యత్పుణ్యం పరమం ప్రోక్తం సతతం యజ్ఞయాజినామ్ తత్పుణ్యం లభతే విప్ర సహస్రాబ్దస్య జీవిభిః
ఎప్పుడూ యజ్ఞాలు చేసే వారికి చెప్పిన పరమ పుణ్యం, వెయ్యేళ్లు బ్రతికే వారికి లభిస్తుంది, ఓ బ్రాహ్మణా.
సర్వసౌఖ్యప్రదం తాదృక్పుణ్యవ్రతమిహోచ్యతే
ఇలాంటి పుణ్య వ్రతం అన్ని సుఖాలను ఇస్తుందని ఇక్కడ చెప్పబడింది.
చతుర్దశ్యాం శుచిః స్నాత్వా దన్తధావనపూర్వకమ్ పౌర్ణమాస్యాం తథా కృత్వా చంద్రపూజాం చ కారయేత్ ।। 2.8.3.
పద్నాలుగవ తిథినాడు, శుద్ధిగా స్నానం చేసి, బాగా పళ్లను తోముకొని, పౌర్ణమి రోజున కూడా అలాగే, చంద్రుని పూజ చేయాలి.
పూర్వం చ మాతరః పూజ్యా గౌర్యాదికక్రమేణ చ
ముందుగా గౌరీ మొదలైన తల్లులను క్రమంగా పూజించాలి.
ప్రయతైః ప్రతిమా కార్యా చంద్రమండలసన్నిభా నిజవిత్తానుమానేన తదర్ధేన తదర్ద్ధికమ్
శ్రద్ధతో, చంద్రబింబాన్ని పోలిన విగ్రహాన్ని, తన సామర్థ్యానికి తగ్గట్టు, లేక ఆ సామర్థ్యంలో సగం లేదా పావుతో తయారు చేయాలి.
తతః శ్రద్ధానుమానాద్వా కార్యా విత్తానుమానతః
తరువాత, తన శ్రద్ధకు లేదా సామర్థ్యానికి అనుగుణంగా, ఆ విగ్రహాన్ని తయారు చేయాలి.
చంద్రపూజాం తతః కుర్యాదాగమోక్తవిధానతః
అంతట తరువాత, ఆగమాలలో చెప్పిన విధంగా చంద్రుని పూజ చేయాలి.
సోమమంత్రేణ హోమస్తు కార్యో విత్తానుమానతః
సోమ మంత్రంతో, తన సామర్థ్యాన్ని బట్టి హోమం చేయాలి.
సోమోత్పత్తిం సోమసూక్తం పాఠయేచ్చ ప్రయత్నతః
శ్రద్ధగా, సోముని ఉద్భవాన్ని తెలిపే శ్లోకాన్ని, సోమ సూక్తాన్ని పఠించాలి.
చంద్రన్యాసం కలాన్యాసం కారయేన్మండలే జలమ్
మండలంలో, నీటితో చంద్రుని మరియు ఆయన కళలను స్థాపించాలి.
చంద్రబింబనిభం కార్య్యం మండలం శుభతండులైః
శుభ్రమైన బియ్యపు తండులతో, చంద్రబింబాన్ని పోలిన మండలం తయారు చేయాలి.
చతురస్రేషు సంపూర్ణాన్కలశాన్స్థాపయేద్బహిః
నాలుగు మూలల్లో, బయట నిండిన కలశాలను ఉంచాలి.
చంద్రాయ విధవే నిత్యం నమః కుముదబంధవే ।। 2.8.3.
విధవుడైన చంద్రుడికి, నిత్యం నమస్కారం. కుముదపుష్పానికి మిత్రుడైన చంద్రుడికి నమస్కారం.
సుధాంశవే చ సోమాయ ఓషధీశాయ వై నమః
అమృతకిరణుడైన చంద్రుడికి, సోమునికి, ఔషధుల అధిపతికి నమస్కారం.
నమో నక్షత్రనాథాయ శర్వరీపతయే నమః
నక్షత్రాల అధిపతికి నమస్కారం. రాత్రి ప్రభువుకి నమస్కారం.
