పులస్త్యపులహాభ్యాం చ జజ్ఞిరే యక్షరాక్షసాః
పులస్త్యుడు, పులహుల నుండి యక్షులు, రాక్షసులు పుట్టారు.
భృగోరగ్నిః సముదభూచ్చ్యవనాద్యాస్తథర్షయః యత్పుత్రపౌత్రైర్భువనమిదమాపూర్యతేఽఖిలమ్
భృగువారి నుండి అగ్ని, అలాగే చ్యవనుడు మరియు ఇతర ఋషులు పుట్టారు. వారి కుమారులు, మనవళ్ళు ఈ లోకాన్ని నిండా వ్యాపించారు.
ఏవం బ్రహ్మాఽఽత్మజైః స్వీయైరిదమాపూరయజ్జగత్
ఇలా బ్రహ్మ తన సంతానంతో ఈ జగత్తును నింపాడు.
అచ్యుతోఽపి భృగోః పుత్రీముద్వాహ్య కమలాలయామ్ 1.3.2.8.
అచ్యుతుడు కూడా భృగువు కుమార్తె అయిన కమలాలయను పెండ్లి చేసుకున్నాడు.
సృష్టిస్థితిభ్యాం ద్రుహిణాబ్జనాభౌ స్వాధీనతాం నూనముపాగతాభ్యామ్
సృష్టి, స్థితి ద్వారా కమలాసనుడు, కమలనాభుడు తమ తమ అధికారాన్ని సంపాదించారు.
విరంచ్యప్యుతయోరాసీద్వివాదో మోహసంభవః
విరంచి, ఉతయుల మధ్య కూడా మోహం వల్ల వివాదం ఏర్పడింది.
రజోవికారాభ్యధికో బాహ్యే నీల ఇవోత్థితః
రజోగుణం అధికమై వెలుపల నీలవర్ణంలా కనిపించింది.
పితామహస్య లోకానాం కిమేవమతిమోహితః
లోకాల పితామహుడు ఎందుకు ఇంతగా మోహించిపోయాడు?
త్వత్త ఏవోదితౌ దైత్యౌ నిహత్య మధుకైటభౌ
నీవు సృష్టించిన మధు, కైటభ అనే ఇద్దరు దానవులను నీవే సంహరించావు.
త్వామేవ సృజతో నిత్యం బహుధా మమ వేధసః
వెధసుడు ఎప్పుడూ నిన్నే అనేక రూపాల్లో సృష్టిస్తుంటాడు.
మమ శ్రమాంభసోద్భూతే మహాంభోధౌ నిమజ్జతః
నా శ్రమ జలముల వల్ల పుట్టిన మహాసముద్రంలో నేను మునిగిపోయినప్పుడు,
మదుపజ్ఞే మహాంభోధౌ స్రవతే కోఽపి పన్నగః
నేను సృష్టించిన ఆ మహాసముద్రంలో ఒక పాము ప్రవహిస్తోంది.
కుతస్తమోమయే బ్రూహి త్వయి సత్త్వగుణోదయః
నీవు అంధకారంతో నిండివుండగా, సత్త్వగుణం ఎలా ఉద్భవిస్తుంది చెప్పు.
జలాశయే ప్రస్వపతా దైత్యభీత్యా జనార్దన
జనార్దనుడు, నీరు నిండిన చోట దానవుల భయంతో నిద్రిస్తున్నాడు.
చతుర్భ్యో మమ వక్త్రేభ్యో వేదాః సముదయం గతాః 1.3.2.9.
నా నాలుగు నోళ్ల నుండి వేదాలు ఉద్భవించాయి.
మయా హి సృజ్యతే విశ్వమిదం స్థావరజంగమమ్
ఈ స్థావరజంగమమయమైన ప్రపంచాన్ని నేను సృష్టించాను.
తతః కథయ వైకుంఠ మన్నియోజ్యేషు కశ్చన
కాబట్టి, వైకుంఠా, నేను నియమించదగినవారిని చెప్పు.
నందికేశ్వర ఉవాచ ఇత్థం సరోషసంరంభే విధౌ పౌరుషభాషిణి
నందికేశ్వరుడు ఇలా అన్నాడు — సృష్టికర్త కోపంతో, గర్వంతో మాట్లాడినప్పుడు,
నాభీసరోజసంజాతో మమ త్వమవధారయ
నీవు నా నాభికమలంలో జన్మించినవాడివని తెలుసుకో.
యోగనిద్రాం మయోన్ముచ్య పురా హ మధుకైటభౌ
ఒకప్పుడు యోగనిద్రను విడిచిపెట్టి మధు, కైటభులను సంహరించాను.
సోమకప్రముఖాన్దైత్యాన్హంతుమాత్మేచ్ఛయా మమ
సోమకుడు మొదలైన దానవులను నాశనం చేయడానికి నేను నా స్వేచ్ఛతో కార్యాచరణ చేస్తాను.
న కించిదపి పశ్యంతి రజసారూఢదృష్టయః
రజోగుణం అధికంగా ఉన్నవారు ఏదీ చూడలేరు.
అవినాభావినీ శక్తిర్నను మే పద్మవాసినీ
నా విడదీయరాని శక్తి పద్మంలో నివసించేది కదా.
భూతాన్యమూని కాలోఽయమాత్మనోప్యహమేవ హి
ఈ భూతాలు, ఈ కాలం, నా స్వంత రూపం — ఇవన్నీ నేనే.
ప్ర ఆదిత్యా వసవో రుద్రా దిక్పాలా మనవోఽప్యహమ్ 1.3.2.9.
ఆదిత్యులు, వసువులు, రుద్రులు, దిక్పాలకులు, మనువులు — వీరందరూ నేనే.
మమైవ వినియోగేన సృష్టిశక్తిః స్వయం స్థితా
నా ఆజ్ఞతో సృష్టిశక్తి స్థిరంగా ఉంది.
యయావనల్పసమయఃసవర్తసదృశస్తయో.
ఆమె వల్ల చిన్న క్షణమూ యుగంతో సమానమవుతుంది.
ఉదయాస్తమయౌ స్యాతాం న తదా చంద్రసూర్యయోః
సూర్యోదయం, అస్తమయం జరుగుతాయి కాని అప్పుడు చంద్రుడు, సూర్యునికి అవి ఉండవు.
నావవుర్మరుతో వా న జజ్వలుర్జాతవేదసః
మరుతులు వీయలేదు, అగ్నులు మండలేదు.
సముద్రాశ్చుక్షుభుస్సర్వే పర్వతాశ్చ చకంపిరే
అన్ని సముద్రాలు అలలతో ఉప్పొంగాయి, పర్వతాలు కంపించాయి.