ఆత్మతృప్తా యతో యాంతి శాంతా దాంతాః పరాత్పరమ్ ౪౨.
తమలో తాము తృప్తిపడే వారు, శాంతంగా, ఇంద్రియాలను నియంత్రించుకుని ఉన్న వారు, పరమాన్ని దాటి వెళ్తారు.
సరితః కేచిదాహుః స్మ సప్తైవ జ్ఞానవిత్తమాః ౪౨.
కొంతమంది జ్ఞానులు ఇక్కడ ఏడుగురు నదులు కూడా ఉన్నాయని చెబుతారు.
బ్రహ్మైవ సమిధస్తత్ర బ్రహ్మాగ్నిర్బ్రహ్మ సంస్తరః ౪౨.
అక్కడ బ్రహ్మమే ఇంధనం, బ్రహ్మమే అగ్ని, బ్రహ్మమే వేదిక.
ఏతదేవేదృశం సూక్ష్మం బ్రహ్మచర్యం విదుర్బుధాః ౪౨.
ఇలాంటి సూక్ష్మమైన బ్రహ్మచర్యాన్ని పండితులు ఇలాగే తెలుసుకుంటారు.
ఏకః శాస్తా న ద్వితీయోఽస్తి శాస్తా హృద్యేవ తిష్ఠన్పురుషం ప్రశాస్తి ౪౨.
ఒకే గురువు ఉన్నాడు, రెండవవాడు లేడు; ఆ గురువు హృదయంలో ఉండి మనిషిని బోధిస్తాడు.
ఏకో గురుర్నాస్తి తథా ద్వితీయో హృది స్థితస్తమహం నృ బ్రవీమి ౪౨.
ఒకే గురువు ఉన్నాడు, రెండవవాడు లేడు; హృదయంలో ఉండి, అతడే అంధకారాన్ని తొలగించేవాడని నేను చెబుతున్నాను.
ఏకో బంధుర్నాస్తి తతో ద్వితీయో హృదీ స్థితం తమహమనుబ్రవీమి ౪౨.
మన హృదయంలో ఉన్నవాడిని తప్ప నిజమైన మిత్రుడు మరొకరు లేరు; ఆయననే నేను నీకు చెప్పుతున్నాను.
బ్రహ్మచర్యం చ సంసేవ్యం గార్హస్థ్య శ్రృణు యాదృశమ్ ౪౨.
బ్రహ్మచర్యం పాటించాలి; ఇప్పుడు గార్హస్థ్య జీవితం ఎలా ఉండాలో విను.
మచ్చిత్తా సా సదా మాతర్మమ సర్వార్థసాధనీ ౪౨.
అమ్మా, ఎవరైనా నా మీద మనస్సు నిలిపితే, ఆమె నా అన్ని కార్యాలను సాధించగలదు.
మనో బుద్ధిశ్చ సప్తైతే దీప్యంతే పావకా మమ ౪౨.
నా మనస్సు, బుద్ధి, ఇంకా ఈ ఏడింటి తో కూడి, ఇవన్నీ నా లోపల దీపాల్లా ప్రకాశిస్తాయి.
మంతవ్యమథ బోద్ధవ్యం సప్తైతాః సమిధో మమ ౪౨.
ఏం ఆలోచించాలో, ఏం గ్రహించాలో, ఈ ఏడూ నా యజ్ఞంలో సమిధల్లా ఉంటాయి.
ఏవంవిధేన యజ్ఞేన యజామ్యస్మి తమీశ్వరమ్ ౪౨.
ఇలాంటి యజ్ఞంతోనే నేను ఆ పరమేశ్వరుణ్ణి ఆరాధిస్తున్నాను.
న మే స్వభావేషు భవంతి లేపాస్తోయస్య బిందోరివ పుష్కరేషు ౪౨.
నీటిబొట్టు పద్మపత్రంపై అంటుకోని విధంగా, నా స్వభావంలో ఎలాంటి మచ్చలు అంటవు.
న సజ్జతే కర్మసు భోగజాలం దివీవ సూర్యస్య మయూఖజాలమ్॥ ౪౨.
కర్మల వల్ల కలిగే అనుభవాలు నన్ను అంటవు; ఆకాశంలో సూర్యకిరణాలు ఎలా అంటవో అలాగే.
ఏవంవిధేన పుత్రేణ మా మాతర్దుఃఖినీ భవ ౪౨.
ఇలాంటి కుమారుడితో, అమ్మా, నీవు దుఃఖించవద్దు.
ఇతి పుత్రవచః శ్రుత్వా విస్మితా ఇతరాభవత్ ౪౨.