ఏవం షోడశభిశ్చంద్రః స్తోతవ్యో నామభిః క్రమాత్
ఇలా, పదహారు పేర్లతో చంద్రుణ్ణి క్రమంగా స్తుతించాలి.
తతో వై ప్రయతో దద్యాద్విధివన్మంత్రపూర్వకమ్
తరువాత, శ్రద్ధతో, మంత్రపూర్వకంగా, నియమానుసారం నైవేద్యం సమర్పించాలి.
నమస్తే మాసమాసాంతే జాయమాన పునఃపునః
ప్రతి నెల చివరలో మళ్లీ మళ్లీ జన్మించే వాడా, నీకు నమస్కారం.
ఏవం సంపూజ్య విధివచ్ఛశినం ప్రణతో భవేత్
ఇలా, నియమంగా చంద్రుణ్ణి పూజించి, వినయంగా నమస్కరించాలి.
సవస్త్రాచ్ఛాదనాః శాంత్యై దాతవ్యాస్తే ద్విజన్మనే
శాంతికోసం, ద్విజులకు వస్త్రాలు, ఆవరణాలు ఇవ్వాలి.
ఋత్విజాం మనసస్తుష్టిః కార్యా విత్తానుమానతః
ఋత్వికులు ఎంత సంపన్నులో అంచనా వేసి, వారి మనసు సంతృప్తిగా ఉండేలా చూసుకోవాలి.
పూజనీయౌ ప్రయత్నేన వస్త్రైశ్చ ద్విజదంపతీ
ద్విజ దంపతులను శ్రద్ధగా, మంచి వస్త్రాలతో గౌరవించాలి.
ప్రతిమాశ్చ ప్రదాతవ్యా ద్విజేభ్యో ధేనుపూర్వికాః దాతవ్యం చంద్రసుప్రీత్యై హర్షాదేవం ద్విజన్మనే ।। 2.8.3.
ద్విజులకు ముందుగా ఆవును ఇచ్చి, ఆ తరువాత విగ్రహాలను కూడా ఇవ్వాలి. చంద్రుని ఆనందానికి, సంతోషంతో ద్విజులకు దానం చేయాలి.
ఉపవాసవిధానేన దినశేషం నయేత్సుధీః బాంధవైః సహ భుఞ్జీత నియమం చ విసర్జ్జయేత్
మిగిలిన రోజంతా ఉపవాసం పాటిస్తూ గడపాలి. తరువాత బంధువులతో కలిసి భోజనం చేసి, నియమాన్ని వదిలేయాలి.
ఏవం చ కురుతే చంద్రసహస్రం వ్రతముత్తమమ్ వ్రతేనానేన శుద్ధాత్మా చంద్రలోకం వ్రజేన్నరః
ఇలా చేయడం వల్ల, చంద్రసహస్ర వ్రతాన్ని అత్యుత్తమంగా ఆచరిస్తాడు. ఈ వ్రతంతో శుద్ధమైన మనస్సున్నవాడు చంద్రలోకాన్ని పొందుతాడు.
యాదృశశ్చ భవేద్విప్ర ప్రియో నారాయణస్య చ
ఓ బ్రాహ్మణా! నారాయణునికి ఎంత ప్రియుడవో, అంతే ప్రియుడవుతావు.
దేవో ధర్మహరిర్న్నామ కలికల్మషనాశకః
ధర్మహరి అనే దేవుడు కలియుగపు పాపాలను నశింపజేస్తాడు.
వేదవేదాఙ్గతత్త్వజ్ఞః స్వకర్మపరినిష్ఠితః
వాడు వేదాలు, వాటి అంగాలను, అసలు తత్త్వాన్ని బాగా తెలిసినవాడు. తన కర్తవ్యాలను సంపూర్ణంగా నెరవేర్చినవాడు.
ఆగత్య చ చకారోచ్చైర్యాత్రాం తత్రాదరేణ సః
అక్కడికి వచ్చి, అతను ఎంతో భక్తితో గొప్ప ఊరేగింపు నిర్వహించాడు.
విధాయ స్వభుజావూర్ధ్వౌ విప్రోఽవోచన్ముదాన్వితః
బ్రాహ్మణుడు రెండు చేతులు పైకి ఎత్తి, ఆనందంతో మాట్లాడాడు.