ఇత్థం నిశమ్య నృపతేర్వచనం తదానీం సర్వేఽపి తే షడథ తం మునిముఖ్యమాశు ౧౧.
అప్పుడు రాజు మాటలు విని, ఆరుగురూ వెంటనే ఆ మహామునిని చేరారు.
అథ తే దదృశుః పార్థ సంయమస్థం మహామునిమ్ ౧౨.
తర్వాత, ఓ పార్థా, వారు ఆ మహామునిని నియమంలో లీనమై ఉన్నట్టు చూశారు.
జటాస్త్రిషవణస్నానకపిలాః శిరసా తదా ౧౨.
ఆ సమయంలో ఆయన జటలు, రోజుకు మూడుసార్లు స్నానం వల్ల పసుపు రంగులో మెరుస్తున్నాయి.
సవ్యహస్తే తృణౌఘం చ చ్ఛాయార్థే విప్రసత్తమమ్ ౧౨.
ఆ బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠుడు ఎడమ చేతిలో నీడ కోసం గడ్డి కట్టును పట్టుకున్నాడు.
అహింసయన్దురుక్తాద్యైః ప్రాణినో భూమిచారిణః ౧౨.
భూమిపై సంచరించే ప్రాణులకు ఆయన మాటలతో కానీ, ఇతరంగా కానీ ఎలాంటి హాని చేయడు.
బకభూపద్విజోలూకగృధ్రకూర్మా విలోక్య చ ౧౨.
అతడు బకలు, భూమిపై ఉండే పక్షులు, ద్విజులు, గుడ్లగూబలు, గద్దలు, తాబేళ్ళను చూశాడు.
స్వాగతాసనసత్కారేణామునా తేఽతి సత్కృతాః ౧౨.
ఈయన ఆతిథ్యంతో, సాదరంగా స్వాగతం పలికి, మంచి ఆసనం ఇచ్చి, మిమ్మల్ని ఎంతో గౌరవంగా ఆదరించాడు.
ఇన్ద్రద్యుమ్నోఽయమవనీపతిః సత్రిజనాగ్రణీః ౧౨.
ఇవ్వడు ఇంద్రద్యూముడు, భూమిపై రాజు, భార్యతో పాటు అనుచరులందరిలోనూ ప్రముఖుడు.
మార్కండేయాదిభిః ప్రాప్య కీర్త్యుద్ధారంచ సత్తమ ౧౨.
మార్కండేయుడు మొదలైన మహర్షుల ద్వారా గొప్ప కీర్తిని, విమోచనను పొందినవాడవు, ఓ ఉత్తముడా.
భవతానుగృహీతోఽయమిహేచ్ఛతి మహోదయమ్ త్వత్సకాశమిహానీతో బ్రూహి సాధ్వస్య వాంఛితమ్॥ ౧౨.
మీ అనుగ్రహంతో ఇతడు ఉన్నతమైన భాగ్యాన్ని కోరుతున్నాడు; నీ సమక్షానికి తీసుకొచ్చారు, ధర్మవంతులకు కావలసినది ఏదో చెప్పు.
పరోపకరణం నామ సాధూనాం వ్రతమాహితమ్ ౧౨.
ఇతరులకు మేలు చేయడం ధర్మవంతుల వ్రతంగా నిలిచింది.
అప్రణోద్యేషు పాపేషు సాధు ప్రోక్తమసంశయమ్ ౧౨.
తప్పక తప్పకూడని పాపాలలో ధర్మవంతులు ఎటువంటి సందేహం లేకుండా నిలుస్తారు.
అప్రమత్తః ప్రణోద్యేషు మునిరేష ప్రయచ్ఛతి ౧౨.
తప్పక చేయవలసిన వాటిలో అప్రమత్తంగా ఉండే ఈ ముని అనుగ్రహాన్ని ప్రసాదిస్తాడు.
కూర్మ యుక్తమిదం సర్వం త్వయాభిహితమద్య నః ౧౨.
