ఏవం ప్రభావాః పరికీర్తితా మయా సమాసతస్తీర్థవరేఽత్ర దేవ్యః
ఈ పవిత్రతీర్థంలో దేవి యొక్క మహిమలను నేను సంక్షిప్తంగా వివరించాను.
శృణ్వన్యాం కీర్త యిష్యామి పాపమోక్షమవాప్నుయాత్
ఈ కథను వినేవాడు పాపాల నుండి విముక్తి పొందుతాడు.
పురా త్రేతాయుగే పార్థ చౌడదేశసముద్భవౌ
పార్ధా! త్రేతాయుగంలో, చౌడదేశంలో ఇద్దరు జన్మించారు.
తావేకదా పురాణార్థే శ్లోకమేకమపశ్యతామ్
ఒకసారి వారు పురాణ విషయానికి సంబంధించిన ఒక శ్లోకాన్ని చూశారు.
ప్రభాసాద్యాని తీర్థాని పులస్త్యాయాహ పద్మభూః । న యైస్తత్రాప్లుతం చైవ కిం తైస్తీర్థముపాసితమ్
ప్రభాస మొదలైన పవిత్ర స్థలాల గురించి పద్మభువుడు పులస్త్యునికి ఇలా అన్నాడు: అక్కడ స్నానం చేయకపోతే, ఆ తీర్థాన్ని పూజించడం వల్ల ఏమి లాభం?
ఇతి శ్లోకం పఠిత్వా తౌ పునఃపునరభిష్టుతమ్
ఈ శ్లోకాన్ని చదివిన తరువాత, వారిద్దరిని మళ్లీ మళ్లీ ప్రశంసించారు.
తౌ వనాని నదీశ్చైవ వ్యతిక్రమ్య శనైఃశనైః
వారిద్దరూ అడవులు, నదులను నెమ్మదిగా దాటి వెళ్లారు.
గుప్తక్షేత్రస్య మాహాత్మ్యం మహీసాగరసంగమమ్
అక్కడ గుప్త క్షేత్ర మహిమను, భూమి సముద్ర సంగమాన్ని వారు విన్నారు.
తతో మార్గస్య శూన్యత్వాత్తృట్క్షుధాపీడితౌ భృశమ్
ఆ మార్గం వెలితిగా ఉండటంతో, వారికి దాహం, ఆకలి బాగా బాధించాయి.
సిద్ధనాథం నమస్కృత్య సంప్రయాతౌ సుధైర్యతః
సిద్ధనాథునికి నమస్కరించి, వారు ఎంతో ఓర్పుతో ముందుకు సాగారు.
సహసా పతితౌ భూమౌ స్థూణపాదౌ విమూర్ఛితౌ 1.2.48.
అప్పుడే అకస్మాత్తుగా వారి కాళ్లు బలహీనంగా మారి, ఇద్దరూ భూమిపై పడిపోయి, జ్ఞానం కోల్పోయారు.
కించిద్విశ్వస్య ధైర్యాచ్చ సఖే కిం న శ్రుతం త్వయా
కొంత ధైర్యం వచ్చాక, అతడు ఇలా అన్నాడు: 'స్నేహితా, నువ్వు వినలేదా?''
తథాతథా భవేద్దానైర్దీనః సోమేశ్వరో హరః
ఇలా దానం చేస్తే, సోమేశ్వరుడు అయిన హరుడు దయతో ఉంటాడు.
లుంఠమానో జగామైవ ప్రాలేయః కించిదంతరే
దోచుకుంటూ ఉండగా, ప్రాలేయుడు కొంత దూరం వెళ్లిపోయాడు.
ఖే వాణీ చాభవత్తత్ర పుష్పవర్షపురఃసరా ఉత్థితం సాగరతటే లింగం తిష్ఠాత్ర సువ్రత
అక్కడ ఆకాశంలో పుష్పవర్షంతో కూడిన వాణి వినిపించింది: 'సముద్ర తీరంలో లింగం ఉద్భవించింది, ఓ సద్భక్తా, ఇక్కడే ఉండు.'
