విచిక్షిపుర్మహాత్మానో నభోగతమివామిషమ్ ౫.
ఆ మహాత్ములు ఆకాశంలో ఎగురుతున్న ఆహారాన్ని ఎగరేసినట్లు చెల్లాచెదురుగా పోయారు.
కాకారావైః కిమతైర్వో యద్యస్తి జ్ఞానశాలితా ౫.
మీరు జ్ఞానం కలవారు అయితే, ఈ కాకి అరుపులా ఉన్న మాటలు మీకు ఏమి ఉపయోగం?
వద బ్రాహ్మణ ప్రశ్రాన్స్వాఞ్ఛ్రుత్వాఽఽధాస్యామహే వయమ్ ౫.
బ్రాహ్మణా, మీ ప్రశ్నలు చెప్పండి. మేము వినగానే సమాధానం ఇస్తాము.
అహం పూర్వికయా తే వై న్యషేధంత పరస్పరమ్ ౫.
నేను పూర్వ సంప్రదాయాన్ని అనుసరించి వారిని పరస్పరం ఆపాను.
తతస్తానబ్రవం ప్రశ్రానహం ద్వాదశ పూర్వకాన్ ౫.
ఆ తరువాత నేను ఆ పన్నెండు ప్రశ్నలను వారికి యథావిధిగా చెప్పాను.
కిం తే ద్విజ బాలప్రశ్నైరమీభిః స్వల్పకైరపి ౫.
ద్విజా, ఈ చిన్నపిల్లల ప్రశ్నలు, అవి తక్కువైనా, మీకు ఏమి ఉపయోగం?
తతోతివిస్మితశ్చాహం మన్యమానః కృతార్థతామ్ ౫.
అప్పుడే నేను చాలా ఆశ్చర్యపోయాను, నా పని పూర్తయిందని భావించాను.
తతః సుతనునామా స బాలోఽబాలోఽభ్యువాచ మామ్ తథాపి వచ్మి మాం యస్మాన్నిహీనం మన్యతే భవాన్॥ ౫.
అంతట సుతనును అనే ఆ బాలుడు, బాలుడు కాకపోయినా, నన్ను చూచి ఇలా అన్నాడు: 'నీవు నన్ను తక్కువగా భావిస్తున్నావు కాబట్టి, అయినా నేను మాట్లాడతాను.'
అక్షరాస్తు ద్విపంచాశన్మాతృకాయాః ప్రకీర్తితాః॥ ౫.
మాతృకలో యాభై రెండు అక్షరాలు చెప్పబడ్డాయి.
ఓంకారః ప్రథమస్తత్ర చతుర్దశ స్వరాస్తథా ౫.
వాటిలో ఓంకారం మొదటిది, అలాగే పద్నాలుగు స్వరాలు ఉన్నాయి.
విసర్జ్జనీయశ్చ పరో జిహ్వామూలీయ ఏవ చ ౫.
విసర్గ కూడా ఉంది, ఇంకా జిహ్వామూలీయ అక్షరం కూడా ఉంది.
ఇతి తే కథితా సంఖ్యా అర్థం చైషాం శ్రృణు ద్విజ ౫.
ఇలా వాటి సంఖ్యను చెప్పాను. వాటి అర్థాన్ని విను ద్విజా.
మిథిలాయాం ప్రవృత్తోఽభూద్బ్రాహ్మణస్య నివేశనే ౫.
మిథిలలోని ఒక బ్రాహ్మణుని ఇంట్లో ఇది ప్రారంభమైంది.
యేన విద్యాః ప్రపఠితా వర్తంతే భువి యా ద్విజ ౫.
ఈ భూమిపై ఉన్న విద్యలను ఎవరు చదివారో, ఆ ద్విజుడా, ఆయన ద్వారానే అవి ప్రసిద్ధమయ్యాయి.
క్షణమప్యనవచ్ఛిన్నం పఠిత్వా గేహవానభూత్ ౫.
