ఏవంవిధం హి మానుఽయమా గర్భాదితి కష్టదమ్ అస్థిపట్టతులాస్తమ్భే స్నాయుబన్ధేన యంత్రితే॥ ౪౨.
ఇలాంటి మానవ గర్భం ఎంత కష్టమైనదో చూడు. ఎముకలతో, మడమలతో ఏర్పడిన ఈ శరీరం, స్నాయువులతో బలంగా కట్టబడి ఉంటుంది.
రక్తమాంసమదాలిప్తే విణ్మూత్రద్రవ్యభాజనే ౪౨.
ఈ శరీరం రక్తం, మాంసంతో ముడిపడి, మలమూత్రాలకు పాత్రగా మారింది.
వదనైకమహాద్వారే షడ్గవాక్షవితభూషితే ౪౨.
దీనికి ఒక పెద్ద నోరు, ఆరు అవయవాలు, కళ్ళు మొదలైనవి అలంకారంగా ఉన్నాయి.
నాడీస్వేదప్రవాహే చ కాలవక్త్రానలస్థితే ౪౨.
దీనిలో నాడులు ఎప్పుడూ చెమటను ప్రవహింపజేస్తూ, కాలమనే అగ్నిముఖంలో నిలిచివుంటాయి.
గుణత్రయమయీ భార్యా ప్రకృతిస్తస్య తత్ర చ ౪౨.
తన భార్య మూడు గుణాలతో కూడినదై, ప్రకృతి అక్కడే ఉంటుంది.
అపత్యాన్యస్య హా కష్టమేవం మూఢః ప్రవర్తతే ౪౨.
ఇంత కష్టమైనదిగా తెలిసినా, మూర్ఖుడు సంతానానికి ప్రయత్నిస్తూనే ఉంటాడు.
స్రోతాంసి యస్య సతతం ప్రస్రవంతి గిరేరివ ౪౨.
అతని శరీర నాళాలు ఎప్పుడూ పర్వతాల నుంచి ప్రవహించే ప్రవాహాల్లా నిరంతరం ప్రవహిస్తుంటాయి.
సర్వాశుచినిధానస్య శరీరస్య న విద్యతే ౪౨.
ఈ శరీరం అన్ని అపవిత్రతలకు నిలయమైనదిగా, ఇందులో ఏమాత్రం పవిత్రత లేదు.
స్పృష్ట్వా స్వదేహస్రోతాంసి మృత్తోయైః శోధ్యతే కరః ౪౨.
తన శరీర నాళాలను తాకిన తర్వాత, చేతిని మట్టి, నీటితో శుభ్రం చేసుకుంటాడు.
కాయః సుగన్ధతోయాద్యైర్యత్నేనాపి సుసంస్కృతః ౪౨.
శరీరాన్ని సుగంధద్రవ్యాలు, మంచి నీళ్లు వంటివి ఉపయోగించి ఎంతో శ్రద్ధగా శుభ్రం చేసినా,
స్వదేహాశుచిగంధేన న విరజ్యతి యో నరః ౪౨.
తన శరీరపు దుర్గంధాన్ని చూసి కూడా మనిషి దూరం కావడం లేదు.
గన్ధలేపాపనోదార్థం శౌచం దేహస్య కీర్తితమ్ ౪౨.
దుర్గంధాన్ని తొలగించేందుకు, శరీరాన్ని శుభ్రంగా ఉంచుకోవడమే శౌచంగా చెప్పబడింది.
గంగాతోయేన సర్వేణ మృద్భారైః పర్వతోపమైః ౪౨.
గంగానదీ నీరు అంతా, పర్వతాలంత మట్టిని తీసుకొచ్చినా,
తీర్థస్నానైస్తపోభిర్వా దుష్టాత్మా నైవ శుధ్యతి ౪౨.
తీర్థస్నానాలు చేసినా, తపస్సు చేసినా, చెడు మనసున్నవాడు పవిత్రుడవడు కాదు.
అంతర్భావప్రదుష్టస్య విశతోఽపి హుతాశనమ్ ౪౨.
