స్వశరీరమాలభేత్ అనేన మంత్రేణ సప్తవారానుచ్చార్య స్థాతవ్యమ్ పశ్చాదాసనస్థం దేవం సవితారం మండలమధ్యే ద్వాదశాత్మకం సురాదిభిః సంపూజ్యమానం ధ్యాత్వా పూర్వోక్తమర్ఘపాత్రం శిరసి కృత్వా భూమౌ జానునీ నిపాత్య సూర్యాభిముఖస్తద్గతమనాభూత్వార్ఘమంత్రముదాహరేత్ ౪౩.
ఈ మంత్రాన్ని ఏడు సార్లు ఉచ్చరించి, తన శరీరాన్ని తాకాలి. తరువాత ఆసనంలో కూర్చున్న దేవుడైన సవితను, ద్వాదశ స్వరూపుడై దేవతలతో పూజింపబడుతున్నవాడిగా ధ్యానించి, ముందుగా చెప్పిన అర్ఘ్యపాత్రను తలపై పెట్టి, భూమిపై మోకాళ్లపై కూర్చొని, సూర్యుని వైపు మనస్సును కేంద్రీకరించి అర్ఘ్య మంత్రాన్ని చెప్పాలి.
యస్యోచ్చారణశబ్దేన రథం సంస్థాప్య భాస్కరః ౪౩.
యావని ఉచ్చారణ శబ్దంతో భాస్కరుడు రథంలో ప్రతిష్ఠించబడతాడు.
ఓంయస్యాహుః సప్త చ్ఛందాంసి రథే తిష్ఠంతి వాజినః ౪౩.
ఓం — రథంలో ఏడు ఛందస్సులు, గుర్రాలు నిలుస్తాయని చెబుతారు.
జయా చ విజయా చైవ జయంతీ పాపనాశనీ ౪౩.
జయ, విజయ, జయంతీ, పాపనాశనీ.
డిండిశ్చ శేషనాగశ్చ గణాధ్యక్షస్తథైవ చ ౪౩.
డిండీ, శేషనాగుడు, అలాగే గణాధ్యక్షుడు.
రాజ్ఞీ చ నిక్షుభా దేవీ లలితా చైవ సంజ్ఞికా ౪౩.
రాజ్ఞీ, నిక్షుభా దేవీ, లలితా, సంజ్ఞికా.
ఏభిః పరివృతో యోఽసావధరోత్తరవాసిభిః ౪౩.
ఈ ఉత్తర దక్షిణ దిశల్లో నివసించే వారు ఆయనను చుట్టుముట్టి ఉంటారు.
అమ్మయో భగవాన్భానురముం యజ్ఞం ప్రవర్తయన్ ౪౩.
భగవంతుడు భాను, వారి తోడుగా ఈ యజ్ఞాన్ని ప్రారంభిస్తాడు.
సహస్రకిరణ వరద జీవనరూప తే నమః ఓంవషట్ ఇత్యుచ్చార్య సూర్యస్య చరణయుగలం పశ్యన్ భువి పద్మ్యాం పాత్రీం నిర్వాపయేత్ పాద్యం తదుచ్యతే స్వాగతం భగవన్నేహి మమ ప్రసాదం విధాయ ఆస్యతామ్ తిష్ఠ త్వం తావదత్రైవ యావత్పూజాం కరోమ్యహమ్॥ ౪౩.
సహస్రకిరణా, వరదా, జీవరూపుడా, నీకు నమస్కారం. 'ఓం వషట్' అని పలికి, సూర్యుని పాదయుగల్ని చూస్తూ, పద్మపాత్రంలో నీటిని భూమిపై పోయాలి. అదే పాద్యంగా పరిగణించబడుతుంది. 'స్వాగతం భగవన్, రా, నాకు అనుగ్రహం చేయి, ఆసీనుడవై యీ పూజ పూర్తయ్యే వరకు ఇక్కడే ఉండు' అని ఆహ్వానించాలి.
ఏవం విజ్ఞాపనం దద్యాదనేన మంత్రేణ కమలాసనమ్ ఆసన ఉపవిష్టస్య శేషాం పూజాం నియోజయేత్ అనేన విధానేన ఇతి క్షీరాదిస్నపనమ్ తతో వాసోయుగం శుభ్రం దద్యాత్ అనేన మంత్రేణ కటిభూషణమేకం తే ద్వితీయం చాంగప్రావరణమ్॥ ౪౩.
ఈ మంత్రంతో కమలాసనునికి విజ్ఞప్తి చేయాలి. ఆసనంలో కూర్చున్న దేవునికి మిగతా పూజను ఇదే విధంగా చేయాలి. పాలు మొదలైన పదార్థాలతో అభిషేకం చేయాలి. తరువాత ఈ మంత్రంతో శుభ్రమైన వస్త్రజంటను సమర్పించాలి — ఒకటి నడుము అలంకారం, రెండవది అంగప్రావరణం.
తతో యజ్ఞోపవీతం దద్యాత్ అనేన మంత్రేణ యజ్ఞోపవీతం దేవేశ ప్రగృహాణ నమోఽస్తు తే॥ ౪౩.
ఆ తరువాత, ఈ మంత్రంతో యజ్ఞోపవీతాన్ని సమర్పించాలి — "దేవతలలో ప్రభువా, ఈ యజ్ఞోపవీతాన్ని స్వీకరించు. నీకు నమస్కారం."
తతో యథాశక్తి శ్వేతముకుటముద్రికాదిభూషణాని దద్యాత్ అనేన మంత్రేణ అలంకారం గృహణేమం మయా భక్త్యా సమర్పితమ్॥ ౪౩.
