సమమేతి వివక్షాయాం తదా సోఽర్థః ప్రకాశతే ౪౫.
ఇద్దరిలో ఉద్దేశ్యం సమానంగా ఉన్నప్పుడు, అర్థం స్పష్టంగా తెలుస్తుంది.
శ్రోతా చాప్యథ వక్తారం తదా వాక్యం న రోహతి ౪౫.
వినేవాడు కూడా చెప్పేవాడిలానే ఉంటే, ఆ మాట స్థిరంగా నిలవదు.
విశంకా జాయతే తస్మిన్వాక్యం తదపి దోషవత్ ౪౫.
అక్కడ సందేహం కలుగుతుంది; అలాంటి మాట కూడా దోషంతో ఉంటుంది.
సత్యమేవ ప్రభాషేత స వక్తా నేతరో భువి ౪౫.
నిజం మాట్లాడేవాడే నిజమైన వక్త, మిగతావారు కాదు.
సత్యమేవ వ్రతం యస్మాత్తస్మాత్సత్యవ్రతస్త్వహమ్ ౪౫.
నిజమే వ్రతం కాబట్టి, నేను నిజాన్ని పాటించే వాడిని.
యదాప్రభృతి భద్ర త్వం పాషాణస్యార్చనే రతః ౪౫.
భాగ్యవంతుడా! నువ్వు రాయిని పూజించడంలో ఆసక్తి చూపినప్పటి నుండి,
ఏకః సోఽపి సుతో నష్టో భార్యా చార్యాఽప్యనశ్యత ౪౫.
ఒక్కగానొక్కడైన కుమారుడు పోయాడు, భార్య కూడా మరణించింది.
క్వ దేవాః సంతి మిథ్యైతద్దృశ్యంతే చేద్భవంత్యపి ౪౫.
దేవతలు ఎక్కడ ఉన్నారు? ఇవన్నీ అబద్ధమే. ఉంటే కనబడాలి.
పితౄనుద్దిశ్య యచ్ఛంతి మమ హాసః ప్రజాయతే ౪౫.
పితృదేవతలకు నైవేద్యం సమర్పిస్తే, నాకు నవ్వొస్తుంది.
యత్త్విదం బహుధా మూఢా వర్ణయంతి ద్విజాధమాః ౪౫.
ఈ మూర్ఖులు, ద్విజులలో నికృష్టులు, ఎన్నో విధాలుగా చెప్పేది —
ఉత్పత్తిశ్చాపి భంగశ్చ విశ్వస్యైతద్ద్వయం మృషా ౪౫.
ఈ విశ్వానికి ఉద్భవం, లయం రెండూ కూడా అబద్ధమే.
స్వభావతో విశ్వమిదం హి వర్తతే స్వభావతః సూర్యముఖా భ్రమంత్యమీ ౪౫.
ఈ జగత్తు తన స్వభావంతోనే ఉంది; సూర్యుని ముఖమున్నవారు కూడా తమ స్వభావంతోనే తిరుగుతారు.
స్వభావతో రోహతి ధాన్యజాతం స్వభావతో వర్షశీతాతపత్వమ్ ౪౫.
పంటలు తమ స్వభావంతోనే పెరుగుతాయి; వాన, చలి, వేడి కూడా తమ స్వభావంతోనే వస్తాయి.
స్వభావతః పర్వతా భాంతి నిత్యం స్వభావతో వారిధిరేష సంస్థితః ౪౫.
పర్వతాలు ఎప్పుడూ తమ స్వభావంతో వెలిగిపోతుంటాయి; ఈ సముద్రం కూడా తన స్వభావంతోనే నిలిచిఉంది.
యథా స్వభావేన భవంతి వక్రా ఋతుస్వబావాద్బదరీషు కణ్టకాః ౪౫.
ఎలా అయితే కొన్ని వక్రతలు స్వభావంగా వస్తాయో, అలాగే ఋతువుల స్వభావంతో బదరి చెట్లకు ముల్లు వస్తాయి.
