కరపత్రసమస్పర్శం కరసంస్పర్శనాదికమ్
పొడవాటి ఆకుల మాదిరి తాకే స్పర్శను, చేతి తాకిడిని అనుభవిస్తుంది.
ప్రాక్కర్మవశగస్యాస్య గర్భజ్ఞానం చ నశ్యతి
పూర్వకర్మ ప్రభావంతో, గర్భంలో ఉన్న జ్ఞానం అది మర్చిపోతుంది.
అస్థిపట్టతులాస్తంభస్నాయుబంధేన యంత్రితమ్
ఎముకలు, పట్టీలు, స్థంభాలు, స్నాయులతో బంధించబడి, అది కట్టుబడి ఉంటుంది.
సప్తభిత్తిసుసంబద్ధం ఛన్నం రోమ తృణైరపి
ఏడు గోడలతో బలంగా కలిపి, గడ్డి లాంటి రోమాలతో కూడా కప్పబడి ఉంటుంది.
ఓష్ఠద్వయకపాటం చ దంతార్గలవిముద్రితమ్
రెండు పెదాలు గుమ్మంలా ఉంటాయి, అవి పళ్లతో మూసివేయబడి ఉంటాయి.
జరాశోకసమావిష్టం కాలవక్త్రానలస్థితమ్
ఈ శరీరం వృద్ధాప్యంతో, దుఃఖంతో బాధపడుతూ, కాలమహా అగ్నిలోనే ఉంటుంది.
ఏవం సంజాయతే పుంసో దేహగేహమిదం ద్విజ
ఇలా, ద్విజుడా, ఈ శరీరమనే ఇల్లు మనిషికి ఏర్పడుతుంది.
మోక్షం స్వర్గం చ నరకమాస్తే సంసాధయన్నపి
ఇహలోకంలో పనులు చేస్తూనే, అతడు మోక్షాన్ని, స్వర్గాన్ని లేదా నరకాన్ని పొందుతాడు.
శరీరలక్షణం శ్రోతుం పునరిచ్ఛామి తద్వద
శరీర లక్షణాలు మళ్లీ వినాలనుకుంటున్నాను; వాటిని వివరించు.
పాదమూలం చ పాతాలం ప్రపదం చ రసాతలమ్
పాదాల తాడులు పాతాళానికి, పాదాల ముందు భాగం రసాతలానికి సమానం.
తలాతలం తథా గుల్ఫౌ జంఘే చాస్య మహాతలమ్
అడివేలు తలాతలానికి, కాళ్ల మడమలు మహాతలానికి అంటారు.
నాభిం మహీతలం ప్రాహుర్భువర్లోకమథోదరమ్
నాభి భూమికి, పొత్తికడుపు భువర్లೋಕానికి అంటారు.
నేత్రే తపః సత్యలోకం శీర్షదేశం వదంతి చ
కళ్లను తపోలೋಕంగా, తల భాగాన్ని సత్యలోకంగా చెబుతారు.
తథాత్ర ధాతవః సప్త నామతస్తాన్నిబోధ మే
ఇక్కడ ఏడు రకాల ధాతువులు ఉన్నాయి; వాటి పేర్లు విను.
అస్థ్నామత్ర శతాని స్యుస్త్రీణి షష్ట్యధికాని చ
ఇక్కడ ఎముకలు మూడువందల అరవై ఉంటాయని చెబుతారు.
షట్పంచాశత్సహస్రాణి తథాన్యాని నవైవ తు
ఇంకా యాభై ఆరు వేల తొమ్మిది ఇతర భాగాలు కూడా ఉన్నాయి.
సార్ధాభిస్తిసృభిశ్ఛన్నం సమంతాద్రోమకోటిభిః
ఇవి మూడు సగం రెట్లు ఎక్కువ రోమకూపాలతో చుట్టూ కప్పబడి ఉంటాయి.
షడంగాని ప్రధానాని కథ్యమానాని మే శృణు 1.2.50.
ప్రధానమైన ఆరు అవయవాలను నేను చెప్పబోతున్నాను; విను.
అంత్రాణ్యత్ర తథా త్రీణి సార్ధవ్యామత్రయాణి చ
ఇక్కడ మూడు పేగులు ఉంటాయి; ఒక్కొక్కటి ఒకన్నర ముద్దల పొడవుంటుంది.
ఊర్ధ్వనాలమధోవక్త్రం హృది పద్మం ప్రకీర్త్యతే
పై భాగం నాళం, కింద భాగం నోరు; హృదయంలో కమలం ఉంది అని అంటారు.
మజ్జాతో మేదసశ్చైవ వసాయాశ్చ తథా ద్విజ
మజ్జ, మేద, వసా — ఇవన్నీ ఇక్కడ ఉంటాయని, ద్విజుడా,
రక్తస్య చరమస్యాత్ర గర్తా ద్వ్యంజలయః స్మృతాః
ఇక్కడ చివరి రక్తానికి గుహ రెండు ముద్దల పరిమాణంలో ఉంటుందని అంటారు.
సీవన్యశ్చ తథా సప్త పంచ మూర్ధానమాస్థితాః
అలాగే, ఏడుగురు శీవన్యలు, ఐదుగురు తలపై ఉన్నారు.
నాడ్యః సర్వాః ప్రవర్తంతే నాభిపద్మాత్తథాత్ర చ
అన్ని నాడులు ఇక్కడ నాభిపద్మం నుండి ఉద్భవిస్తాయి.
నాసికాద్వారమాసాద్య సంస్థితే దేహవర్ధనే
నాసిక ద్వారం చేరిన తర్వాత, అవి శరీర వృద్ధిలో స్థిరంగా ఉంటాయి.
ప్రాణాపానసమానాశ్చ ఉదానో వ్యాన ఏవ చ
ప్రాణం, అపానం, సమానం, ఉదానం, వ్యానం కూడా ఉన్నాయి.
ఉచ్ఛ్వాసశ్చైవ నిఃశ్వాసో హ్యన్నపానప్రవేశనమ్
ఉపిరి లోపలికి తీసుకోవడం, బయటికి వదిలిపెట్టడం, అన్నపానీయాలు లోపలికి పోవడం జరుగుతాయి.
త్యాగో విణ్మూత్రశుక్రాణాం గర్భవిస్రవణం తథా 1.2.50.
విసర్జన ద్వారా మలము, మూత్రం, శుక్రం, అలాగే గర్భం బయటకు పోతాయి.
సమానో ధారయత్యన్నం వివేచయతి చాప్యథ
సమానం అన్నాన్ని పట్టుకొని, దాన్ని వేరు చేస్తుంది.
వాక్ప్రవృత్తిప్రదోద్గారే ప్రయత్నే సర్వకర్మణామ్
ఇది మాట మాట్లాడే శక్తిని, ఉబ్బసం రావడాన్ని, అన్ని పనుల్లో శ్రమను కలుగజేస్తుంది.