కారణాద్ధర్మమన్విచ్ఛన్న లోభం చ తతశ్చరన్॥ ౪౫.
ఒక కారణంతో ధర్మాన్ని కోరుతూ, ఆ తరువాత లోభంతో ప్రవర్తిస్తాడు.
వివిచ్య నందభద్రస్తత్సారం మోక్షేషు జగృహే ౪౫.
ఆ సారాన్ని తెలుసుకొని, నందభద్రుడు మోక్ష మార్గాల్లో దాన్ని స్వీకరించాడు.
యస్యాం ఛిందంతి వృషణా వృషాణాం చైవ నాసికామ్ ౪౫.
అందులో వృషభాల వృషణాలను, ముక్కులను కోస్తారు.
బహుదంశమయాన్దేశాన్నయంతి బహుకర్దమాన్ ౪౫.
వారు అనేక కాటే పురుగులు, మట్టితో నిండిన ప్రాంతాలకు తీసుకెళ్తారు.
మన్యంతే భ్రూణహత్యాపి విశిష్టా నాస్య కర్మణః ౪౫.
బ్రూణహత్య కూడా ఈ కార్యానికి మించినదని వారు భావిస్తారు.
భూమిం భూమిశయాంశ్చైవ హంతి కాష్ఠమయోముఖమ్ ౪౫.
వాడు భూమిని, భూమిపై పడుకున్నవారిని, కలప లేదా ఇనుప ఆయుధంతో హతమార్చుతాడు.
ఆదిత్యశ్చంద్రమా వాయుః ప్రభూత్యైవ చ తాంస్తు యః ౪౫.
సూర్యుడు, చంద్రుడు, గాలి మొదలైన శక్తులు ఎవరు అయినా సరే,
అజోఽగ్నిర్వరుణో మేషః సూర్యశ్చ పృథివీ విరాట్ ౪౫.
అజుడు, అగ్ని, వరుణుడు, మేషం, సూర్యుడు, భూమి, విరాట్ ఇవన్నీ కూడి,
ఏవంవిధసహస్రైశ్చ యుతా దోషైః కృషిః సదా ౪౫.
ఇలాంటి వేలాది దోషాలతో కూడిన వ్యవసాయం ఎప్పుడూ ఉంటుంది.
ధర్మే దద్యాత్పశూన్వృద్ధాన్పుష్యాదేషా కృషిః కుతః ౪౫.
ధర్మబద్ధంగా వృద్ధమైన పశువులను ఇస్తే, ఈ వ్యవసాయం ఎలా పవిత్రంగా ఉంటుంది?
విసాధితవ్యాన్యన్నాని స్వశక్త్యా దేవపితృషు ౪౫.
తన శక్తికి తగినట్టు భోజనాన్ని దేవతలకు, పితృదేవతలకు సమర్పించాలి.
కేచిచ్ఛంసంతి చైశ్వర్యం నందభద్రో న మన్యతే ౪౫.
కొంతమంది ఐశ్వర్యాన్ని పొగడతారు, కానీ నందభద్రుడు అలా అనడు.
వధబంధనిరోధేన పీడయంతి దివానిశమ్ ౪౫.
బంధించడం, చంపడం, నిరోధించడం ద్వారా వారు రాత్రింబవళ్ళు బాధ పెడతారు.
మాతుః పితుర్వా బలినః క్రేతురగ్నేః శునోఽపి వా ౪౫.
అది తల్లి, తండ్రి, బలవంతుడు, కొనుగోలుదారు, అగ్ని లేదా కుక్క ఎవరిదైనా సరే,
ఐశ్వర్యమదపాపిష్ఠా మహామద్యమదాదయః ౪౫.
ఐశ్వర్యం వల్ల వచ్చే మదమే అత్యంత చెడ్డది; ధనమందు గర్వం కూడా అలాగే.
ఆత్మవత్సర్వభృత్యేషు శ్రియా నైవ చ మాద్యతి॥ ౪౫.
తనకు వచ్చిన ఐశ్వర్యాన్ని ఇతరులందరిలోనూ తనవలె ఆనందించడు.
ఆత్మప్రత్యయవాన్దేహీ క్వేశ్వరశ్చేదృశోఽస్తి హి ౪౫.
తనపై నమ్మకం ఉన్నవాడికి ఇలాంటి అధిపతి అవసరమా?
స్వశక్త్యా సర్వ భూతేషు యదసౌ న పరాఙ్ముఖః ౪౫.
తన శక్తితో అన్ని జీవుల పట్ల అతడు ఎప్పుడూ నిర్లక్ష్యం చూపడు.
శ్రమేణ సంకరాత్తాపశీతవాతక్షుధా తృషా ౪౫.
శ్రమ, కలయిక, వేడి, చలి, గాలి, ఆకలి, దాహం వల్ల బాధలు కలుగుతాయి.
సౌఖ్యేన వా ధనస్యాపి శ్రద్ధయా స్వల్పగోర్థవాన్ ౪౫.
సుఖంగా, ధనంతో కూడినా, విశ్వాసంతో, తక్కువలో సంతృప్తిగా ఉంటాడు.
సదా శుచిర్దేవయాజీ తీర్థసారం గృహేగృహ ౪౫.
అతడు ఎప్పుడూ పవిత్రుడు, దేవతలను ఆరాధించేవాడు, ప్రతి ఇంట్లో తీర్థసారంగా ఉంటాడు.
ఆత్మా పునాతి పాపాని యది పాపాన్నివర్తతే ౪౫.
పాపకార్యాలనుంచి దూరంగా ఉంటే, ఆత్మ పాపాలను పవిత్రం చేస్తుంది.
ఏకీకృత్య సదా ధీమాన్నందభద్రః సమాస్థితః ౪౫.
నందభద్రుడు ఎప్పుడూ జ్ఞానంతో, అన్నింటినీ ఏకం చేసి స్థిరంగా ఉండేవాడు.
వాసవప్రముఖాః సర్వే విస్మయం చ పరం యయుః ౪౫.
వాసవుడు ముందుండి అందరూ గొప్ప ఆశ్చర్యానికి లోనయ్యారు.
స నందభద్రం ధర్మిష్ఠం పునః పునరసూయత ౪౫.
ఆయన ధర్మపరుడు అయిన నందభద్రుడిని మళ్లీ మళ్లీ జన్మింపజేశాడు.
స సదా నందభద్రస్య విలోకయతి చాంతరమ్ ౪౫.
ఆయన ఎప్పుడూ నందభద్రుని హృదయాన్ని పరిశీలిస్తూ ఉండేవాడు.
స్వభావ ఏవ క్రూరాణాం నాస్తికానాం దురాత్మనామ్ ౪౫.
క్రూరులు, నాస్తికులు, దుష్టుల స్వభావం ఇలానే ఉంటుంది.
తతస్త్వేవం వర్తతోఽస్య నందభద్రస్య ధీమతః ౪౫.
అలా ధీమంతుడు అయిన నందభద్రుడు తన విధిగా జీవించుచుండగా,
తచ్చ దైవకృతం మత్వా న శుశోచ మహామతిః ౪౫.
అది దైవకృత్యమని భావించి, ఆ మహామతి దుఃఖించలేదు.
తతోఽస్య సుప్రియా భార్యా సర్వైః సాధ్వీగుణైర్యుతా ౪౫.
ఆ తరువాత అతనికి ప్రియమైన భార్య, అన్ని సద్గుణాలతో కూడినవారు,