ఘోరం వా ధర్మమాశ్రిత్య శాఠ్యేన చ భవంతి తాః ౪౦.
వారు భయంకరమైన ధర్మాన్ని అవలంబించి, మోసంతో ప్రవర్తిస్తారు.
ఉపహింసంతి చాన్యోన్యం వ్యాకులాః శ్రమపీడితాః ౪౦.
శ్రమతో బాధపడుతూ, కలవరంతో ఒకరినొకరు హింసిస్తారు.
నిర్మర్యాదా నిష్కరుణా నిస్స్నేహా నిరపత్రపాః ౪౦.
వారికి నియమాలు ఉండవు, దయ ఉండదు, ప్రేమ ఉండదు, సిగ్గు కూడా ఉండదు.
హాహాభూతాశ్చరిష్యంతి విషాదవ్యాకులేంద్రియాః ౪౦.
విషాదంతో ఇంద్రియాలు కలవరపడి, వారు దుఃఖంతో తిరుగుతారు.
ప్రత్యంతాంస్తా నిషేవంతి హిత్వా జనపదాన్స్వకాన్ ౪౦.
తమ ఊర్లను వదిలి, సరిహద్దు ప్రాంతాల్లో నివసిస్తారు.
మాంసైర్మూలఫలైస్చైవ వర్తయంతి సుదుఃఖితాః ౪౦.
తీవ్రంగా బాధపడుతూ, మాంసం, మూలికలు, పండ్లపై జీవించేవారు.
ధర్మస్య వాసమాత్రం చ శాల్వో మ్లేచ్ఛో హనిష్యతి ౪౦.
శాల్వుడు అనే మ్లేచ్ఛుడు ధర్మానికి మిగిలిన భాగాన్ని కూడా నాశనం చేస్తాడు.
తతస్తస్య వధార్థాయ విష్ణుః సాక్షాజ్జగత్పతిః ౪౦.
అప్పుడు అతన్ని సంహరించేందుకు జగత్పతి అయిన విష్ణువు ప్రత్యక్షమవుతాడు.
ద్విజోత్తమైః పరివృతః శాల్వం తం సంహరిష్యతి ౪౦.
ఉత్తమ ద్విజులతో కూడి, ఆ శాల్వుడిని పూర్తిగా నాశనం చేస్తాడు.
పాలయిష్యతి తం ధర్మం యో ధర్మః శ్రుతిపూర్వకః॥ ౪౦.
శాస్త్రాధారమైన ధర్మాన్ని ఆయన కాపాడతాడు.
కృత్వా పోతం ధర్మరూపం సాధూనాం పరమేశ్వరః ౪౦.
పరమేశ్వరుడు సద్భక్తుల కోసం ధర్మరూపమైన ఓడను నిర్మిస్తాడు.
తతః కృతయుగం భూయః ప్రవర్తిష్యతి పార్థివ ౪౦.
అప్పుడే, ఓ రాజా, మళ్లీ కృతయుగం ప్రారంభమవుతుంది.
అష్టావింశకలిశ్చైవ శేషః ప్రావర్త అన్యతః ౪౦.
మిగిలిన ఇరవై ఎనిమిది కలియుగాలు మరొకచోట ప్రారంభమవుతాయి.
మరురాజాచ్చ దేవాపేః శ్రుతదేవాచ్చ బ్రాహ్మణాః చతుర్యుగే చ తే ధన్యా యే భజంతి హరాచ్యుతౌ॥ ౪౦.
మరురాజు, దేవాపి, శృతదేవుల వంశ బ్రాహ్మణులు, నలుగురు యుగాల్లో హరిని, అచ్యుతుడిని భజించే వారు ధన్యులు.
కేచిచ్ఛివం సమాశ్రిత్య విష్ణుమాశ్రిత్య వేధసమ్ ౪౧.
కొంతమంది శివునిని ఆశ్రయిస్తారు, మరికొందరు విష్ణువును, ఇంకొందరు బ్రహ్మను ఆశ్రయిస్తారు.
అపారవైభవా దేవాస్త్రయోఽప్యేతే నరర్షభ ౪౧.
ఈ ముగ్గురు దేవతలకు అపారమైన వైభవం ఉంది, ఓ ఉత్తమ పురుషా.
పురా కిలైవం మునయో నైమిషారణ్యవాసినః ౪౧.
పూర్వం నైమిశారణ్యంలో నివసించిన మునులు ఇలా ఉన్నారు.
తస్మిన్క్షణే విరించోఽపి శ్లోకం ప్రహ్వోఽబ్రవీత్కిల ౪౧.
ఆ సమయానికి వినయంతో బ్రహ్మ ఒక శ్లోకాన్ని పలికినట్టు చెబుతారు.
మహేశాయ చ భక్తే ద్వౌ కృపాయేతాం సదా మయి ౪౧.
మహేశ్వరుడు, ఆయనకు భక్తులైన ఇద్దరూ ఎప్పుడూ నాపై దయ చూపాలని కోరుకుంటున్నాను.
తత్ర యోగేశ్వరః శ్లోకం ప్రబుధ్యన్నముమబ్రవీత్ ౪౧.
అక్కడ యోగేశ్వరుడు, జాగృతుడై, ఈ శ్లోకాన్ని చెప్పాడు.
సదాశివం చ వందే తౌ భవేతాం మంగలాయ మే ౪౧.
నేను సదాశివుడికి, ఆ ఇద్దరికి నమస్కరిస్తున్నాను. వారు నాకు శుభం కలిగించాలి.
కైలాసే దదృశుః స్థాణుం వదంతం గిరిజాం ప్రతి ౪౧.
కైలాసంలో వారు స్థాణువును గిరిజకు మాట్లాడుతుండగా చూశారు.
సదా తపస్యాం చరామి ప్రీత్యర్థం హరివేధసోః ౪౧.
హరి, బ్రహ్మ ఇద్దరిని సంతుష్టిపరచేందుకు నేను ఎప్పుడూ తపస్సు చేస్తుంటాను.
యద్వా దేవా న సంయాంతి పారం యే చ పరస్పరమ్ ౪౧.
లేదా, దేవతలు పరిమితిని చేరరు, పరస్పరం వాదించే వారు కూడా చేరరు.
ఉత్తమాధమమధ్యత్వమమీషాం వర్ణయంతి యే ౪౧.
వారిలో ఎవరెవరు ఉత్తములు, మధ్యస్థులు, అధములు అని వివరిస్తారు.
ఏవం తే నిశ్చియామాసుర్నైమిషేయా స్తపస్వినః ౪౧.
ఇలా నైమిశారణ్యంలోని తపస్వులు నిర్ణయించుకున్నారు.
జాపకానాం సహస్రాణి వైష్ణవానాం తథైవ చ ౪౧.
అక్కడ జపములు చేసే వేలాది మందిని, వైష్ణవులను కూడా చూశారు.
తస్మాద్యస్య మనోరాగో యస్మిన్దేవే భవేత్స్ఫుటమ్ ౪౧.
అందువల్ల, ఎవరి మనస్సు ఏ దేవునిపై స్పష్టంగా మక్కువ చూపుతుందో,
కాని పాపాని విప్రేంద్ర యైస్తు సంమూఢచేతసః ౪౧.
బ్రాహ్మణ శ్రేష్ఠా, మూర్ఖులైన వారు ఏ పాపాలు చేస్తారు?
అధర్మభేదా విజ్ఞేయాశ్చిత్తవృత్తిప్రభేదతః ౪౧.
మనస్సు వృత్తుల భేదం వల్ల ధర్మభంగాల రకాలు తెలుసుకోవాలి.