విసర్జ్జనీయశ్చ పరో జిహ్వామూలీయ ఏవ చ ౫.
విసర్గ కూడా ఉంది, ఇంకా జిహ్వామూలీయ అక్షరం కూడా ఉంది.
ఇతి తే కథితా సంఖ్యా అర్థం చైషాం శ్రృణు ద్విజ ౫.
ఇలా వాటి సంఖ్యను చెప్పాను. వాటి అర్థాన్ని విను ద్విజా.
మిథిలాయాం ప్రవృత్తోఽభూద్బ్రాహ్మణస్య నివేశనే ౫.
మిథిలలోని ఒక బ్రాహ్మణుని ఇంట్లో ఇది ప్రారంభమైంది.
యేన విద్యాః ప్రపఠితా వర్తంతే భువి యా ద్విజ ౫.
ఈ భూమిపై ఉన్న విద్యలను ఎవరు చదివారో, ఆ ద్విజుడా, ఆయన ద్వారానే అవి ప్రసిద్ధమయ్యాయి.
క్షణమప్యనవచ్ఛిన్నం పఠిత్వా గేహవానభూత్ ౫.
ఒక క్షణం కూడా ఆపకుండా చదివి, తరువాత ఇంటివాడయ్యాడు.
జడవద్వర్త్తమానః స మాతృకాం ప్రత్యపద్యత ౫.
అతడు మూర్ఖుడిలా ప్రవర్తిస్తూ మాతృకను నేర్చుకున్నాడు.
తతః పితా ఖిన్నరూపీ జడం తం సమభాషత ౫.
తర్వాత అతని తండ్రి బాధతో ఆ మూర్ఖుణ్ణి ఇలా అడిగాడు.
అథాన్యస్మై ప్రదాస్యామి కర్ణావుత్పాటయామి తే॥ ౫.
ఇప్పుడు నేను దీన్ని మరొకరికి ఇస్తాను, లేకపోతే నీ చెవులు పీకి వేస్తాను.
తాత కిం మోదకార్థాయ పఠ్యతే లోభహేతవే ౫.
తండ్రీ, మిఠాయిల కోసం, లోభానికి కారణంగా ఈ శ్లోకాన్ని ఎందుకు చదువుతున్నారు?
ఏవం తే వదమానస్య ఆయుర్భవతు బ్రహ్మణః ౫.
నీవు ఇలా మాట్లాడుతున్నందుకు, బ్రహ్మదేవుని ఆయుష్షు నీకు కలగాలని కోరుతున్నాను.
తాత సర్వం పరిజ్ఞేయం జ్ఞానమత్రైవ వై యతః ౫.
తండ్రీ, అన్ని జ్ఞానాన్ని ఇక్కడే తెలుసుకోవాలి, ఎందుకంటే నిజమైన జ్ఞానం ఇక్కడే ఉంది.
విచిత్రం భాషసే బాల జ్ఞాతోఽత్రార్థశ్చ కస్త్వయా ౫.
బాలా, నీవు విచిత్రంగా మాట్లాడుతున్నావు; ఇక్కడ నీవు ఏ అర్థాన్ని నిజంగా గ్రహించావు?
ఏకత్రింశత్సహస్రాణి పఠిత్వాపి త్వయా పితః ౫.
తండ్రీ, నీవు ముప్పై ఒక్క వేల శ్లోకాలు చదివినా కూడా,
అయమయం చాయమితి ధర్మో యో దర్శనోదితః ౫.
ఇది ధర్మం, అది ధర్మం అని ఎన్నో అభిప్రాయాలు చెబుతున్నాయి.
ఉపదేశం పఠస్యేవ నైవార్థజ్ఞోఽసి తత్త్వతః ౫.
నీవు ఉపదేశాన్ని చదువుతున్నావు గానీ, దాని అసలు అర్థాన్ని నిజంగా తెలుసుకోలేదు.
తత్తే బ్రవీమి తద్వాక్యం మోహమార్తండమద్భుతమ్॥ ౫.
అందుకే, నీకు నేను ఆ మాటను చెబుతాను, అది మాయను తొలగించే అద్భుతమైన సూర్యుడిలాంటిది.
అకారః కథితో బ్రహ్మా ఉకారో విష్ణురుచ్యతే ౫.
'అ' అనే అక్షరం బ్రహ్మదేవుడు, 'ఉ' అనే అక్షరం విష్ణుమూర్తి అని అంటారు.
అర్ధమాత్రా చ యా మూర్ధ్ని పరమః స సదాశివః ౫.
మూలలో ఉన్న అర్ధమాత్రే పరమమైన సదాశివుడు.
ఓంకారస్య చ మాహాత్మ్యం యాథాత్మ్యేన న శక్యతే ౫.
ఓంకారానికి ఉన్న గొప్పతనాన్ని పూర్తిగా వివరించడం సాధ్యం కాదు.
పునర్యత్సారసర్వస్వం ప్రోక్తం తచ్ఛ్రూయతాం పరమ్ ౫.
ఇప్పుడు మళ్ళీ నేను చెప్పిన పరమ సారం, మొత్తం విషయాన్ని విను.
స్వాయంభువశ్చ స్వారోచిరౌత్తమో రైవతస్తథా ౫.
స్వాయంభువుడు, స్వారోచిషుడు, ఉత్తముడు, రైవతుడు,
సావర్ణిర్బ్రహ్మసావర్ణీ రుద్రసావర్ణిరేవ చ ౫.
సావర్ణి, బ్రహ్మసావర్ణి, రుద్రసావర్ణి కూడా,
రౌచ్యో భౌత్యస్తథా చాపి మనవోఽమీ చతుర్దశ ౫.
రౌచ్యుడు, భౌత్యుడు, ఇంకా ఈ పద్నాలుగు మనువులు,
కృష్ణః శ్యామస్తథా ధూమ్రః సుపిశంగః పిశంగకః ౫.
కృష్ణుడు, శ్యాముడు, ధూమ్రుడు, సుపిశంగుడు, పిశంగకుడు,
వైవస్వతః క్షకారశ్చ తాత కృష్ణః ప్రదృశ్యతే ౫.
వైవస్వతుడు, క్షకారుడు, కృష్ణుడు కూడా కనిపిస్తారు తండ్రీ.
thumb|500px|సప్తచక్ర కకారాద్యాష్ఠకారాంతా ఆదిత్యా ద్వాదశ స్మృతాః ౫.
కకారంతో మొదలై అష్టకారంతో ముగిసే పన్నెండు ఆదిత్యులు ప్రసిద్ధి చెందారు.
భగో వివస్వాన్పూషా చ సవితా దశమస్తథా ౫.
భగుడు, వివస్వంతుడు, పూషణుడు, సవితా — వీరందరూ పదవ ఆది దేవతలు.
జఘన్యజః స సర్వేషామాదిత్యానాం గుణాధికః ౫.
అందరి ఆది దేవతల్లో అతను చిన్నవాడైనా, గుణాలలో వారందరిని మించిపోయాడు.
కపాలీ పింగలో భీమో విరుపాక్షో విలోహితః ౫.
కపాలీ, పింగళుడు, భీముడు, విరూపాక్షుడు, విలోహితుడు—
భకారాద్యాః షకారాంతా అష్టౌ హి వసవో మతాః ౫.
భ-తో మొదలై ష-తో ముగిసే ఎనిమిది పేర్లు వసువులుగా పరిగణించబడతాయి.