తతో మే చింతయానస్య పునర్జాతా మతిస్త్వియమ్ ౫.
ఆ ఆలోచనలో ఉన్నప్పుడు, నా మనసులో కొత్త ఆలోచన ఒకటి పుట్టింది.
యస్మిన్విప్రాః సంవసంతి మూర్తానీవ తపాంసి చ ౫.
ఎక్కడ బ్రాహ్మణులు నివసిస్తారో, అక్కడ తపస్సు కూడా మూర్తిరూపంలో కనిపిస్తుంది.
స్థానే తస్మిన్గమిష్యామీత్యుక్త్వాహం చలితస్తదా ౫.
"ఆ స్థలానికి నేను వెళ్తాను" అని చెప్పి, నేను అక్కడి నుంచి బయలుదేరాను.
అద్రాక్షం పుణ్యభూమిస్థం గ్రామరత్నమహం మహత్ ౫.
పుణ్యభూమిపై ఉన్న గొప్ప గ్రామ రత్నాన్ని నేను చూశాను.
యత్ర పుణ్యవతాం సంతి శతశః ప్రవరాశ్రమాః ౫.
అక్కడ పుణ్యవంతులైనవారి వందలాది శ్రేష్ఠాశ్రమాలు ఉన్నాయి.
యజ్ఞభాజాం మునీనాం యదుపకారకరం సదా ౫.
అది యజ్ఞాల్లో పాల్గొనే మునులకు ఎప్పుడూ ఉపకారపడే స్థలంగా ఉంది.
మునీనాం యత్ర పరమం స్థానం చాప్యవినాశకృత్ ౫.
అక్కడ మునుల పరమ స్థానం ఉంది; అది నశ్వరతను కూడా తొలగించగలదు.
యత్ర కృతయుగస్తార్థం బీజం పార్థావశిష్యతే ౫.
కృతయుగానికి అవసరమైన విత్తనం, పార్థుల సంరక్షణలో అక్కడ మిగిలి ఉంది.
స్థానకం తత్సమాసాద్య ప్రవిష్టోఽహం ద్విజాశ్రమాన్ ౫.
ఆ స్థలాన్ని చేరుకొని, నేను ద్విజుల ఆశ్రమాల్లోకి ప్రవేశించాను.
పరస్పరం చింతయానా వేదా మూర్తిధరా యథా ౫.
వారు పరస్పరం ఆలోచిస్తూ, వేదాలు మూర్తిరూపంలో ఉన్నట్లుగా కనిపించారు.
విచిక్షిపుర్మహాత్మానో నభోగతమివామిషమ్ ౫.
ఆ మహాత్ములు ఆకాశంలో ఎగురుతున్న ఆహారాన్ని ఎగరేసినట్లు చెల్లాచెదురుగా పోయారు.
కాకారావైః కిమతైర్వో యద్యస్తి జ్ఞానశాలితా ౫.
మీరు జ్ఞానం కలవారు అయితే, ఈ కాకి అరుపులా ఉన్న మాటలు మీకు ఏమి ఉపయోగం?
వద బ్రాహ్మణ ప్రశ్రాన్స్వాఞ్ఛ్రుత్వాఽఽధాస్యామహే వయమ్ ౫.
బ్రాహ్మణా, మీ ప్రశ్నలు చెప్పండి. మేము వినగానే సమాధానం ఇస్తాము.
అహం పూర్వికయా తే వై న్యషేధంత పరస్పరమ్ ౫.
నేను పూర్వ సంప్రదాయాన్ని అనుసరించి వారిని పరస్పరం ఆపాను.
తతస్తానబ్రవం ప్రశ్రానహం ద్వాదశ పూర్వకాన్ ౫.
ఆ తరువాత నేను ఆ పన్నెండు ప్రశ్నలను వారికి యథావిధిగా చెప్పాను.
కిం తే ద్విజ బాలప్రశ్నైరమీభిః స్వల్పకైరపి ౫.
