త్వయా త్వహం యాజ్ఞవల్క్య నిత్యం పండితమానినా ౧౩.
యాజ్ఞవల్క్యా, నీవు ఎప్పుడూ నీకు జ్ఞానం ఉందని భావించే వాడివి.
ఇతి శ్రుత్వా వచస్తస్య భృశం విస్మితమానసః ౧౩.
అతని మాటలు విని, అతని మనసు చాలా ఆశ్చర్యపోయింది.
నమోఽధర్మాయ మహతే న విద్మో యస్య వై భవమ్ ౧౩.
మహా అధర్ముడికి నమస్కారం. ఆయన ఆది మనకు తెలియదు.
విరంచివిష్ణుప్రసముఖాః సోమేంద్రప్రముఖాస్తథా ౧౩.
బ్రహ్మ, విష్ణువు, సోముడు, ఇంద్రుడు మొదలైన దేవతలు,
ధర్మజ్ఞోఽస్మీతి యో మోహాదాత్మానం ప్రతిపద్యతే ౧౩.
ఎవరైనా మాయతో 'నేను ధర్మాన్ని తెలిసినవాడిని' అని అనుకుంటే,
కేచిదజ్ఞానతో నష్టాః కేచిజ్జ్ఞానమదాదపి ౧౩.
కొంతమంది అజ్ఞానంతో నశించిపోతారు, మరికొంతమంది జ్ఞానంతో కూడ నశిస్తారు.
వేదస్మృతీతిహాసేషు పురాణేషు ప్రకల్పితమ్ ౧౩.
ఇది వేదాలలో, స్మృతుల్లో, ఇతిహాసాల్లో, పురాణాల్లో స్థిరంగా చెప్పబడింది.
స పురా శోచతే వ్యక్తం ప్రాప్య తచ్చాంతకం గృహమ్ ౧౩.
ఆయన చివరికి మరణ గృహాన్ని చేరుకుని ఖచ్చితంగా శోకిస్తాడు.
నకులం సకులం బ్రూయాన్న కంచిన్మర్మణి స్పృశేత్ ౧౩.
ప్రతి ఒక్కరితో, వారి కుటుంబంతో మృదువుగా మాట్లాడాలి; ఎవరి హృదయాన్ని గాయపర్చకూడదు.
ఆలస్యేనాప్యనాచారాద్వృథాకార్యేకమంగ తత్॥ ౧౩.
ఆలస్యంగా అయినా, చెడు అలవాటుతో అయినా, ఒక వ్యర్థమైన పని చేయడం కూడా తప్పే, ప్రియమైనవాడా.
కేవలం పాఠ మాత్రేణ యశ్చ సంతుష్యతే నరః ౧౩.
పఠించడం మాత్రమే చేసి తృప్తి చెందే మనిషి,
న చ్ఛందాంసి వృజినాత్తారయంతి మాయావినం మాయయాఽఽవర్తమానమ్ ౧౩.
మాయలో మునిగిపోయి మోసగాడు పాపాలనుండి బయటపడేందుకు వేదమంత్రాలు సహాయపడవు.
స్వార్గాయ బద్ధకక్షో యః పాఠమాత్రేణ బ్రాహ్మణః ౧౩.
పఠనంతో మాత్రమే స్వర్గానికి bound అయిన బ్రాహ్మణుడు,
తద్భవాన్సర్వథా మహ్యమనయం సోఢుమర్హసి ౧౩.
అందువల్ల, మీరు నాకు జరిగిందంతా సహించాలి.
వృథేదం భాషితం తుభ్యం సర్వలోకేన యత్సమమ్ ౧౩.
ఈ మాటలు నీకు చెప్పడం అందరికీ తగినదే.
వాజివారణలోహానాం కాష్ఠపాషాణవాససామ్ ౧౩.
గుర్రాలు, ఏనుగులు, ఇనుము, కలప, రాళ్లు, వస్త్రాలు,
అన్యే చేత్ప్రాకృతా లోకా బహుపాపాని కుర్వతే ౧౩.
ఇంకా ఇతర సాధారణ ప్రజలు అనేక పాపాలు చేస్తే,
సర్వార్థం నిర్మితం శాస్త్రం మనోబుద్ధీ తథైవ చ ౧౩.
శాస్త్రాలు, మనస్సు, బుద్ధి అన్నీ కూడా అన్ని అవసరాల కోసం సృష్టించబడ్డాయి.
తతో విధాతుః కో దోషస్త ఏవ ఖలు దుర్భగాః ౧౩.
అందువల్ల సృష్టికర్తకు ఏమి తప్పు ఉంది? నిజంగా వారు దురదృష్టవంతులు.
యద్యదాచరతి శ్రేష్ఠస్తత్తదేవేతరో జనః ౧౩.
ఎవరైతే ఉత్తములు ఏ పని చేస్తారో, ఇతరులు కూడా అదే అనుసరిస్తారు.
తస్మాత్సదా మహద్భిశ్చ ఆత్మార్థం చ పరార్థతః ౧౩.
కాబట్టి, మహానుభావులు ఎప్పుడూ తమకోసం, ఇతరుల కోసం కూడా మంచిని చేయాలి.
యస్మాత్త్వయా పీడితోఽహం ఘోరేణ వచసా మునే ౧౩.
ఓ మునీ, నీవు నన్ను కఠినమైన మాటలతో బాధించావు.
నకులోఽసీతి మామాహ భవాంస్తస్మాత్కులాధమః ౧౩.
నీవు నన్ను 'నకులుడు' అనావు, అందుకే నీవు నీ వంశానికి అవమానంగా ఉన్నావు.
ఇతి వాచం సమాకర్ణ్య భావ్యర్థకృతనిశ్చయః ౧౩.
ఈ మాటలు విని, దాని అర్థాన్ని బాగా గ్రహించాడు.
దురాచారస్య పాపస్య నిఘృణస్యాతివాదినః ౧౩.
దురాచారుడు, పాపిష్టుడు, దయలేని వాడు, ఎక్కువగా దూషించే వాడి విషయమై,
సోఽథ జ్ఞానాత్సమాలోక్య భర్తృయజ్ఞ ఇతి ద్విజః ౧౩.
అప్పుడు జ్ఞానంతో చూసి, ఆ ద్విజుడు 'ఇది యజమాని కోసం యజ్ఞం' అని భావించాడు.
తత్ర పాశుపతో భూత్వా శివారాధనతత్పరః ౧౩.
అక్కడ శివుని భక్తుడై, శివారాధనలో నిమగ్నమయ్యాడు.
యో హి నిత్యం మహాకాలం శ్రద్ధయా పూజయేత్పుమాన్ ౧౩.
ఎవడు మహాకాళుని నిత్యం భక్తితో పూజిస్తాడో,
యథాయథా శ్రద్ధయాసౌ తల్లింగం పరిపశ్యతి ౧౩.
ఎవరెవరు ఎంత విశ్వాసంతో ఆ లింగాన్ని దర్శిస్తారో, వారికీ అదే విధంగా ఫలితం లభిస్తుంది.
భర్తృయజ్ఞస్తు తత్రైవ లింగస్యారాధనాత్క్రమాత్ ౧౩.
అక్కడే ఆ లింగాన్ని పూజించడం ద్వారా క్రమంగా పరమేశ్వరునికి యజ్ఞం జరుగుతుంది.