గృహీత్వా నియమం తోయబిందుం వర్షశతేఽగ్నివత్ ౪౦.
నియమంగా ఒక నీటి బొట్టును వంద సంవత్సరాలు అగ్నిలా స్వీకరించాడు.
కశ్చిత్తోయభృతం కుమ్భం గృహీత్వా నర ఆవ్రజత్ ౪౦.
అప్పుడు ఒకడు నీటితో నిండిన కుంభాన్ని ఎత్తుకుని అక్కడికి వచ్చాడు.
అద్య తే నియమః పూర్ణస్తోయమేతన్మహామతే ౪౦.
ఈ రోజు నీ నియమం పూర్తయింది, మహామతి! ఈ నీరు కూడా నిండిపోయింది.
కో భవాన్వర్ణతో బ్రూహి కిమాచారశ్చ తత్త్వతః ౪౦.
నువ్వెవరో చెప్పు, నీ వర్ణం ఏమిటి? నీ ఆచారం నిజంగా ఎలా ఉందో వివరించు.
న జానే పితరౌ స్వీయౌ నష్టౌ వా సర్వథా న హి ౪౦.
నాకు నా తల్లిదండ్రులు ఎవరో తెలియదు; వారు పూర్తిగా నాకు దూరమయ్యారు.
ఆచారైశ్చాపి ధర్మైశ్చ న కార్యం మమ కించన ౪౦.
ఆచారాలు గానీ, ధర్మాలు గానీ నాకు ఏమీ అవసరం లేదు.
యద్యేవం నోదకం తుభ్యం గ్రహీష్యామ్యస్మి కర్హిచిత్ ౪౦.
ఇలా అయితే, నేను నీ నుండి నీటిని ఎప్పుడూ స్వీకరించను.
న జ్ఞాయతే కులం యస్య బీజశుద్ధిం వినా తతః ౪౦.
ఎవరికి వంశం తెలియదో, వంశశుద్ధి లేకపోతే, అతడిని ఎవరూ గుర్తించరు.
యశ్చ రుద్రం న జానాతి రుద్రభక్తశ్చ యో నహి ౪౦.
ఎవరు రుద్రుని తెలియకపోతే, లేదా రుద్రభక్తుడు కాకపోతే,
అజ్ఞాత్వా యః శివం భుంక్తే కథ్యతే సోఽత్ర బ్రహ్మహా ౪౦.
ఎవరు శివుని తెలియకుండానే భోజనం చేస్తారో, అతడిని ఇక్కడ బ్రాహ్మణహంతకుడని అంటారు.
గంగోదకుమ్భః స్యాద్యద్వత్తన్మధ్యే మద్యబిందునా ౪౦.
గంగాజలంతో నిండిన కుండలో ఒక్క మద్యం బొట్టు పడితే అది కలుషితం అయినట్టే.
హీనవర్ణశ్చ యః స్యాద్ధి శివభక్తోఽపి నైవ సః ౪౦.
ఎవరైనా తక్కువ వర్ణానికి చెందినవారు, శివభక్తుడైనా, అతడిని ఒప్పుకోరు.
ఏతేన తవ వాక్యేన హాస్యం సంజాయతే మమ ౪౦.
నీ మాట విని నాకు నవ్వు వస్తోంది.
సదా సర్వేషు భూతేషు శివో వసతి నిత్యశః ౪౦.
శివుడు ఎప్పుడూ అన్ని జీవుల్లో శాశ్వతంగా నివసిస్తాడు.
ఆత్మనశ్చ పరస్యాపి యః కరోత్యంతరో హరమ్ ౪౦.
తనలోనూ, పరులలోనూ తేడా చూస్తే, వాడే దొంగ.
అథవా కా హి పానీయే భవేదశుచితా వద ౪౦.
లేదంటే, నీటిలో అసౌచ్యం ఏముంటుంది చెప్పు.
పూర్ణశ్చ పయసా కస్మిన్నేషామశుచితా కుతః॥ ౪౦.
పాలు నిండినప్పుడు, వీటిలో ఏదైనా ఎలా కలుషితం అవుతుంది?
అథ చేన్మమ సంసర్గాదశుచిత్వం చ మీయతే ౪౦.
నా సాంగత్యం వల్ల అసౌచ్యం వస్తుందంటే,
కుతః పృథివ్యాం చరసి ఖే త్వం నైవ చరస్యుత ౪౦.
అయితే నువ్వు భూమిపై నడుస్తావా? లేక నడవవా?
సర్వభూతేషు చేదేవం శివ ఏవేతి చోచ్యతే ౪౦.
అన్ని జీవుల్లో శివుడు ఉన్నాడని చెప్పినట్లయితే,
శుద్ధ్యర్థం తేన విశ్వస్య స్థాపితా సంస్థితిర్యథా ౪౦.
ఈ లోకాన్ని పవిత్రం చేయడానికి ఆ వ్యవస్థను స్థాపించారు.
ససర్జేతి పురా ధాతా రూపాత్మకమిదం జగత్ ౪౦.
పూర్వం సృష్టికర్త ఈ రూపాలతో కూడిన జగత్తును సృష్టించాడు.
స చ నామప్రపఞ్చస్తు చతుర్ద్ధా భిద్యతే కిల ౪౦.
ఆ పేర్లతో కూడిన జగత్తు నలుగురు భాగాలుగా విభజించబడింది.
తత్ర ధ్వనిర్నాదమయో వర్ణాశ్చాకారపూర్వకాః ౪౦.
అందులో ధ్వని అనేది నాదంతో కలిసిఉంటుంది, అక్షరాలకు ముందు ఆకారాలు ఉంటాయి.
తచ్చాపి వాక్యం త్రివిధం భవేదితి శ్రుతేర్మతమ్ ౪౦.
శాస్త్రాల ప్రకారం వాక్యం మూడు విధాలుగా ఉంటుందని భావించబడింది.
కాంతాసంమతమేవాపి వాక్యం హి త్రివిధం విదుః ౪౦.
ఇష్టుల అభిప్రాయాన్ని అనుసరించిన వాక్యమూ మూడు విధాలుగా ఉంటుందని తెలుసుకున్నారు.
తథా శ్రుతిస్మృతీ చోభే ప్రాహతుః ప్రభుసంమతమ్ ౪౦.
అలాగే, శ్రుతి మరియు స్మృతి రెండూ ప్రభువు ఆమోదించినదే అని ప్రకటించాయి.
సుహృద్వత్ప్రతిబోధ్యైనం ప్రవర్తయతి తత్త్వతః ౪౦.
స్నేహితుడు ఎలా జ్ఞానం కలిగిస్తాడో, అలాగే వాస్తవాన్ని చూపిస్తూ నడిపిస్తాడు.
ప్రభువాక్యం స్మృతం యచ్చ సబాహ్యాభ్యంతరం శుచి ౪౦.
ప్రభువు వాక్యం అనబడేది బయటపట్టీ, లోపలపట్టీ పవిత్రంగా ఉంటుంది.
తదేతత్పాలనీయం స్యాద్భూమిజానాం శ్రుతిర్వదేత్ ౪౦.
ఈ నియమాన్ని భూమిపై పుట్టినవారు పాటించాలి అని శ్రుతి చెబుతుంది.