ద్విజా, ఈ చిన్నపిల్లల ప్రశ్నలు, అవి తక్కువైనా, మీకు ఏమి ఉపయోగం?
తతోతివిస్మితశ్చాహం మన్యమానః కృతార్థతామ్ ౫.
అప్పుడే నేను చాలా ఆశ్చర్యపోయాను, నా పని పూర్తయిందని భావించాను.
తతః సుతనునామా స బాలోఽబాలోఽభ్యువాచ మామ్ తథాపి వచ్మి మాం యస్మాన్నిహీనం మన్యతే భవాన్॥ ౫.
అంతట సుతనును అనే ఆ బాలుడు, బాలుడు కాకపోయినా, నన్ను చూచి ఇలా అన్నాడు: 'నీవు నన్ను తక్కువగా భావిస్తున్నావు కాబట్టి, అయినా నేను మాట్లాడతాను.'
అక్షరాస్తు ద్విపంచాశన్మాతృకాయాః ప్రకీర్తితాః॥ ౫.
మాతృకలో యాభై రెండు అక్షరాలు చెప్పబడ్డాయి.
ఓంకారః ప్రథమస్తత్ర చతుర్దశ స్వరాస్తథా ౫.
వాటిలో ఓంకారం మొదటిది, అలాగే పద్నాలుగు స్వరాలు ఉన్నాయి.
విసర్జ్జనీయశ్చ పరో జిహ్వామూలీయ ఏవ చ ౫.
విసర్గ కూడా ఉంది, ఇంకా జిహ్వామూలీయ అక్షరం కూడా ఉంది.
ఇతి తే కథితా సంఖ్యా అర్థం చైషాం శ్రృణు ద్విజ ౫.
ఇలా వాటి సంఖ్యను చెప్పాను. వాటి అర్థాన్ని విను ద్విజా.
మిథిలాయాం ప్రవృత్తోఽభూద్బ్రాహ్మణస్య నివేశనే ౫.
మిథిలలోని ఒక బ్రాహ్మణుని ఇంట్లో ఇది ప్రారంభమైంది.
యేన విద్యాః ప్రపఠితా వర్తంతే భువి యా ద్విజ ౫.
ఈ భూమిపై ఉన్న విద్యలను ఎవరు చదివారో, ఆ ద్విజుడా, ఆయన ద్వారానే అవి ప్రసిద్ధమయ్యాయి.
క్షణమప్యనవచ్ఛిన్నం పఠిత్వా గేహవానభూత్ ౫.
ఒక క్షణం కూడా ఆపకుండా చదివి, తరువాత ఇంటివాడయ్యాడు.
జడవద్వర్త్తమానః స మాతృకాం ప్రత్యపద్యత ౫.
అతడు మూర్ఖుడిలా ప్రవర్తిస్తూ మాతృకను నేర్చుకున్నాడు.
తతః పితా ఖిన్నరూపీ జడం తం సమభాషత ౫.
తర్వాత అతని తండ్రి బాధతో ఆ మూర్ఖుణ్ణి ఇలా అడిగాడు.
అథాన్యస్మై ప్రదాస్యామి కర్ణావుత్పాటయామి తే॥ ౫.
ఇప్పుడు నేను దీన్ని మరొకరికి ఇస్తాను, లేకపోతే నీ చెవులు పీకి వేస్తాను.
తాత కిం మోదకార్థాయ పఠ్యతే లోభహేతవే ౫.
తండ్రీ, మిఠాయిల కోసం, లోభానికి కారణంగా ఈ శ్లోకాన్ని ఎందుకు చదువుతున్నారు?
ఏవం తే వదమానస్య ఆయుర్భవతు బ్రహ్మణః ౫.
నీవు ఇలా మాట్లాడుతున్నందుకు, బ్రహ్మదేవుని ఆయుష్షు నీకు కలగాలని కోరుతున్నాను.