స్వర్గాపవర్గయోః పుంసాం భూమిరేవ విశిష్యతే
స్వర్గం, మోక్షం కన్నా మనుషులకు ఈ భూమి నిజంగా గొప్పది.
ఫలం చ త్రివిధం పుంసాం త్వయైవ కథితం పురా
మనుషులకు వచ్చే మూడు రకాల ఫలితాలు నువ్వే ముందే వివరించావు.
పుణ్యక్షయేణ క్షీయేత ప్రాయః ప్రాథమికం ద్వయమ్
పుణ్యం తరిగిపోయినప్పుడు, మొదటి రెండు ఫలితాలు ఎక్కువగా తగ్గిపోతాయి.
తత్సిద్ధిస్తు త్వయా ప్రోక్తా విశుద్ధజ్ఞానగోచరా
ఆ సిద్ధి మాత్రం, నీవు చెప్పినట్లుగా, నిర్మలమైన జ్ఞానంతోనే లభిస్తుంది.
తజ్జ్ఞానం కుత్ర వా క్షేత్రే శాస్త్రాదిపఠనం వినా 1.3.2.1.
అలాంటి జ్ఞానం, శాస్త్రాలు చదవకుండానే, ఎక్కడ కలుగుతుంది?
జ్ఞానయోగక్రియాచర్యాస్వశేషాణాం శరీరిణామ్
జ్ఞానం, యోగం, కర్మాచరణలలో మిగతా శరీరధారులందరూ ఆధారపడతారు.
యస్య స్థానస్య మాహాత్మ్యాదల్పైరపి శరీరిణః
ఆ స్థల మహిమ వల్ల, కొంత తక్కువ శ్రమతోనే శరీరధారులు—
భస్మరుద్రాక్షవహనాదీశ్వరస్మరణాత్సకృత్
భస్మం, రుద్రాక్ష ధరించడం వల్ల, లేదా భగవంతుని ఒక్కసారి స్మరించడంవల్ల—
అబుద్ధిపూర్వకేణాపి యత్ర వాసేన దేహినామ్
అక్కడ తెలియకుండానే ఉండినా, శరీరధారులకు—
జాతానాం వర్ణసాంకర్య్యే తైరశ్చీ యోనిమీయుషామ్
వర్ణసంకరంగా పుట్టినవాళ్లకైనా, జంతు జన్మలోకి వెళ్ళినవాళ్లకైనా—
ఇతీరయిత్వా స మృకండునందనః సమం మునీంద్రైరపరైర్మహాత్మభిః
ఇలా చెప్పి, మృకండునందనుడు ఇతర మహర్షులతో కలిసి—
నందికేశ్వర ఉవాచ స్థానం త్వయా మునే పృష్టమస్తి మాహేశ్వరాగ్రణి
నందికేశ్వరుడు ఇలా అన్నాడు: మునీశ్వరా! నీవు మహేశ్వర భక్తులలో ప్రథమమైన ఆ స్థలాన్ని అడిగావు.
ప్రకల్పితం హి దేవేన తత్తత్కర్మానుగుణ్యతః
అది దేవుడు, ప్రతి పనికి తగినట్లు, ఏర్పరిచాడు.
త్వయా శుశ్రుషితం తేషాం హితాయ మహతే హ్యలమ్
వారికి మేలు కలగాలని నీవు వారికి బాగా సేవ చేశావు.
స్వల్పైర్హి కర్మభిర్జ్ఞానైరపి ప్రాప్తా పునఃపునః
కొద్ది కర్మలతోనూ, జ్ఞానంతోనూ, అవి మళ్లీ మళ్లీ పొందవచ్చు.
కథం ను విరతో దేహీ గర్భమోకసమాగమాత్
విరక్తుడైనవాడు పునర్జన్మలో గర్భంలోకి వెళ్లకుండా ఎలా ఉంటాడు?
ప్రదేశాః కథితాః పూర్వం ప్రసంగవశతో మయా
ఆ ప్రాంతాలు నేను ముందే సందర్భానుసారం వివరించాను.
కేచిత్తీరేషు గంగాయాః కేచిత్సారస్వతే తటే
కొన్ని గంగా తీరంలో, మరికొన్ని సరస్వతి ఒడ్డున ఉన్నాయి.
అపరే నర్మదాతీరే పరే గోదావరీతటే
కొంతమంది నర్మదా నది ఒడ్డున, మరికొందరు గోదావరి తీరంలో ఉన్నారు.
సముద్రపార్శ్వేష్వితరం ద్వీపేష్వన్యే సరస్వతామ్
కొంతమంది సముద్రపు దగ్గర, ఇంకొందరు దీవుల్లో, మరికొందరు సరస్వతి నది పక్కన ఉన్నారు.
కృష్ణవేణీతటే కేచిత్తుంగభద్రాంతికే పరే 1.3.2.2.
కొంతమంది కృష్ణా, వేణ్ణా నదుల తీరంలో, ఇంకొందరు తుంగభద్ర దగ్గర ఉన్నారు.
కావేరీతీర ఇతరే కేచిద్వేగవతీతటే
కొంతమంది కావేరి నది ఒడ్డున, మరికొందరు వేగవతి తీరంలో ఉన్నారు.
కేచిదైరావతీతీరే త్వితరే యాతుకాంక్షికే
కొంతమంది ఐరావతి నది ఒడ్డున, ఇంకొందరు యాతుకాంక్షి దగ్గర ఉన్నారు.
కన్యాతటేషు కతిచిత్కతిచిత్కుమారీతీరే పరే చ తమసావరుణాంతికేన్యే
కొంతమంది కన్యా నది తీరంలో, మరికొందరు కుమారి నది ఒడ్డున, ఇంకొందరు తమసా, వరుణా నదుల దగ్గర ఉన్నారు.
విపాశాభ్యాశ ఇతరే శతద్రుతితటే పరే
కొంతమంది విపాశా దగ్గర, మరికొందరు శతద్రు నది తీరంలో ఉన్నారు.
కేచిద్బిందుసరోభ్యర్ణే పరే పంపాసరస్తటే
కొంతమంది బిందుసరస్సు దగ్గర, మరికొందరు పంపా సరస్సు తీరంలో ఉన్నారు.
అపరే మాలినీతీరే పరే గంధవతీతటే
కొంతమంది మాలినీ నది ఒడ్డున, మరికొందరు గంధవతి తీరంలో ఉన్నారు.
ఇంద్రద్యుమ్నసరస్యన్య ఏకే తు మణికర్ణికే పాతాలగంగాసవిధే శరావత్యంతికే పరే
కొంతమంది ఇంద్రద్యుమ్న సరస్సు వద్ద, ఇంకొందరు మణికర్ణిక వద్ద, మరికొందరు పాతాళగంగా దగ్గర, ఇంకొందరు శరావతి దగ్గర ఉన్నారు.
లోహిత్యాకూలయోః కేచిత్కతిచిత్కాలమాతటే
కొంతమంది లోహిత్య సంగమంలో, మరికొందరు కాలమా నది ఒడ్డున ఉన్నారు.
సురలోపాంతికే కేచిత్పయోష్ణీతీరయోః పరే
కొంతమంది సురలోప దగ్గర, మరికొందరు పయోష్ణీ నది తీరంలో ఉన్నారు.