కుమారుని మాటలు విని ఆమె ఆశ్చర్యపోయింది.
లోకేషు ఖ్యాతిమాయాతి తతో మే స్యాద్యశః పరమ్ ౪౨.
అతడు లోకాల్లో ఖ్యాతిని పొందుతాడు, అలా నా పరమ యశస్సు స్థిరమవుతుంది.
ప్రహృష్టస్తస్య తైర్వాక్యైర్విస్మితః ప్రాదురాస చ ౪౨.
ఆ మాటలు విని ఆనందంతో, ఆశ్చర్యంతో ఆయన ప్రత్యక్షమయ్యాడు.
జగదుద్భాసయన్భాసా సూర్యకోటిసమప్రభః ౪౨.
అతడు పదికోట్ల సూర్యుల్లా ప్రకాశించి, ప్రపంచాన్ని వెలిగించాడు.
మూర్ధ్ని బద్ధాంజలిం ధీమానైతరేయోఽథ తుష్టువే॥ ౪౨.
ఆ తరువాత, బుద్ధిమంతుడైన ఐతరేయుడు తలపై చేతులు జోడించి ఆయనను స్తుతించాడు.
నమస్తుభ్యం భగవతే వాసుదేవాయ ధీమహి ౪౨.
భగవంతుడైన వాసుదేవా, నీకు నమస్కారం. మేము నిన్ను ధ్యానిస్తున్నాము.
నమో విజ్ఞానమాత్రాయ పరమానందమూర్తయే ౪౨.
నిజమైన జ్ఞానస్వరూపుడవైన, పరమానందమూర్తివైన నీకు నమస్కారం.
ఆత్మానందానురుద్ధాయ సమ్యక్తయక్తోర్మయే నమః ౪౨.
ఆత్మానందంతో నిండినవాడవైన, సరిగ్గా యోగంలో స్థిరమైనవాడవైన నీకు నమస్కారం.
వచస్యుపరతే ప్రాప్యో య ఏకో మనసా సహ ౪౨.
మాటలు ఆగినప్పుడు మనస్సుతో కలిసినవాడిని పొందగలుగుతారు; ఆయనకు నమస్కారం.
యస్మిన్నిదం యతశ్చేదం తిష్ఠత్యపైతి జాయతే ౪౨.
ఈ జగత్తు యందులో నిలిచియున్నదో, యందుంచి పుట్టిందో, యందులోనే ఉండి, చివరికి అందులోనే లయమవుతుందో, ఆ పరమాత్మునికి నమస్కారం.
యం న స్పృశంతి న విదుర్మనోబుద్ధీంద్రియాసవః ౪౨.
మనస్సు, బుద్ధి, ఇంద్రియాలు, ప్రాణాలు — ఇవేవీ ఆ పరమాత్ముని చేరలేవు, గ్రహించలేవు.
దేహేంద్రియప్రాణమనోధియోఽమీ యదంశబ్ద్ధాః ప్రచరంతి కర్మసు ౪౨.
ఈ శరీరం, ఇంద్రియాలు, ప్రాణం, మనస్సు, బుద్ధి — ఇవన్నీ కేవలం భాగాలుగా, ఆ పరమాత్మునిలోనే కర్మల్లో సంచరిస్తుంటాయి.
చతుర్భిశ్చ త్రిభిర్ద్వాభ్యామేకధా ప్రణమామి తమ్ ౪౨.
నాలుగు, మూడు, రెండు, ఒక్కటిగా వ్యక్తమయ్యే ఆ పరమాత్మునికి నేను నమస్కరిస్తున్నాను.
హిత్వా గతీర్మోక్షకామా యం భజంతి దశాత్మకమ్ ౪౨.
మోక్షాన్ని కోరే వారు అన్ని మార్గాలను వదిలి, పది స్వరూపాలుగా ఉన్న ఆ పరమాత్ముని భజించుతారు.
ఓంనమో భగవతే మహాపురుషాయ మహానుభావాయ విభూతిపతయే సకలసాత్వతపరివృఢనికరకరకమలోత్పలకుడ్మలోపలాలితచరణారవిందయుగల పరమపరమేష్ఠిన్నమస్తే॥ ౪౨.
ఓం, భగవంతుడైన మహాపురుషా, మహాశక్తిశాలి, సకల వైభవాల అధిపతీ, సమస్త సాత్వతుల చేతుల పద్మముక్కులతో లాలించబడే తవ పాదారవిందములకు, పరమపరమేశ్వరా, నీకు నమస్కారం.