తద్వత్సర్వమిదం లోకే దుఃఖం దుఃఖేన శామ్యతి ౪౨.
ఈ లోకంలో ఉన్న బాధ అంతా బాధ ద్వారానే తీరిపోతుంది.
దుఃఖైరాకులితం జ్ఞాత్వా నిర్వేదం పరమాప్నుయాత్ ౪౨.
ప్రపంచమంతా బాధతో నిండిపోయిందని తెలుసుకొని, పరమ విరక్తి పొందాలి.
జ్ఞానేన తం పరం జ్ఞాత్వా విష్ణుం ముక్తిమవాప్నుయాత్ ౪౨.
జ్ఞానంతో ఆ పరమాత్మను తెలుసుకుంటే, విష్ణువు లో విముక్తిని పొందుతాడు.
రాజహంసో యథా శుద్ధః కాకామేధ్యప్రదర్శకః ౪౨.
ఎలా రాజహంస శుద్ధంగా ఉండి, కాకులు చూపించే మలినాన్ని గుర్తిస్తుందో,
అవిద్యాయనమత్యుగ్రం నానాకర్మాతిశాఖినమ్ ౪౨.
అలాగే, అజ్ఞానం చాలా భయంకరమైనది, అనేక వృత్తుల శాఖలతో విస్తరించి ఉంటుంది.
మోహాంధకారతిమిరం లోభవ్యాలసరీసృపమ్ ౪౨.
అది మాయాంధకారం, లోభం అనే పాములతో నిండిన అడవి.
తదతీత్య మహాదుర్గం ప్రవిష్టోఽస్మి మహద్వనమ్ ౪౨.
ఆ మహా కోటను దాటి, నేను గొప్ప అడవిలోకి ప్రవేశించాను.
న చ బిభ్యతి కేషాంచిన్నాస్య బిభ్యతి కేచన॥ ౪౨.
అందులో కొందరు భయపడరు, దానికి ఎవ్వరూ భయపడరు.
తస్మిన్వనే సప్తమహాద్రుమాస్తు సప్తైవ నద్యశ్చ ఫలాని సప్త ౪౨.
ఆ అడవిలో ఏడుగురు గొప్ప చెట్లు, ఏడుగురు నదులు, ఇంకా ఏడురకాల పండ్లు ఉన్నాయి.
పంచవర్ణాని దివ్యాని చతుర్వర్ణాని కానిచిత్ ౪౨.
అక్కడ ఐదు దివ్యవర్ణాలు ఉన్నాయి, కొన్ని నాలుగు రంగులలో కనిపిస్తాయి.
సృజంతః పాదపాస్తత్ర వ్యాప్య తిష్ఠన్తి తద్వనమ్॥ ౪౨.
ఆ అడవిలో చెట్లు విస్తరించి, ఫలాలు పండిస్తూ అక్కడ అంతటా నిలిచి ఉంటాయి.
సప్త స్త్రియస్తత్ర వసంతి సత్యస్త్వవాఙ్ముఖ్యో భానుమతో భవంతి ౪౨.
అక్కడ ఏడుగురు సత్యవంతమైన, మంచి మాటలు చెప్పే భానుమతికి చెందిన స్త్రీలు నివసిస్తున్నారు.
సప్తైవ గిరయశ్చాత్ర ధృతం యైర్భువనత్రయమ్ ౪౨.
ఇక్కడ ఏడుగురు పర్వతాలు కూడా ఉన్నాయి, వాటి వల్ల మూడువెళ్లలు నిలబడినట్లు ఉంటాయి.
తేజశ్చాభయదానత్వమద్రోహః కౌశలం తథా ౪౨.
అక్కడ తేజస్సు, భయాన్ని తొలగించటం, హింస చేయకపోవటం, నైపుణ్యం కూడా ఉన్నాయి.
ఇత్యేతే గిరయో జ్ఞేయాస్తస్మిన్విద్యావనే స్థితాః ౪౨.
ఈ పర్వతాలు ఆ విద్యావనంలో స్థిరంగా ఉన్నవిగా తెలుసుకోవాలి.
నిర్మమత్వం తపశ్చాత్ర సన్తోషః సప్తమో హ్రదః ౪౨.
