షండగానీతి చోక్తాని ద్వౌ చ పాకావతః శ్రృణు ౪.
ఆరు రకాల దానాలు ఉన్నాయని చెప్పారు; ఇంకా రెండు రకాల వండిన నైవేద్యాలు కూడా విను.
సద్భ్యో యద్దీయతే కించిత్తత్పరత్రోపతిష్ఠతి ౪.
మంచి వారికిచ్చిన దానం, అది ఎప్పటికీ పరమ లోకంలో నిలుస్తుంది.
ద్వౌ పాకావితి నిర్దిష్టౌ ప్రకారాంశ్చతురః శ్రృణు ౪.
రెండు రకాల వండిన నైవేద్యాలు చెప్పబడ్డాయి; వాటి నాలుగు విధానాలు కూడా విను.
వైదికో దానమార్గోఽయం చతుర్ధా వర్ణ్యతే ద్విజైః ౪.
వేదమార్గంలో దానం, ద్విజులు నాలుగు విధాలుగా వివరించారు.
తదాహుస్త్రికామిత్యాహుర్దీయతే యద్దినేదినే ౪.
దినదినం ఇచ్చే దానాన్ని 'త్రికామ' అని పిలుస్తారు.
ఇచ్ఛాసంస్థం చ యద్దానం కామ్యమిత్యభిధీయతే ౪.
ఇష్టమున్నప్పుడు ఇచ్చే దానాన్ని 'కామ్య' దానం అంటారు.
త్రిధా నౌమిత్తికం ప్రోక్తం సదా హోమవివర్జితమ్ ౪.
'నైమిత్తిక' దానం మూడు రకాలుగా చెప్పబడింది; ఇది ఎప్పుడూ హోమానికి సంబంధించినది కాదు.
అష్టోత్తమాని చత్వారి మధ్యమాని విధానతః ౪.
ఎనభై నాలుగు ఉత్తమ దానాలు ఉన్నాయి; మిగతావి మధ్యస్థంగా నియమించబడ్డాయి.
గృహప్రాసాదవిద్యాభూగోకూపప్రాణహాటకమ్ ౪.
ఇల్లు, ప్రాసాదం, విద్య, భూమి, ఆవు, బావి, ప్రాణం, బంగారం—
అన్నారామం చ వాసాంసి హయప్రభృతివాహనమ్ ౪.
అన్నం, తోట, వస్త్రాలు, గుర్రం మొదలైన వాహనాలు—
ఉపానచ్ఛత్రపాత్రాదిదధిమధ్వాసనాని చ॥ ౪.
పాదరక్షలు, గొడుగు, పాత్రలు, పెరుగు, తేనె, ఆసనాలు మొదలైనవి కూడా ఉన్నాయి.
దీపకాష్ఠోపలాదీని చరమం బహువార్షికమ్ ౪.
దీపం, కట్టెలు, రాళ్లు మొదలైనవి; చివరిదిగా అనేక సంవత్సరాలు నిలిచేవి ఉన్నాయి.
యద్దత్త్వా తప్యతే పశ్చాదాసురం తద్ధృథా మతమ్ ౪.
ఇచ్చిన తర్వాత మనసులో బాధ కలిగితే, ఆ దానం అసుర స్వభావమైనదిగా, వ్యర్థమైనదిగా భావించాలి.
యచ్చాక్రుశ్య దదాత్యంగ దత్త్వా వాక్రోశతి ద్విజమ్ ౪.
కోపంతో ఇచ్చిన దానం లేదా ఇచ్చిన తర్వాత బ్రాహ్మణుడిని దూషిస్తే, అది మంచి దానం కాదు.
ఇతి సప్తపదైర్బద్ధం దానమాహాత్మ్య ముత్తమమ్ ౪.
ఈ ఏడు పద్యాలతో దాన మహిమను ఎంతో గొప్పగా వివరించారు.
అద్య మే సఫలం జన్మ అద్య మే సఫలం తపః ౪.
ఇవాళ నా జన్మ ఫలించిందని, ఇవాళ నా తపస్సు ఫలించిందని భావిస్తున్నాను.