తదేవం సంస్థితే లోకే మూఢో ముహ్యతి మత్తవత్ ౪౫.
ఇలా ఏర్పడిన లోకంలో మూర్ఖుడు పిచ్చివాడిలా మాయలో పడిపోతాడు.
మానుష్యాన్న పరం కష్టం వైరిణాం నో భవేద్ధి తత్ ౪౫.
శత్రువులకు మానవ జన్మకన్నా పెద్ద బాధ మరొకటి లేదు.
మానుష్యం హి స్మృతాకారం సభాగ్యోఽస్మాద్విముచ్యతే ౪౫.
మానవ జన్మ ఒక రూపంగా గుర్తించబడుతుంది; అదృష్టవంతుడు దానినుండి విముక్తి పొందుతాడు.
అబద్ధా విహరంత్యేతే యోనిరేషాం సుదుర్లభా ౪౫.
ఈ ప్రాణులు బంధనాలు లేకుండా సంచరిస్తుంటాయి; వీరి జన్మ చాలా అరుదైనది.
బహునా కిం మనుష్యేభ్యః సర్వో ధన్యోఽన్యయోనిజః ౪౫.
మనుషుల గురించి ఎక్కువగా చెప్పాల్సిన అవసరం లేదు; ఇతర యోనులలో జన్మించినవారు అందరూ ధన్యులు.
యదేకే స్థావరాః కీటాః పతంగా మానుషాదికాః పిబ క్రీడనకైః సార్ధం భోగాన్సత్యమిదం భువి॥ ౪౫.
కొంతమంది స్థావరాలు, పురుగులు, పక్షులు, మనుషులు మొదలైనవారు ఈ భూమిపై ఆటపాటలతో కూడిన సుఖాలను అనుభవిస్తున్నారు — ఇది నిజం.
ఇత్యేతైరముఖైర్వాక్యైరయుక్తైరసమంజసైః॥ ౪౫.
ఇలాంటి ముఖం లేని, అనర్ధకమైన, అసంబద్ధమైన మాటలతో,
సత్యవ్రతస్య నాకమ్పన్నందభద్రో మహామనాః ౪౫.
సత్యవ్రతుడు మహాత్ముడు కదలలేదు, నందభద్రుడూ స్థిరంగా ఉన్నాడు.
యద్భవానాహ ధర్మిష్ఠాః సదా దుఃఖస్య భాగినః ౪౫.
మీరు చెప్పింది, ధర్మబద్ధులు ఎప్పుడూ దుఃఖాన్ని అనుభవిస్తారని.
వధబంధపరిక్లేశాః పుత్రదారాది పంచతా ౪౫.
హత్య, బంధనం, బాధలు, కుమారులు భార్య మొదలైనవారి నష్టం —
అయం సాధురహో కష్టం కష్టమస్య మహాజనాః ౪౫.
ఈ సద్గుణుడు ఎంత బాధపడుతున్నాడో చూడండి; గొప్పవారు కూడా ఎక్కువగా బాధపడతారు.
దారాదిద్రవ్యలోభార్యం విశతః పాపినో గృహే ౪౫.
భార్యలు ఇతర వస్తువుల పట్ల లోభంతో పాపులు ఇళ్లలోకి ప్రవేశిస్తారు.
యథాస్య జగతో బ్రూషే నాస్తి హేతుర్మహేశ్వరః ౪౫.
ఈ లోకానికి కారణం లేదని మీరు అంటారు; కాని మహేశ్వరుడే కారణం.
యచ్చ బ్రవీషి పాషాణం మిథ్యా లింగం సమర్చసి ౪౫.
నీవు చెబుతున్నదీ, నీవు ఒక రాయి ని శివలింగంగా పూజిస్తున్నావని —
బ్రహ్మాదాయః సురా సర్వే రాజానశ్చ మహర్ద్ధికాః ౪౫.
బ్రహ్మ మొదలుకొని అన్ని దేవతలు, మహారాజులు —