కూర్మా, నువ్వు ఈ రోజు మాకు చెప్పినది అన్నీ సముచితంగా ఉన్నాయి.
బ్రూహి రాజన్సువిశ్రబ్ధం సన్దేహం హృదయస్థితమ్ ౧౨.
ఓ రాజా, నీ హృదయంలో ఉన్న సందేహాన్ని నిర్భయంగా చెప్పు.
భగవన్ప్రథమః ప్రశ్రస్తావదేవ మమోచ్యతామ్ ౧౨.
భగవంతుడా, మొదటి ప్రశ్నను నేను అడగనివ్వు.
కుటీమాత్రోఽపి యచ్ఛాయా తృణైః శిరసి పాణిగైః॥ ౧౨.
ఒక చిన్న గుడిసె నీడైనా, చేతులతో త్రణాలు తలపై పెట్టినా, అది కూడా ఎంతో విలువైనది.
మర్తవ్యమస్త్యవశ్యం చ కాయ ఏష పతిష్యతి ౧౨.
మరణం తప్పనిసరి; ఈ శరీరం తప్పక కూలిపోతుంది.
యస్య మృత్యుర్భవేన్మిత్రం పీతం వాఽమృతముత్తమమ్ ౧౨.
ఎవరికి మరణమే మిత్రమో, లేదా అమృతాన్ని సేవించాడో—
ఇదం యుగసహస్రేషు భవిష్యమభవిద్దినమ్ ౧౨.
వెయ్యి యుగాల తర్వాత ఈ రోజు సంభవించింది.
కారణానుగతం కార్యమిదం శుక్రాదభూద్వపుః ౧౨.
కారణాన్ని అనుసరించి ఈ కార్యం జరిగింది; ఈ శరీరం శుక్రుని ద్వారా ఏర్పడింది.
తదస్యాపి కృతే పాపం శత్రుషడ్వర్గనిర్జితాః ౧౨.
అతని కోసం కూడా, ఆరు రకాల శత్రువులకు లోబడినవారు పాపాన్ని చేస్తారు.
తద్బ్రహ్మణ ఇహోత్పన్నః సికతాద్వయసమ్భవః ౧౨.
అలాగే, బ్రహ్మ నుండి జన్మించి, ఇసుక, గాలుల కలయికతో ఈ లోకంలో పుట్టాడు.
తథాపి వైష్ణవీ మాయా మోహయత్యవివేకినమ్ ౧౨.
అయినా, వైష్ణవ మాయ వివేకం లేని వారిని మోహింపజేస్తుంది.
దన్తాశ్చలాశ్చలా లక్ష్మీర్యౌవనం జీవితం నృప ౧౨.
రాజా, పళ్ళు స్థిరంగా ఉండవు, లక్ష్మి కూడా స్థిరంగా ఉండదు, యౌవనం స్థిరంగా ఉండదు, జీవితం కూడా స్థిరంగా ఉండదు.
ఇతి విజ్ఞాయ సంసారసారం చ చలాచలమ్ ౧౨.
ఇలా ఈ లోక జీవనానికి స్థిరత, అస్తిరత రెండూ కలవని అర్థం చేసుకుని,
చిరాయుర్భగవానేవ శ్రూయతే భువనత్రయే ౧౨.
మూడు లోకాల్లో దీర్ఘాయువు కలవాడు కేవలం భగవంతుడే అని చెబుతారు.
ప్రతికల్పం మచ్ఛరీరాదేకరోమపరిక్షయః ౧౨.
ప్రతి కల్పంలో నా శరీరం నుండి ఒక్క రోమం తగ్గిపోతుంది.
పశ్య జానుప్రదేశం మే ద్వ్యంగులం రోమవర్జితమ్ ౧౨.
నా మోకాళ్ళ దగ్గర రెండు వేల పరిమాణంలో రోమాలు లేవని చూడండి.
ఇత్థం నిశమ్య తద్వాక్యం స ప్రహస్యాతివిస్మితః ౧౨.
ఆ మాటలు విని అతడు ఆశ్చర్యంతో చిరునవ్వు నవ్వాడు.