పుడు, కోపపడకూడదు.
సదా త్వం మోక్షధర్మేషు పరినిష్ఠాం పరాం గతః
నీవు ఎప్పుడూ మోక్షానికి దారి తీసే ధర్మాలలో అత్యున్నత స్థాయిని సాధించావు.
త్యక్తనిందాస్తుతిర్మౌనీ మోక్షస్థః పరికీర్త్యసే
నిందా, స్తుతి రెండింటినీ వదిలి, మౌనంగా, మోక్ష స్థితిలో ఉన్నవాడిగా నిన్ను వర్ణిస్తారు.
సౌదామినీవ విచరన్దృశ్యసే ప్రాజ్ఞసంమతః
విద్వాంసులందరికీ గౌరవింపబడుతూ, మెరుపు వలె సంచరిస్తూ కనిపిస్తున్నావు.
బహూనాం హి సహస్రాణి దేవగంధర్వరక్షసామ్
అనేక వేల దేవతలు, గంధర్వులు, రాక్షసులు ఉన్నారు.
కస్మాత్తదేషా చేష్టా తే సందేహం మే హర ద్విజ
నీ ఈ ప్రవర్తన ఎందుకు? నా సందేహాన్ని తొలగించు, ద్విజుడా.
ప్రహసన్నివ బాభ్రవ్యవదనం స నిరైక్షత
అతడు చిరునవ్వుతో బాభ్రవ్యుని ముఖాన్ని చూశాడు.
స చ బాభ్రవ్యనామా వై హారీతస్యాన్వయోద్భవః 1.2.54.
ఆ బాభ్రవ్యుడు హారీత వంశంలో జన్మించినవాడు.
స చ జ్ఞాత్వా మహాబుద్ధిర్నారదస్య మనీషితమ్
మహా బుద్ధిశాలి అయిన అతడు, నారదుని మనసులోని ఉద్దేశాన్ని తెలుసుకున్నాడు.
సర్వోఽపి చాత్ర వృత్తాంతే సంశయం యాతి మానవః
ఈ సంఘటన గురించి ప్రతి మనిషికీ సందేహం కలుగుతుంది.
తదహం తే ప్రవక్ష్యామి యథా కృష్ణాన్మయా శ్రుతమ్
అందుకే నేను నీకు శ్రీకృష్ణుడి నుండి విన్నట్టు చెప్పుతాను.
మహీసాగరయాత్రాయాం కృష్ణస్తత్రాయయౌ ప్రభుః
భూమి సముద్ర సంగమ యాత్రలో శ్రీకృష్ణుడు అక్కడికి వచ్చాడు.
రామేణ రౌక్మిణేయేన యుయుధానాదిభిస్తదా
ఆ సమయంలో రోహిణీ కుమారుడైన రాముడు, యుయుధానుడు మరియు ఇతరులతో కలసి ఉన్నాడు.
పిండదానాదికం కృత్వా దత్త్వా దానాని భూరిశః
పితృదేవతలకు పిండప్రదానం చేసి, విరివిగా దానాలు ఇచ్చాడు.
స్నానం కృత్వా కోటితీర్థే జయాదిత్యం సమర్చ్య చ
కోటితీర్థంలో స్నానం చేసి, జయాదిత్యుని ఆరాధించాడు.
ఉగ్రసేనేన రాజ్ఞా వై పూర్వజేన జటాయునా ఉగ్రసేనో మహారాజః కృష్ణం ప్రోవాచ సంసది
తర్వాత మహారాజు ఉగ్రసేనుడు, పెద్దవాడైన జటాయుతో కలిసి సభలో శ్రీకృష్ణునితో మాట్లాడాడు.
యోఽయం నామ మహాబుద్ధిర్నారదో విశ్వవందితః కలిప్రియశ్చ కస్మాద్వా కస్మాత్త్వయ్యతిప్రీతిమాన్ ।। 1.2.54.
ఈ లోకమంతా గౌరవించే, మహా జ్ఞానశాలి నారదుడు కలియుగాన్ని ఎందుకు ఇష్టపడతాడు? నీపై అతనికి ఎందుకు అంత ప్రేమ ఉంది?
దక్షేణ తు పురా శప్తో నారదో మునిసత్తమః
పూర్వం దక్షుడు నారద మహర్షిని శపించాడు.
సృష్టిమార్గాంస్తు తాన్వీక్ష్య నారదేన విచాలితాన్
నారదుడు సృష్టి మార్గాలను కలవరపరిచినదాన్ని చూసి,
పైశున్య వక్తా చ తథా ద్వితీయానాం ప్రచాలనాత్
ఇంకా, ఇతరుల విషయాలు చెబుతూ, వారిని కలవరపరిచినందుకు,
నిరాకర్తుం సమర్థోఽపి మునిర్మేనే తథైవ తత్
తాను నిరాకరించగలిగినా, ఆ మహర్షి అలా అంగీకరించడమే శ్రేయస్కరమని భావించాడు.
వినాశకాలం చావేక్ష్య కలిం వర్ధయతే యతః
వినాశకాలాన్ని గుర్తించి, కలియుగాన్ని పెంపొందించాడని.
భ్రమతోఽపి చ సర్వత్ర నాస్య యస్మాత్పృథఙ్మనః యచ్చ ప్రీతిర్మయి తస్య పరమా తచ్ఛృణుష్వ చ
అతడు ఎక్కడికైనా తిరిగినా, మనసు ఎప్పుడూ ఏకాగ్రంగా ఉంటుంది. నాకు ఉన్న అతని పరమమైన ప్రేమ గురించి కూడా విను.
అహం హి సర్వదా స్తౌమి నారదం దేవదర్శనమ్
నేను ఎప్పుడూ దేవతలకు దర్శనమిచ్చే నారదుని స్తుతిస్తాను.
శ్రుతచారిత్రయోర్జాతా యస్యాహంతా న విద్యతే
మంచి ఆచరణ గురించి విని, అతనిలో 'నేనే' అనే భావన కలగదు.
అరతిక్రోధచాపల్యే భయం నైతాని యస్య చ
అతనిలో ద్వేషం, కోపం, అసహనం వల్ల భయం ఉండదు.
కామాద్వా యది వా లోభాద్వాచం యో నాన్యథా వదేత్ 1.2.54.
కామం వల్లా, లోభం వల్లా అయినా, అతడు అసత్యంగా మాట్లాడడు.