స్వనామకాని చిహ్నాని తేషాం లింగాని సంతి చ ౪౫.
వారివారి పేర్లు, గుర్తులు ఉన్న లింగాలు ఉన్నాయి —
ప్రతిష్ఠాప్య పురా బ్రహ్మా పుష్కరే నీలలోహితమ్ ౪౫.
పూర్వం బ్రహ్మ, పుష్కరంలో నీలం-ఎరుపు రంగు లింగాన్ని ప్రతిష్ఠించాడు —
విష్ణునాపి నిహత్యాజౌ రావణం పయసాంనిధేః ౪౫.
విష్ణువు, పాలసముద్రం దగ్గర రావణుడిని సంహరించి —
వృత్రం హత్వా పురా శక్రో మహేంద్రే స్థాప్య శంకరమ్ ౪౫.
ఇంద్రుడు, పురాతన కాలంలో వృత్రాసురుడిని సంహరించి, మహేంద్రపర్వతంలో శంకరుని ప్రతిష్ఠించాడు —
స్థాపయిత్వా శివం సూర్యో గంగాసాగరసంగమే ౪౫.
సూర్యుడు, గంగాసముద్ర సంగమంలో శివుని ప్రతిష్ఠించాడు —
కాశ్యాం యమశ్చ ధనదః సహ్యే గరుడకశ్యపౌ ౪౫.
కాశీలో యముడు, సహ్యపర్వతంలో కుబేరుడు, గరుడుడు, కశ్యపుడు —
అస్మిన్నేవ స్తంభతీర్థే కుమారేణం గుహో విభుః ౪౫.
ఇక్కడే ఈ స్థంభతీర్థంలో కుమారుడు, గుహుడు మహాశక్తితో ప్రతిష్ఠించాడు —
ఏవమన్యైః సురైర్యాని పార్థివైర్మునిభిస్తథా ౪౫.
ఇలా, ఇతర దేవతలు, రాజులు, మునులు కూడా —
పృథివీవాసినః సర్వే యే చ స్వర్గనివాసినః ౪౫.
భూమిపై నివసించే వారు, స్వర్గంలో ఉండే వారందరూ —
యచ్చ బ్రవీషి గీర్వాణా న సంతి సన్తి చేత్కుతః ౪౫.
నీవు చెబుతున్నదీ, గంధర్వులు లేరు అంటావు — వారు లేరు అయితే, వారు ఎక్కడి నుండి వచ్చారు —
రంకవత్కిం స్మ తే దేవా యాచంతాం త్వాం కులత్థవత్ ౪౫.
దేవతలు బిక్షగాళ్లలా, నిన్ను కొంత కొర్రకుదురు అడుగుతున్నట్టు ఉన్నారా —
స్వబావాన్నైవ సర్వార్థాః సంసిద్ధా యది తే మతే ౪౫.
నీ అభిప్రాయం ప్రకారం, అన్ని విషయాలు సహజంగానే జరుగుతాయంటే —
బదరీమంతరేణాపి దృశ్యంతే కణ్టకా న హి ౪౫.
బదరిపండు చెట్టు లేకపోయినా, ముల్లు కనిపిస్తాయి కదా —
యచ్చ బ్రవీషి పశ్వాద్యాః సుఖినో ధన్యకాస్త్వమీ ౪౫.
నీవు చెప్పినదీ, పశువులు మొదలైనవి సుఖంగా, ధనికులుగా ఉన్నారని —
తామసా వికలా యే చ కష్టం తేషాం చ శ్లాఘ్యతామ్ ౪౫.
అజ్ఞానంగా, వికలాంగంగా ఉన్నవారి కష్టాన్ని గొప్పదిగా అంటారు —
సత్యం తవ వ్రతం మన్యే నరకాయ త్వయాఽఽదృతమ్ ౪౫.
నీ వ్రతం నిజమేనని నేను భావిస్తున్నాను, కానీ నీవు దాన్ని నరకానికి స్వీకరించావు —
ఆదావాడంబరేణైవ ధ్రువతోఽజ్ఞానమేవ మే ౪౫.