ఒక క్షణం కూడా ఆపకుండా చదివి, తరువాత ఇంటివాడయ్యాడు.
జడవద్వర్త్తమానః స మాతృకాం ప్రత్యపద్యత ౫.
అతడు మూర్ఖుడిలా ప్రవర్తిస్తూ మాతృకను నేర్చుకున్నాడు.
తతః పితా ఖిన్నరూపీ జడం తం సమభాషత ౫.
తర్వాత అతని తండ్రి బాధతో ఆ మూర్ఖుణ్ణి ఇలా అడిగాడు.
అథాన్యస్మై ప్రదాస్యామి కర్ణావుత్పాటయామి తే॥ ౫.
ఇప్పుడు నేను దీన్ని మరొకరికి ఇస్తాను, లేకపోతే నీ చెవులు పీకి వేస్తాను.
తాత కిం మోదకార్థాయ పఠ్యతే లోభహేతవే ౫.
తండ్రీ, మిఠాయిల కోసం, లోభానికి కారణంగా ఈ శ్లోకాన్ని ఎందుకు చదువుతున్నారు?
ఏవం తే వదమానస్య ఆయుర్భవతు బ్రహ్మణః ౫.
నీవు ఇలా మాట్లాడుతున్నందుకు, బ్రహ్మదేవుని ఆయుష్షు నీకు కలగాలని కోరుతున్నాను.
తాత సర్వం పరిజ్ఞేయం జ్ఞానమత్రైవ వై యతః ౫.
తండ్రీ, అన్ని జ్ఞానాన్ని ఇక్కడే తెలుసుకోవాలి, ఎందుకంటే నిజమైన జ్ఞానం ఇక్కడే ఉంది.
విచిత్రం భాషసే బాల జ్ఞాతోఽత్రార్థశ్చ కస్త్వయా ౫.
బాలా, నీవు విచిత్రంగా మాట్లాడుతున్నావు; ఇక్కడ నీవు ఏ అర్థాన్ని నిజంగా గ్రహించావు?
ఏకత్రింశత్సహస్రాణి పఠిత్వాపి త్వయా పితః ౫.
తండ్రీ, నీవు ముప్పై ఒక్క వేల శ్లోకాలు చదివినా కూడా,
అయమయం చాయమితి ధర్మో యో దర్శనోదితః ౫.
ఇది ధర్మం, అది ధర్మం అని ఎన్నో అభిప్రాయాలు చెబుతున్నాయి.
ఉపదేశం పఠస్యేవ నైవార్థజ్ఞోఽసి తత్త్వతః ౫.
నీవు ఉపదేశాన్ని చదువుతున్నావు గానీ, దాని అసలు అర్థాన్ని నిజంగా తెలుసుకోలేదు.
తత్తే బ్రవీమి తద్వాక్యం మోహమార్తండమద్భుతమ్॥ ౫.
అందుకే, నీకు నేను ఆ మాటను చెబుతాను, అది మాయను తొలగించే అద్భుతమైన సూర్యుడిలాంటిది.
అకారః కథితో బ్రహ్మా ఉకారో విష్ణురుచ్యతే ౫.
'అ' అనే అక్షరం బ్రహ్మదేవుడు, 'ఉ' అనే అక్షరం విష్ణుమూర్తి అని అంటారు.
అర్ధమాత్రా చ యా మూర్ధ్ని పరమః స సదాశివః ౫.
మూలలో ఉన్న అర్ధమాత్రే పరమమైన సదాశివుడు.
ఓంకారస్య చ మాహాత్మ్యం యాథాత్మ్యేన న శక్యతే ౫.
ఓంకారానికి ఉన్న గొప్పతనాన్ని పూర్తిగా వివరించడం సాధ్యం కాదు.
పునర్యత్సారసర్వస్వం ప్రోక్తం తచ్ఛ్రూయతాం పరమ్ ౫.
ఇప్పుడు మళ్ళీ నేను చెప్పిన పరమ సారం, మొత్తం విషయాన్ని విను.