శ్రుత్వా తవ ముఖాంభోజాద్భృశం మే హృష్యతే మనః
నీ పద్మపు వదనంనుండి వినగానే నా మనసు ఎంతో ఆనందంగా మారింది.
మహీనగరకస్యాపి స్థాపితస్య త్వయా మునే
మహీనగరాన్ని కూడా నువ్వే స్థాపించావు, మునీశ్వరా.
తాని వక్ష్యామి యత్రాస్తే జయా దిత్యో రవిః ప్రభుః
జయాదిత్యుడు, ప్రకాశవంతుడైన ప్రభువు ఉన్న చోట్లను నేను నీకు చెబుతాను.
జయాదిత్యస్య యో నామ కీర్తయేదిహ మానవః
ఇక్కడ ఎవరు జయాదిత్యుని పేరును జపిస్తారో,
యస్య సందర్శనాదేవ కల్యాణైరపి పూర్యతే
అతన్ని కేవలం చూచినద్వారా కూడా మంగళకరమైన ఆశీర్వాదాలు లభిస్తాయి.
తస్య దేవస్య చోత్పత్తిం శృణు పార్థ వదామి తే
పార్థా, ఆ దేవుని ఉద్భవాన్ని ఇప్పుడు విను; నేను నీకు చెబుతాను.
అహం సంస్థాప్య సంస్థానమేతత్కాలేన కేనచిత్
నేను ఒక కాలంలో ఈ స్థలాన్ని స్థాపించాను.
స మాం ప్రణతమాసీనమభ్యర్చ్యార్ఘేణ భాస్కరః
నేను ధ్యానంలో కూర్చున్నప్పుడు, సూర్యుడు నన్ను పూజించి అర్ఘ్యం సమర్పించాడు.
కుత ఆగమ్యతే విప్ర క్వ చ వా ప్రతిగమ్యతే
బ్రాహ్మణా, నువ్వు ఎక్కడినుండి వచ్చావు? ఎక్కడికి పోతావు?
భారతే విహృతః ఖణ్డే మహీనగరకాదపి 1.2.49.
భారత దేశంలోని భాగాల్లో, మహీనగరంనుండి కూడా నేను సంచరించాను.
తేషాం గుణాన్మమ బ్రూహి కింగుణా నను తే ద్విజాః
వారి గుణాలు నాకు చెప్పు. వారిలో ఏమి విశేషతలు ఉన్నాయి? వారు బ్రాహ్మణులు కదా?
యది తాన్భోః ప్రశంసామి స్వీయాన్స్తౌతీతి వాచ్యతా
వారిని నేను పొగిడితే, నా వర్గాన్ని నేనే మెచ్చుకుంటున్నానని అనుకోవచ్చు.
అథవా పారమాహాత్మ్యే సతి తేషాం మహాత్మనామ్
లేకపోతే, వారు నిజంగా గొప్పవారు అయితే—
మదర్చితద్విజేంద్రాణాం యది స్యాచ్ఛ్రవణేప్సుతా
నన్ను ఆరాధించిన ఆ బ్రాహ్మణాధిపతుల గురించి వినాలనే ఆసక్తి ఉంటే—
ఇతి శ్రుత్వా మమ వచో రవిరాసీత్సువిస్మితః
నా మాటలు విని, రవి ఆశ్చర్యంతో మౌనంగా నిలిచిపోయాడు.
సోఽథ విప్రతనుం కృత్వా మాం విసర్జ్యైవ భాస్కరః
ఆ తరువాత, భాస్కరుడు బ్రాహ్మణ రూపం ధరించి, నన్ను విడిచిపెట్టి వెళ్లిపోయాడు.
జటాం త్రిషవణస్నానపింగలాం ధారయన్నథ
అతను రోజుకు మూడుసార్లు స్నానం చేయడం వల్ల జుట్టు పసుపు రంగులో ముడివేసి ఉండేది.
తతో హారీతప్రముఖాః ప్రహర్షోత్ఫుల్లలోచనాః
అంతట హారీతుడు ముందుండగా, అందరి కళ్ళు ఆనందంతో వికసించాయి.
నమస్కృత్య ద్విజాగ్ర్యం తే ప్రహర్షాదిదమబ్రువన్ ।।1.2.49.
వారు ఆ బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠుడికి నమస్కరించి, ఆనందంతో ఇలా అన్నారు.
అద్య నో దివసః పుణ్యః స్థానమద్యోత్తమం త్విదమ్
ఈ రోజు మనకు పవిత్రమైన రోజు; ఈ స్థలం నిజంగా ఉత్తమమైనది అయింది.
ధన్యస్య హి గృహస్థస్య కృపయైవ ద్విజోత్తమాః
ధన్యుడైన గృహస్థుని దయవల్లే, ఓ బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠులారా—
తత్త్వం గేహాని చాస్మాకం పాదచంక్రమణేన చ
ఆ సత్యం మా ఇళ్లలోకి ప్రవేశిస్తుంది, మీ పాదస్పర్శతో కూడి.
తదహం సమ్యగిచ్ఛామి దత్తం పరమభోజనమ్
అందుకే, నేను మనస్ఫూర్తిగా ఉత్తమమైన భోజనం సమర్పించాలనుకుంటున్నాను.
ఇత్యేతదతిథేః శ్రుత్వా హారీతః పుత్రమబ్రవీత్
అతిథి ఇలా అన్న మాటలు విని, హారీతుడు తన కుమారుడితో మాట్లాడాడు.
ద్విజం చ తర్పయిష్యామి దత్త్వా పరమభోజనమ్
నేను ఆ బ్రాహ్మణునికి ఉత్తమమైన భోజనం ఇచ్చి సంతృప్తిపరచుతాను.
సుతేన కిల జాతేన జాయతే చానృణః పితా
కుమారుడు పుట్టినప్పుడు తండ్రి ఋణముక్తుడవుతాడని అంటారు.
భోజనం ద్విప్రకారం చ ప్రవిభాగస్తయోరయమ్
భోజనం రెండు విధాలుగా ఉంటుంది; వాటి విభజన ఇదే.
తత్ర యత్ప్రాకృతం నామ ప్రకృతిప్రముఖస్య తత్
వాటిలో సాధారణమైనదాన్ని ప్రకృతి ప్రధానునికి అంటారు.
షడ్రసం భోజనం తచ్చ పంచభేదం వదంతి చ 1.2.49.
ఆరు రుచులు కలిగిన ఆహారం ఐదు విధాలుగా ఉంటుందని చెబుతారు.
యథాపరం పరంనామ ప్రోక్తం పరమభోజనమ్
అందులో అత్యుత్తమమైన ఆహారాన్ని 'పరమం' అని అంటారు.