ప్రభాసాయ ప్రయాతవ్యం యదాఽఽ మృత్యోర్మయా స్ఫుటమ్
నాకు మరణం సమీపంలో స్పష్టంగా తెలిసినప్పుడు, 'ప్రభాసకు వెళ్లాలి' అని చెప్పబడింది.
అపశ్యదుత్థితం లింగం స చైవం ప్రత్యపద్యత
అతడు లింగాన్ని పైకి వచ్చినదిగా చూసి, దానిని అంగీకరించాడు.
దృష్ట్యా తనూ తతో యాతౌ ప్రభాసం శివసద్మ చ
వారు చూపుతో ప్రభాసానికి, శివాలయానికి వెళ్లారు.
ఊర్జయంతః ప్రతీచ్యాం చ ప్రాలేయస్యేశ్వరోఽపరః
ప్రతీచి దిశలో ప్రార్థిస్తూ, అక్కడ మరో ప్రాలేయేశ్వరుడు ఉన్నాడు.
సోమనాథద్వయం పశ్యేజ్జన్మపాపాత్ప్రముచ్యతే 1.2.48.
రెండు సోమనాథ లింగాలను దర్శిస్తే, జన్మపాపాల నుండి విముక్తి కలుగుతుంది.
మహీనగరకే లింగం పాతాలాత్సుమనోహరమ్
మహానగరంలో, పాతాళం నుండి అద్భుతంగా, అందంగా లింగం వెలిసింది.
నమస్తే భగవన్రుద్ర భాస్కరామితతేజసే
ఓ భగవంతుడా, రుద్రుడా, భాస్కరుని వంటి అపారమైన తేజస్సుతో ఉన్నవాడా, నీకు నమస్కారం.
శర్వాయ క్షితిరూపాయ సదా సురభిణే నమః
భూమిరూపుడైన శర్వుడికి, ఎప్పుడూ మంగళకరుడైనవాడికి నా నమస్కారాలు.
పశూనాం పతయే చాపి పావకాయాతితేజసే
పశువుల అధిపతికి, అపూర్వమైన తేజస్సుతో ఉన్న పవకుడికి కూడా నమస్కారం.
మహాదేవాయ సోమాయ అమృతాయ నమోఽస్తు తే
మహాదేవుడికి, సోమునికి, అమృత స్వరూపుడైన నీకు నా వందనాలు.
ఇత్యేవం నామభిర్దివ్యైః స్తవ ఏష ఉదీరితః
ఈ విధంగా దివ్యమైన పేర్లతో ఈ స్తోత్రం చెప్పబడింది.
హాటకేశ్వరలింగస్య నిత్యం చ ప్రయతో నరః
హాటకేశ్వర లింగాన్ని ఎప్పుడూ భక్తితో పూజించే మనిషి
హాటకేశ్వరలింగం చ ప్రయతో యః స్మరేదపి
లేదా హాటకేశ్వర లింగాన్ని భక్తితో స్మరించినవాడు కూడా
ఏవంవిధాని తీర్థాని మహీసాగరసంగమే
భూమి సముద్ర సంగమంలో ఇలాంటి పవిత్ర స్థలాలు ఉన్నాయి.
ఇతి శ్రీస్కాందే మహాపురాణ ఏకాశీతిసాహస్ర్యాం సంహితాయాం ప్రథమే మాహేశ్వరఖణ్డే కౌమారికాఖణ్డే స్తమ్భతీర్థమాహాత్మ్యే సోమనాథవృత్తాంతవర్ణనంనామాష్టచత్వారింశోఽధ్యాయః
ఇలా, శ్రీ స్కాంద మహాపురాణంలో, తొంభై ఒకటి వేల శ్లోకాల సమాహితిలో, మొదటి భాగమైన మాహేశ్వర ఖండంలో, కౌమారికా ఖండంలో, స్థంభతీర్థ మహిమను వివరించే సోమనాథ వృత్తాంతం పేరుగల నలభై ఎనిమిదవ అధ్యాయం ముగిసింది.