భూమిసూర్యాంతరం తచ్చ భువర్లోకః ప్రకీర్తితః ౩౮.
భూమి నుంచి సూర్యుడి మధ్య ఉన్న ప్రాంతాన్ని భువర్ లోకం అని పిలుస్తారు.
స్వర్లోకః సోఽపి గదితో లోకసంస్థానచింతకైః ౩౮.
లోకాల వ్యవస్థను ఆలోచించే వారు స్వర్గ లోకాన్ని కూడా వివరించారు.
ద్వే కోట్యౌ చ జనో యత్ర నివసంతి చతుఃసనాః ౩౮.
అక్కడ రెండు కోట్ల మంది, నాలుగు వర్గాలకు చెందిన ప్రజలు నివసిస్తున్నారు.
వైరాజా యత్ర తే దేవాః స్థితా దాహవివర్జితాః ౩౮.
అక్కడ వైరాజ దేవతలు, దాహ బాధలు లేని వారు, స్థిరంగా ఉంటారు.
అపునర్మరకా యత్ర బ్రహ్మలోకో హి స స్మృతః ౩౮.
అక్కడ మరణం తిరిగి రాదు; ఆ స్థలాన్ని బ్రహ్మ లోకం అని అంటారు.
శుభం నిరుపమం స్థానం తదూర్ధ్వం సంప్రకాశతే ౩౮.
దాని పైన, శుభమైనదిగా, పోల్చలేని స్థానం ప్రకాశిస్తుంది.
జనస్తపస్తథా సత్యమితి చాకృతకం త్రయమ్ ౩౮.
జన, తపస్, సత్యం అనే మూడు లోకాలు, సృష్టించబడనివి.
శూన్యో భవతి కల్పాంతే యోత్యంతం న వినశ్యతి ౩౮.
ఒక కల్పం ముగిసినప్పుడు అది ఖాళీగా మారుతుంది, కానీ అత్యున్నత లోకం నశించదు.
యజ్ఞైర్దానైర్జపైర్హోమైస్తీర్థైర్వ్రతసముచ్చయైః ౩౮.
యజ్ఞాలు, దానాలు, జపాలు, హోమాలు, తీర్థయాత్రలు, వ్రతాల సమాహారం ద్వారా,
తతశ్చాండస్య శిరసో ధారా నీరమయీ శివా ౩౮.
తర్వాత అండ యొక్క తల నుండి శుభమైన నీటి ధార ప్రవహిస్తుంది.
తతో మహీతలం సర్వం పాతాలం ప్రవివేశ సా ౩౮.
ఆ ధార తర్వాత భూమి అంతటా మరియు పాతాళంలో ప్రవేశించింది.
దేవీనాం కోటికోటీభిః సంవృతా పింగలేన చ ౩౮.
అది కోటి కోటి దేవతలతో, పింగలతో కూడి చుట్టబడింది.
నిహంతి దుష్టసంఘాతాన్మహాబలపరాక్రమా ౩౮.
అమె గొప్ప బలంతో, పరాక్రమంతో, దుష్ట సమూహాలను నాశనం చేస్తుంది.
పృథివీం సమభిక్రమ్య సంస్థితో మేఘమండలే ౩౮.
భూమిని దాటి, మేఘాల వలయంలో నిలిచింది.
ధూమజాశ్వోష్మజా మేఘాః సాముద్రైయన పూరితాః ౩౮.
పొగ, వేడి నుంచి పుట్టిన మేఘాలు, సముద్ర జలంతో నిండినవి.
ద్వితీయశ్చావహో నామ నిబద్ధః సూర్యమండలే ౩౮.
రెండవది అవహ అనే పేరు కలిగి, సూర్య మండలంలో స్థిరంగా ఉంది.
తృతీయశ్చోద్వహో నామ చంద్రస్కంధే ప్రతిష్ఠితః ౩౮.
మూడవది ఉద్వహ అనే పేరు కలిగి, చంద్రుని భుజంపై స్థాపితమైంది.
చతుర్థః సంవహో నామ స్థితో నక్షత్రమణ్డలే ౩౮.
నాలుగవది సంవహ అనే పేరు కలిగి, నక్షత్ర మండలంలో ఉంది.
గ్రహేషు పంచమః సోఽపి వివహో నామ మారుతః ౩౮.
గ్రహాలలో ఐదవదిగా ఉన్న గాలి వివాహ అని పిలవబడుతుంది.
షష్ఠః పరివహో నామ స్థితః సప్తర్షిమండలే ౩౮.
ఆరవదిగా పరివహ అనే గాలి సప్తర్షిమండలంలో స్థిరంగా ఉంటుంది.
సప్తమశ్చ ధ్రువే బద్ధో వాయుర్నామ్నా పరావహః ౩౮.
ఏడవదిగా ధ్రువుని దగ్గర బంధించబడిన గాలి పరావహ అని అంటారు.
యం సమాసాద్య వేగేన దిశామంతం ప్రపేదిరే ౩౮.
దానిని తాకినవారు వేగంగా అన్ని దిశల చివరలకు చేరుకుంటారు.
ఏవమేతే దితేః పుత్రాః సప్తసప్త వ్యవస్థితాః ౩౮.
ఇలా, దితి కుమారులు ఏడు చొప్పున ఏర్పాటయ్యారు.
ధ్రువాదూర్ధ్వమసూర్యం చాప్యనక్షత్రమతారకమ్ ౩౮.
ధ్రువుని పైన, సూర్యుని దాటి, నక్షత్రాలు లేక గ్రహాలు లేని ప్రాంతం ఉంది.
ఇత్యూర్ధ్వం తే సమాఖ్యాంతం పాతాలాన్యథ మే శ్రృణు॥ ౩౮.
ఇలా పైభాగాలు వివరించబడ్డాయి; ఇప్పుడు పాతాళాల గురించి నా మాట విను.
సహస్రసప్తత్యుచ్ఛ్రాయే పాతాలాని పరస్పరమ్ ౩౯.
ఏడు వేల ఎత్తుతో, పాతాళాలు ఒక్కదాని కింద ఒక్కటి ఉన్నాయి.
తలాతలం చ సుతలం పాతాలం చాపి సప్తమమ్ ౩౯.
తలాతల, సుతల, పాతాళం ఇవి ఏడవవాటిలో ఉన్నాయి.
భూమయో యత్ర కౌరవ్య వరప్రాసాదశోభితాః ౩౯.
కౌరవ్యా, అక్కడ అద్భుతమైన ప్రాసాదాలతో భూములు ఉన్నాయి.
స్వర్లోకాదపి రమ్యాణి దృష్టాని బహుశో మయా ౩౯.
అక్కడ నేను అనేకసార్లు దేవలోకాన్ని మించిన అందమైన ప్రదేశాలు చూశాను.
దైత్యదానవకన్యాభిర్మహారూపాభిరన్వితే ౩౯.
అవి దైత్య, దానవ కుమార్తెల మహాసౌందర్యంతో నిండిపోయి ఉంటాయి.