తరువాత, తన శక్తికి అనుగుణంగా తెల్ల మకుటం, ఉంగరాలు మరియు ఇతర ఆభరణాలను ఈ మంత్రంతో సమర్పించాలి — "ఈ అలంకారాన్ని నేను భక్తితో సమర్పిస్తున్నాను, దయచేసి స్వీకరించు."
ఏవమలంకారం నివేద్య పశ్చాత్కేశరకుంకుమకర్పూరరక్తచందనమిశ్రమనులేపనం దద్యాత్॥ ౪౩.
ఇలా ఆభరణాలు సమర్పించిన తరువాత, కేశర, కుంకుమ, కర్పూరం, ఎర్రగంధం కలిపిన లేపనాన్ని సమర్పించాలి.
ఓంతవాతిప్రియ వృక్షాణాం రసోఽయం తిగ్మదీధితే ౪౩.
ఓం, వృక్షాల్లో నీకు అత్యంత ప్రియమైనది ఇది, దీప్తిమంతుడా, ఇది నీకు రసం.
తతశ్చంపకజపాకరవీరకర్ణకకేసరకోకనదాదిభిః పూజాం కుర్యాత్॥ ౪౩.
తరువాత చంపక, జపా, కరవీర, కర్ణిక, కేశర, కోకనద మొదలైన పుష్పాలతో పూజ చేయాలి.
ఓంవనస్పతిరసో దివ్యో గంధాఢ్యో గంధ ఉత్తమః ౪౩.
ఓం, అరణ్యవృక్షాల రసం దివ్యమైనది, పరిమళంతో నిండినది, ఉత్తమమైన వాసన కలది.
తతః పాయసాదినిష్పన్నం నైవేద్యం నివేదయేదనేన మంత్రేణ పూర్ణపాత్రే మయా దత్తం ప్రతిగృహ్ణ ప్రసీద మే॥ ౪౩.
తరువాత పాయసం మొదలైన పదార్థాలతో చేసిన నైవేద్యాన్ని ఈ మంత్రంతో సమర్పించాలి — "ఈ పూర్ణ పాత్రను నేను సమర్పించాను, దయచేసి స్వీకరించు, నాపై కరుణ చూపు."
తతః శౌచోదకతాంబూలదీపారార్తికశీతలికాపునః పూజాది నివేద్య యథాశక్త్యా స్తుత్వా సుకృతం దుష్కృతం వా క్షమస్వేతి ప్రోచ్య విసర్జయేత్ ౪౩.
తరువాత శుద్ధి నీరు, తాంబూలం, దీపం, హారతి, చల్లని పంకా మొదలైనవి సమర్పించి, తన శక్తికి అనుగుణంగా మళ్లీ పూజ చేసి, స్తుతిస్తూ — "నా మంచి చెడు కార్యాలను క్షమించు" అని చెప్పి, దేవతను వీడవలెను.
య ఏవం భాస్కరాయార్ఘ్యం మూర్తౌ మండలకేఽపి వా ౪౩.
ఈ విధంగా భాస్కరునికి అర్ఘ్యం ఎవరు మూర్తికి లేదా మండలానికైనా సమర్పిస్తారో,
అనేన విధినా కర్ణో భాస్కరార్ఘ్యం ప్రయచ్ఛతి ౪౩.
ఈ విధానంతో భాస్కరునికి అర్ఘ్యం సమర్పించే వారు,
అశక్తశ్చేన్నిత్యమేకమర్ఘ్యం దద్యాద్దివాకృతే ౪౩.
శక్తి లేకపోతే కనీసం ప్రతిరోజూ ఒక అర్ఘ్యాన్ని సూర్యునికి సమర్పించాలి.
అశ్వమేధఫలం ప్రాప్య సూర్యలోక మవాప్నుయాత్ ౪౩.
అలా చేస్తే అశ్వమేధ యాగ ఫలితాన్ని పొంది, సూర్యలోకాన్ని చేరుతారు.
ఏవంవిధస్త్వసౌ దేవో భట్టాదిత్యోఽత్ర తిష్ఠతి ౪౩.
ఇలాంటి దేవుడు భట్టాదిత్యుడు ఇక్కడ నివసిస్తున్నాడు.
దివ్యమష్టవిధం చాత్ర సద్యః ప్రత్యయకారకమ్ ౪౩.
ఇక్కడ దివ్యమైన ఎనిమిది విధాల సమర్పణ వెంటనే ఫలితాన్ని ఇస్తుంది.
దివ్యప్రాకారమిచ్ఛామి శ్రోతుం చాహం మునీశ్వర ౪౪.
మహర్షీ, దివ్యమైన ప్రాకారాన్ని గురించి వినాలని నేను కోరుతున్నాను.
శపషాః పోశఘటకౌ విషాగ్న తప్తమాషకౌ ౪౪.
శపథాలు, పోషణ పాత్ర, విషం, అగ్ని, వేడి మాషపాత్ర — ఇవన్నీ,
అసాక్షికేషు చార్థేషు మిథో వివదమానయోః ౪౪.
సాక్షులు లేని విషయాల్లో ఇద్దరు పరస్పరం వాదించుకుంటే,
అవిదస్తత్త్వతః సత్యం శపథేనాభిలంఘయేత్ ౪౪.
నిజం తెలియకపోతే, శపథం ద్వారా సత్యాన్ని ప్రకటించాలి.
జవనో నృపతిః క్షీణో మిథ్యాశపథమాచరేత్ ౪౪.
వేగంగా ఉన్నా, బలహీనమైన రాజు అబద్ధంగా ప్రమాణం చేయవచ్చు.
అంధః శత్రుగృహం గచ్ఛేద్యో మిథ్యాశపథాంశ్చరేత్ ౪౪.
అబద్ధ ప్రమాణాలు చేసే అంధుడు తన శత్రువు ఇంట్లోకి వెళ్తాడు.