పఠిత్వా సకలం జన్మ బ్రహ్మచారి యథా వృథా ౪.
బ్రహ్మచర్యంలో జన్మసంబంధమైన అన్ని కర్మలు చదివినా, అవి వృథాగా జరిగితే ఫలితం ఉండదు.
క్లేశేన కృత్వా కూపం వా స చ క్షారోదకో వృథా ౪.
ఎంత కష్టపడి బావి తవ్వినా, అందులో ఉప్పు నీరు మాత్రమే వస్తే అది వృథా అవుతుంది.
ఏవం మే యద్వృథా నామ జాతం తత్సఫలం త్వయా ౪.
అలాగే, నాకు ఇంతవరకు వృథా అయినది, నీ వల్ల ఇప్పుడు ఫలప్రదంగా మారింది.
సత్యమాహ పురా విష్ణుః కుమారాన్విష్ణుసద్భని॥ ౪.
పూర్వం విష్ణువు నిజంగా ఈ మాటలు విష్ణుసభలో కుమారులకు చెప్పారు.
నాహం తథాద్భి యజమానహవిర్వితానశ్చయోతద్ఘృతప్లుతమదన్హుతభుఙ్ముఖేన ౪.
నేను యజ్ఞంలో నెయ్యి పోసి, అర్పణలు చేయడమే కాకుండా, వాటిని ముఖం తిప్పి తినే వాడు కాను.
తన్మయాఽశర్మణా వాపి యద్విప్రేష్వప్రియం కృతమ్ ౪.
నా వల్ల లేదా నా చేత బ్రాహ్మణులకు కలిగిన అపకారం ఏదైనా జరిగితే,
త్వం చ కోసి న సామాన్యః ప్రణమ్యాహం ప్రసాదయే ౪.
మరి నువ్వెవరు? నువ్వు సాధారణుడు కాదని నాకు తెలుస్తోంది. నేను నీకు నమస్కరిస్తూ క్షమాపణ కోరుతున్నాను.
నారదోఽస్మి నృపశ్రేష్ఠ స్థానకార్థీ సమాగతః ౪.
రాజులలో శ్రేష్ఠుడవైన రాజా! నేనే నారదుడు, స్థానం కోసం ఇక్కడికి వచ్చాను.
యద్యపీయం దేవతానాం భూమిర్ద్రవ్యం చ పార్థివ ౪.
ఈ భూమి, ఈ సంపద దేవతలదే అయినా, ఓ రాజా!
సహీశ్వరస్యావతారో భర్త్తా దాతాఽభయస్య సః పూర్వ మమాలయం దేహి దేయార్థే ప్రార్థనాపరః॥ ౪.
ఆయన ప్రభువు అవతారంగా, రక్షణనిచ్చేవాడు, దాత, నాకు ముందుగా ఆశ్రయం ఇచ్చినవాడు. నేను కోరుకున్నదాన్ని ఇవ్వమని ప్రార్థిస్తూ వచ్చాను.
యది త్వం నారదో విప్ర రాజ్యమస్త్వఖిలం తవ ౪.
నువ్వు నారదుడవైతే, ఓ బ్రాహ్మణా, ఈ రాజ్యం మొత్తం నీదే కావచ్చు.
యద్యస్మాకం భవాన్భక్తస్తత్తే కార్యం చ నో వచః॥ ౪.
నువ్వు మాపై భక్తుడవైతే, నీ కోరికే మాకు ఆజ్ఞ.
సర్వం యత్తద్దేహి మే ద్రవ్యముక్తం భువం చ మే సప్తగవ్యూతిమాత్రామ్ ౪.
నీవు చెప్పినదంతా—సంపద, భూమి, ఏడు ఆవుల దూరం వరకు—నాకు ఇవ్వు.
ఽ తతోఽహం ధర్మవర్మాణం ప్రోచ్య తిష్ఠేద్ధనం త్వయి ౫.
తర్వాత నేను ధర్మవర్ముణిని చూసి, 'ఈ ధనం నీ వద్దే ఉండాలి' అని చెప్పాను.