ప్రారంభంలో నేను వాగ్వాదంతోనే ఉన్నాను. నిజంగా, నాకు అప్పుడు అజ్ఞానం మాత్రమే ఉండేది.
మాయావినాం హి బ్రువతాం వాక్యం చాండబరావృతమ్ ౪౫.
మాయాచేసేవారు మాట్లాడే మాటలు ఎప్పుడూ పుకార్లతో, అర్థంలేని గొప్పతనంతో కప్పబడి ఉంటాయి.
ఆదౌ మధ్యే తథా చాంతే యేషాం వాక్యమదోషవత్ ౪౫.
ప్రారంభంలో, మధ్యలో, చివరలో కూడా ఎవరి మాటలు తప్పులేకుండా ఉంటాయో వారు నిజంగా గొప్పవారు.
త్వయాన్యథా ప్రతిజ్ఞాతముక్తం చైవాన్యథా పునః ౪౫.
నువ్వు ఒకటి వాగ్దానం చేసి, మళ్లీ వేరేలా మాట్లాడావు.
నాస్తికానాం చ సర్పాణాం విషస్య చ గుణస్త్వయమ్ ౪౫.
ఇది నాస్తికులకు, పాములకు, విషానికి ఉండే లక్షణం.
ఆపో వస్త్రం తిలాస్తైలం గంధో వా స యథా తథా ౪౫.
నీటి సంబంధం బట్టతో, నూనె తిలాలతో, పరిమళం సుగంధద్రవ్యాలతో ఉన్నట్టే ఇది కూడా అలాగే ఉంటుంది.
మోహజాలస్య యో యోనిర్మూఢైరిహ సమాగమః ౪౫.
మూఢులు కలిసే చోటే మాయాజాలానికి మూలంగా ఉంటుంది.
తస్మాత్ప్రాజ్ఞైశ్చ వృద్ధైశ్చ శుద్ధభావైస్తపస్విభిః ౪౫.
కాబట్టి, జ్ఞానులు, వృద్ధులు, పవిత్రమైన మనసున్న తపస్వులు మాత్రమే దీనిని తెలుసుకోవాలి.
న నీచైర్నాప్యవిద్వద్భిర్నానాత్మజ్ఞైర్విశేషతః ౪౫.
చెడ్డవారు, అజ్ఞానులు, తమకే తెలిసిన వారిచేత కాదు — ముఖ్యంగా కాదు.
తాంశ్చ సేవేద్విశేషేణ శాస్త్రం యేషాం హి విద్యతే ౪౫.
శాస్త్రజ్ఞానం ఉన్నవారితోనే మనం స్నేహం చేయాలి.
ధర్మాచారాత్ప్రహీయంతే న చ సిధ్యంతి మానవాః ౪౫.
ధర్మబద్ధమైన ప్రవర్తన వల్ల తప్పులు పోతాయి; లేకపోతే మనుషులకు విజయము రాదు.
మధ్యైశ్చ మధ్యతాం యాతి శ్రేష్ఠతాం యాతి చోత్తమైః యన్నిన్దసి ద్విజానేవ యైరపేయోఽర్ణవః కృతః॥ ౪౫.
మధ్యస్థులతో ఉంటే మామూలుగా మారతారు; ఉత్తములతో ఉంటే గొప్పతనం వస్తుంది. నువ్వు ద్విజులను తప్పుబడుతున్నావు, వారు సముద్రాన్ని దాటి చూపించారు.
వేదాః ప్రమాణం స్మృతయః ప్రమాణం ధర్మార్థయుక్తం వచనం ప్రమాణమ్ ౪౫.
వేదాలు ప్రమాణం, స్మృతులు ప్రమాణం, ధర్మార్ధంతో కూడిన మాట కూడా ప్రమాణమే.
ఇతీరయిత్వా వచనం మహాత్మా స నందభద్రః సహసా తదైవ ౪౫.
ఇలా గొప్ప మనసున్న నందభద్రుడు ఆ మాటలు చెప్పి వెంటనే అక్కడే—