ఇతీరయిత్వా స మృకండునందనః సమం మునీంద్రైరపరైర్మహాత్మభిః
ఇలా చెప్పి, మృకండునందనుడు ఇతర మహర్షులతో కలిసి—
నందికేశ్వర ఉవాచ స్థానం త్వయా మునే పృష్టమస్తి మాహేశ్వరాగ్రణి
నందికేశ్వరుడు ఇలా అన్నాడు: మునీశ్వరా! నీవు మహేశ్వర భక్తులలో ప్రథమమైన ఆ స్థలాన్ని అడిగావు.
ప్రకల్పితం హి దేవేన తత్తత్కర్మానుగుణ్యతః
అది దేవుడు, ప్రతి పనికి తగినట్లు, ఏర్పరిచాడు.
త్వయా శుశ్రుషితం తేషాం హితాయ మహతే హ్యలమ్
వారికి మేలు కలగాలని నీవు వారికి బాగా సేవ చేశావు.
స్వల్పైర్హి కర్మభిర్జ్ఞానైరపి ప్రాప్తా పునఃపునః
కొద్ది కర్మలతోనూ, జ్ఞానంతోనూ, అవి మళ్లీ మళ్లీ పొందవచ్చు.
కథం ను విరతో దేహీ గర్భమోకసమాగమాత్
విరక్తుడైనవాడు పునర్జన్మలో గర్భంలోకి వెళ్లకుండా ఎలా ఉంటాడు?
ప్రదేశాః కథితాః పూర్వం ప్రసంగవశతో మయా
ఆ ప్రాంతాలు నేను ముందే సందర్భానుసారం వివరించాను.
కేచిత్తీరేషు గంగాయాః కేచిత్సారస్వతే తటే
కొన్ని గంగా తీరంలో, మరికొన్ని సరస్వతి ఒడ్డున ఉన్నాయి.
అపరే నర్మదాతీరే పరే గోదావరీతటే
కొంతమంది నర్మదా నది ఒడ్డున, మరికొందరు గోదావరి తీరంలో ఉన్నారు.
సముద్రపార్శ్వేష్వితరం ద్వీపేష్వన్యే సరస్వతామ్
కొంతమంది సముద్రపు దగ్గర, ఇంకొందరు దీవుల్లో, మరికొందరు సరస్వతి నది పక్కన ఉన్నారు.
కృష్ణవేణీతటే కేచిత్తుంగభద్రాంతికే పరే 1.3.2.2.
కొంతమంది కృష్ణా, వేణ్ణా నదుల తీరంలో, ఇంకొందరు తుంగభద్ర దగ్గర ఉన్నారు.
కావేరీతీర ఇతరే కేచిద్వేగవతీతటే
కొంతమంది కావేరి నది ఒడ్డున, మరికొందరు వేగవతి తీరంలో ఉన్నారు.
కేచిదైరావతీతీరే త్వితరే యాతుకాంక్షికే
కొంతమంది ఐరావతి నది ఒడ్డున, ఇంకొందరు యాతుకాంక్షి దగ్గర ఉన్నారు.
కన్యాతటేషు కతిచిత్కతిచిత్కుమారీతీరే పరే చ తమసావరుణాంతికేన్యే
కొంతమంది కన్యా నది తీరంలో, మరికొందరు కుమారి నది ఒడ్డున, ఇంకొందరు తమసా, వరుణా నదుల దగ్గర ఉన్నారు.
విపాశాభ్యాశ ఇతరే శతద్రుతితటే పరే
కొంతమంది విపాశా దగ్గర, మరికొందరు శతద్రు నది తీరంలో ఉన్నారు.
కేచిద్బిందుసరోభ్యర్ణే పరే పంపాసరస్తటే
కొంతమంది బిందుసరస్సు దగ్గర, మరికొందరు పంపా సరస్సు తీరంలో ఉన్నారు.
అపరే మాలినీతీరే పరే గంధవతీతటే
కొంతమంది మాలినీ నది ఒడ్డున, మరికొందరు గంధవతి తీరంలో ఉన్నారు.
ఇంద్రద్యుమ్నసరస్యన్య ఏకే తు మణికర్ణికే పాతాలగంగాసవిధే శరావత్యంతికే పరే
కొంతమంది ఇంద్రద్యుమ్న సరస్సు వద్ద, ఇంకొందరు మణికర్ణిక వద్ద, మరికొందరు పాతాళగంగా దగ్గర, ఇంకొందరు శరావతి దగ్గర ఉన్నారు.
లోహిత్యాకూలయోః కేచిత్కతిచిత్కాలమాతటే
కొంతమంది లోహిత్య సంగమంలో, మరికొందరు కాలమా నది ఒడ్డున ఉన్నారు.
సురలోపాంతికే కేచిత్పయోష్ణీతీరయోః పరే
కొంతమంది సురలోప దగ్గర, మరికొందరు పయోష్ణీ నది తీరంలో ఉన్నారు.
ఉక్తం వారాణసీక్షేత్రం క్రోశపంచకపావనమ్ 1.3.2.2.
ఐదు క్రోశాల పరిధిలో పవిత్రమైన వారణాసి ప్రాంతాన్ని వివరించాము.
కపాలమోచనం యత్ర యత్రాస్తే కాలభైరవః
ఎక్కడ కపాలమోచనం ఉంటే, అక్కడే కాలభైరవుడు కూడా ఉంటాడు.
గయాప్రయాగావపి తే కథితౌ సర్వసిద్ధిదౌ
గయా, ప్రయాగాలను కూడా చెప్పాము; ఇవి రెండూ సమస్త సిద్ధులను ప్రసాదిస్తాయి.
ఆకర్ణితం చ కేదారం యస్మిన్మహిషరూపధృక్
కేదారాన్ని కూడా వినాము, అక్కడ మహిషరూపంలో ప్రభువు ఉంటాడు.
సర్వసిద్ధికరం పుంసాం క్షేత్రం బదరికాశ్రమమ్
బదరికాశ్రమం మనుషులకు అన్ని సిద్ధులు ఇచ్చే పవిత్ర క్షేత్రం.
శ్రుతం హి నైమిషం క్షేత్రం త్వయా యత్ర మహేశ్వరః
నీవు నైమిష క్షేత్రాన్ని కూడా వినావు, అక్కడ మహేశ్వరుడు నివసిస్తాడు.
అమరేశమితి స్థానం ప్రోక్తం సర్వార్థసాధకమ్
అమరేశం అనే స్థలం అన్ని కోరికలను తీరుస్తుందని చెప్పబడింది.
పుష్కరాఖ్యం మహాస్థానం శ్రుతం తే కథితం మయా
పుష్కరము అనే మహా స్థలాన్ని నేను నీకు వివరంగా చెప్పాను.
ఆషాఢీనామ తే స్థానం పావనం కథితం మయా
ఆషాఢీ దేవతల పవిత్రమైన స్థలాన్ని నేను నీకు వివరించాను.
దండిముండీ సమాఖ్యం చ స్థానం తే కథితం మయా
దండిముండి అని పిలవబడే స్థలాన్ని కూడా నేను నీకు వివరించాను.