లోపల చెడు భావాలు ఉన్నవాడు, అగ్నిలోకి వెళ్ళినా పవిత్రుడవడడు.
భావశుద్ధిః పరం శౌచం ప్రమాణం సర్వకర్మసు ౪౨.
భావపరిశుద్ధి అంటేనే నిజమైన శౌచం; అన్ని కార్యాల్లో అదే ప్రమాణం.
అన్యథైవ స్తనం పుత్రశ్చింతయత్యన్యథా పతిః ౪౨.
పాలు ఇచ్చే స్తనాన్ని పిల్లవాడు ఒక విధంగా, భర్త మరో విధంగా భావిస్తాడు.
భావతః సంవిశుద్ధాత్మా స్వర్గం మోక్షం చ విందతి ౪౨.
భావపరిశుద్ధితో ఉన్నవాడు స్వర్గాన్ని, మోక్షాన్ని పొందుతాడు.
అవిద్యారాగవిణ్మూత్రలేపగంధవిశోధనమ్ ౪౨.
అజ్ఞానం, మమకారం, మూత్రం, మలంతో కలిగిన దుర్గంధాన్ని ఇది పూర్తిగా తొలగిస్తుంది.
త్వఙ్మాత్రసారనిఃసారం కదలీసారసంనిభమ్ ౪౨.
ఇది చర్మమే గాని లోపల అసలు తత్వం లేదు; అరటి కాయ మధ్య భాగంలా శూన్యంగా ఉంటుంది.
స నిష్క్రామతి సంసారే దృఢగ్రాహీ స తిష్ఠతి ౪౨.
ఎవరైతే బలంగా మమకారంతో ఉంటారో వారు జనన మరణ చక్రంలోనే మిగిలిపోతారు; విడిపోతే విముక్తి పొందుతారు.
పుంసామజ్ఞాతదోషేణ నానాకర్మవశేన చ ౪౨.
మనుష్యుడికి తెలియని దోషాలతో,色色 క్రియల ప్రభావంతో,
యథా జరాయుణా దేహీ దుఃఖం తిష్ఠతి వేష్టితః ౪౨.
ఎలా శరీరధారి గర్భపోటులో చుట్టబడి బాధను అనుభవిస్తాడో,
గర్భోదకేన సిక్తాంగస్తథాఽఽస్తే వ్యాకులః పుమాన్ ౪౨.
అలాగే, గర్భ జలంతో శరీరం తడిసిపోయి, పురుషుడు కలవరంగా ఉంటాడు.
గర్భకుమ్భే తథా క్షిప్తః పచ్యతే జఠరాగ్నినా ౪౨.
గర్భంలో పడేసి, అక్కడ జఠరాగ్నిలో ఉడికించబడతాడు.
యద్దుఃఖం జాయతే తస్య తద్గర్భేఽష్టగుణం భవేత్ ౪౨.
వానికి ఎలాంటి బాధ కలిగితే, గర్భంలో అది ఎనిమిది రెట్లు ఎక్కువగా ఉంటుంది.
చరస్థిరాణాం సర్వేషామాత్మగర్భానురూపతః ౪౨.
జీవజంతువులకైనా, స్థావరజంతువులకైనా, ప్రతి ఒక్కరికీ వారి గర్భ స్వభావానుసారంగా అవి జరుగుతాయి.
మృతశ్చాహం పునర్జాతో జాతశ్చాహం పునర్మృతః ౪౨.
నేను చనిపోయి మళ్లీ జన్మించాను; జన్మించి మళ్లీ మరణించాను.
అధునా జాతమాత్రోఽహం ప్రాప్తసంస్కార ఏవ చ ౪౨.
ఇప్పుడు నేను కొత్తగా పుట్టినవాడిని, సంస్కారాలు కూడా పొందాను.
అధ్యేష్యామి హరేర్జ్ఞానం సంసారవినివర్తనమ్ ౪౨.
హరిదేవుని జ్ఞానాన్ని నేర్చుకుని, సంసార బంధం నుంచి విముక్తి పొందుతాను.