జగ్రాహ విష్ణుర్వారాహం విగ్రహం దృఢవిగ్రహః
విష్ణుమూర్తి, తన స్థిరమైన రూపంతో, వరాహావతారం ధరించాడు.
మూలం తస్య పరిజ్ఞాయ ప్రత్యావర్తితుముత్సుకః
ఆదిపదాన్ని గుర్తించిన తరువాత, ఆయన తిరిగి రావాలని ఉత్సాహంగా భావించాడు.
విదారయన్స పోత్రేణ భూతధాత్రీమవాఙ్ముఖః
తలకిందుగా తిరిగి, తన ముక్కుతో భూమిని చీల్చాడు.
క్రీడాక్రోడకఠోరేణ కంఠఘోషేణ పూరయన్
ఆటలో భాగంగా చేసిన గర్జనతో, దిక్కులను గట్టిగా నిండిపోయేలా చేశాడు.
వివేశ యత్రయత్రాసౌ తత్రతత్ర తథాస్థితమ్
అయన ఎక్కడ ప్రవేశించినా, అక్కడా అదే విధంగా అది స్థిరంగా ఉండేది.
విదారితాన్మహీరంధాత్ప్రత్యదృశ్యంత భోగినః
భూమి చీలికలలోంచి పాములు బయట కనిపించాయి.
ప్రత్యదృశ్యత హేమాద్రేర్మూల కన్ద ఇవ స్థితః
అతడు, హేమాద్రి మూలపు కందంలా అది నిలబడినట్టు చూశాడు.
ఆరాద్వసున్ధరాగుల్ఫే ధురంధరతయా స్థితాః
దూరం నుండి భూమి పాదాలను చూసాడు, అవి భారాన్ని మోయడంలో స్థిరంగా ఉన్నాయి.
మధుద్విషా చ స మహాన్మండూకోఽపి విలోకితః 1.3.2.11.
అక్కడే మహా మండూకుడు, మధువు శత్రువు కూడా కనిపించారు.
ఆధారశక్తిమపి తామభ్యపశ్యదధోక్షజః
అదోక్షజుడు ఆమెలో ఉన్న ఆధారశక్తిని కూడా చూశాడు.
అతలం వితలం చైష సుతలం నితలం తథా
అతడు అతల, విటల, సుతల, అలాగే నితల లోకాలను చూశాడు.
దదర్శ సప్త పాతాలానపి వారిజలోచనః
పద్మనేత్రుడు ఆ ఏడుపాతాళాలను కూడా దర్శించాడు.
అత్యగాద్భోగవత్యాఖ్యాం పురీం వైరోచనీమపి
భోగవతీ అనే వైరోచనీ పురిని కూడా ఆయన దాటి వెళ్లాడు.
ఇదం దృష్టమిదం దృష్టమిత్యుపారూఢకౌతుకః
తనలో ఆసక్తి పెరుగుతూ, 'ఇది చూశాను, ఇది చూశాను' అని పదే పదే అన్నాడు.
అధస్తాదపి గాఢేన పయోధేస్తేన పోత్రిణా
దాని కింద కూడా, తన బలమైన ముక్కుతో, ఆయన ఘనమైన సముద్రాన్ని చీల్చాడు.
దలితా కేవలం పృష్వీ పాథోరాశిర్విలోలితః
భూమి మాత్రమే చీలిపోయింది, సముద్రం మాత్రం బలంగా అలలతో ఉలికిపడింది.
ఇత్థం వర్షసహస్రాణి భ్రాంత్యా సంభ్రాంతమానసః
అలా వేల సంవత్సరాలు అతని మనసు అయోమయంగా తిరుగుతూ ఉండింది.
అవరుగ్ణఖురః క్షుణ్ణదంష్ట్రో విధ్వస్తవిగ్రహః
అతని కాళ్ల గోర్లు ముడిపడి, పళ్ళు విరిగిపోయి, శరీరం పూర్తిగా బలహీనమైపోయింది.
శ్రాంత్యా నిశ్వసతస్తస్య తాదృగ్దర్పో విశృంఖలః 1.3.2.11.
అతడు అలసటతో ఊపిరాడక, అతని అహంకారం పూర్తిగా నశించిపోయింది.
అనిర్వ్యూఢప్రతిజ్ఞోఽపి ప్రత్యావర్తితుముత్సకః
తాను చేసిన ప్రతిజ్ఞను నెరవేర్చకపోయినా, వెనక్కి తిరిగి రావాలని అతడు తహతహలాడాడు.
శ్రమాంధచక్షుషస్తస్య పాతాలాంతరవర్త్తినః
ఆయన అలసటతో కన్నులు మూసుకుని, పాతాళంలోనే ఉండిపోయాడు.
కథంకథంచిదుత్తీర్ణో ఽప్యకూపారాదపారతః
ఎలాగోలా బయటికి వచ్చాడు కానీ బావి అంచుకు కాక, దూరంగా బయటపడ్డాడు.
రజ్జ్వేవ తేజఃస్తంభస్య ప్రభయా సానుబద్ధయా
ఆ తేజస్సు త్రునిగా నిలబడి, దాని ప్రకాశంతో అతడు పైకి వచ్చాడు.
నావైక్షి యన్మయా మూలమముష్య మహసాం నిధేః
అయితే ఆ మహా తేజస్సుకు మూలాన్ని నేను కనుగొనలేకపోయాను.
అముష్య మహసాం రాశేః ప్రాగభూద్యత్ర సంభవః
ఆ తేజస్సు గుంపుకు ముందుగా ఎటువంటి ఆది లేదు.
స హి విశ్వాధికో దేవశ్చిరం మోహాంధచక్షుషా
అన్ని లోకాలకన్నా గొప్పదైన ఆ దేవుడు చాలా కాలం మాయతో అంధుడై ఉన్నాడు.
ఏవం వినిర్ధార్య విముక్తదర్పో నివృత్తవానాశు సరోరుహాక్షః
ఇలా నిర్ణయించుకుని, అహంకారం వదిలి, కమలనేత్రుడు త్వరగా వెనక్కు వెళ్లిపోయాడు.
ఉత్పపాతోన్ముఖో వేగాన్నిరాలంబే నభస్తలే
అతడు ముఖం పైకి పెట్టుకుని, వేగంగా ఆకాశంలోకి ఎగిరిపోయాడు.
ద్రుతముత్పతతస్తస్య పక్షావేగేన వారితాః
అతడు వేగంగా ఎగిరిపోతుండగా, అతని రెక్కలు నీటిని చల్లగా చీల్చాయి.
స వేగాదుత్పతన్దూరం నాక్ష్ణోర్విషయతామగాత్
వేగంగా పైకి ఎగిరి, కనబడని దూరానికి వెళ్లిపోయాడు.