అక్కడ మమకారం లేకపోవడం, తపస్సు, సంతృప్తి, ఏడవదిగా ఒక సరస్సు ఉన్నాయి.
పుష్పాదిపూజా ద్వితీయా తృతీయా చ ప్రదక్షిణా ౪౨.
పుష్పాదులతో పూజ చేయడం రెండవది, ప్రదక్షిణ చేయడం మూడవది.
షష్ఠీ బ్రహ్మైకతా ప్రోక్తా సప్తమీ సిద్ధిరేవ చ ౪౨.
ఆరవది బ్రహ్మతో ఏకత్వంగా ఉండటం, ఏడవది సిద్ధిని పొందటం.
బ్రహ్మా ధర్మో యమశ్చాగ్నిరింద్రో వరుణ ఏవ చ॥ ౪౨.
బ్రహ్మ, ధర్ముడు, యముడు, అగ్ని, ఇంద్రుడు, వరుణుడు కూడా ఉన్నారు.
ధనదశ్చ ధ్రువాదీనాం సప్తకానర్చయంత్యమీ ౪౨.
ధనదుడు కూడా; వీరిని ధ్రువుడు మొదలైన వారు ఆరాధిస్తారు.
ఆత్మతృప్తా యతో యాంతి శాంతా దాంతాః పరాత్పరమ్ ౪౨.
తమలో తాము తృప్తిపడే వారు, శాంతంగా, ఇంద్రియాలను నియంత్రించుకుని ఉన్న వారు, పరమాన్ని దాటి వెళ్తారు.
సరితః కేచిదాహుః స్మ సప్తైవ జ్ఞానవిత్తమాః ౪౨.
కొంతమంది జ్ఞానులు ఇక్కడ ఏడుగురు నదులు కూడా ఉన్నాయని చెబుతారు.
బ్రహ్మైవ సమిధస్తత్ర బ్రహ్మాగ్నిర్బ్రహ్మ సంస్తరః ౪౨.
అక్కడ బ్రహ్మమే ఇంధనం, బ్రహ్మమే అగ్ని, బ్రహ్మమే వేదిక.
ఏతదేవేదృశం సూక్ష్మం బ్రహ్మచర్యం విదుర్బుధాః ౪౨.
ఇలాంటి సూక్ష్మమైన బ్రహ్మచర్యాన్ని పండితులు ఇలాగే తెలుసుకుంటారు.
ఏకః శాస్తా న ద్వితీయోఽస్తి శాస్తా హృద్యేవ తిష్ఠన్పురుషం ప్రశాస్తి ౪౨.
ఒకే గురువు ఉన్నాడు, రెండవవాడు లేడు; ఆ గురువు హృదయంలో ఉండి మనిషిని బోధిస్తాడు.
ఏకో గురుర్నాస్తి తథా ద్వితీయో హృది స్థితస్తమహం నృ బ్రవీమి ౪౨.
ఒకే గురువు ఉన్నాడు, రెండవవాడు లేడు; హృదయంలో ఉండి, అతడే అంధకారాన్ని తొలగించేవాడని నేను చెబుతున్నాను.
ఏకో బంధుర్నాస్తి తతో ద్వితీయో హృదీ స్థితం తమహమనుబ్రవీమి ౪౨.
మన హృదయంలో ఉన్నవాడిని తప్ప నిజమైన మిత్రుడు మరొకరు లేరు; ఆయననే నేను నీకు చెప్పుతున్నాను.
బ్రహ్మచర్యం చ సంసేవ్యం గార్హస్థ్య శ్రృణు యాదృశమ్ ౪౨.
బ్రహ్మచర్యం పాటించాలి; ఇప్పుడు గార్హస్థ్య జీవితం ఎలా ఉండాలో విను.
మచ్చిత్తా సా సదా మాతర్మమ సర్వార్థసాధనీ ౪౨.
అమ్మా, ఎవరైనా నా మీద మనస్సు నిలిపితే, ఆమె నా అన్ని కార్యాలను సాధించగలదు.
మనో బుద్ధిశ్చ సప్తైతే దీప్యంతే పావకా మమ ౪౨.
నా మనస్సు, బుద్ధి, ఇంకా ఈ ఏడింటి తో కూడి, ఇవన్నీ నా లోపల దీపాల్లా ప్రకాశిస్తాయి.