దృష్ట్వా ప్రియాణి శ్రుత్వా వా హర్షవద్యత్ప్రదీయతే ౪.
ఇష్టమైనది చూసి లేదా విని, ఆనందంతో ఇచ్చే దానం—
ఆక్రోశానర్థహింసానాం ప్రతీకారాయ యద్భవేత్ ౪.
అవమానం, నష్టం, హింసలకు ప్రతికారం కోసం ఇచ్చే దానం—
ప్రోక్తాని షడధిష్ఠానాన్యంగాన్యపి చ షట్చ్ఛ్రుణు ౪.
ఈ ఆరు విషయాలు ఆధారాలుగా చెప్పబడ్డాయి; ఇప్పుడు ఆరు ఉపాంగాలు కూడా విను.
దేశకాలౌ చ దానానామంగాన్యేతాని షడ్విదుః ౪.
దేశం, కాలం—ఇవి దానానికి ఆరు ఉపాంగాలుగా చెప్పబడ్డాయి.
అనింద్యాజీవకర్మా చ షడ్భిర్దాతా ప్రశస్యతే ౪.
నిందించదగని జీవనంతో సంపాదించిన దాతకు ఈ ఆరు లక్షణాలు ఉన్నవాడిగా ప్రశంసించబడతాడు.
అసత్యసంధో నిద్రాలుర్దాతాయం తామసోఽధమః ౪.
అబద్ధం చెప్పేవాడు, నమ్మకంగా ఉండని వాడు, ఆలస్యం చేసే వాడు—ఇలాంటి దాతుడు తామసుడిగా, నీచుడిగా భావించబడతాడు.
విముక్తో యోనిదోషేభ్యో బ్రాహ్మః పాత్రముచ్యతే సత్కృతిశ్చానసూయా చ తదా శుద్ధిరితి స్మృతా॥ ౪.
జన్మలోపాలు లేని బ్రాహ్మణుడు యోగ్యుడైన దానగ్రాహకుడిగా పిలవబడతాడు; గౌరవం, అసూయ లేకపోవడం—ఇదే శుద్ధిగా చెప్పబడింది.
అపరాబాధమక్లేశం స్వయత్నేనార్జితం ధనమ్ ౪.
ఇతరులకు హాని చేయకుండా, కష్టపడకుండా, తానే శ్రమించి సంపాదించిన ధనం—
తేనాపి కిల ధర్మేణ ఉద్దిశ్య కిల కించన ౪.
అతడూ ధర్మాన్ని అనుసరించి, ఏదో ఒక మంచి పని చేశాడని చెబుతారు.
న్యాయేన దుర్లభం ద్రవ్యం దేశే కాలేపి వా పునః ౪.
న్యాయంగా దొరకని ధనం, సరైన చోటా కాలంలో మళ్లీ సంపాదించవచ్చు.
షండగానీతి చోక్తాని ద్వౌ చ పాకావతః శ్రృణు ౪.
ఆరు రకాల దానాలు ఉన్నాయని చెప్పారు; ఇంకా రెండు రకాల వండిన నైవేద్యాలు కూడా విను.
సద్భ్యో యద్దీయతే కించిత్తత్పరత్రోపతిష్ఠతి ౪.
మంచి వారికిచ్చిన దానం, అది ఎప్పటికీ పరమ లోకంలో నిలుస్తుంది.
ద్వౌ పాకావితి నిర్దిష్టౌ ప్రకారాంశ్చతురః శ్రృణు ౪.
రెండు రకాల వండిన నైవేద్యాలు చెప్పబడ్డాయి; వాటి నాలుగు విధానాలు కూడా విను.
వైదికో దానమార్గోఽయం చతుర్ధా వర్ణ్యతే ద్విజైః ౪.
వేదమార్గంలో దానం, ద్విజులు నాలుగు విధాలుగా వివరించారు.
తదాహుస్త్రికామిత్యాహుర్దీయతే యద్దినేదినే ౪.
దినదినం ఇచ్చే దానాన్ని 'త్రికామ' అని పిలుస్తారు.
ఇచ్ఛాసంస్థం చ యద్దానం కామ్యమిత్యభిధీయతే ౪.
ఇష్టమున్నప్పుడు ఇచ్చే దానాన్ని 'కామ్య' దానం అంటారు.
త్రిధా నౌమిత్తికం ప్రోక్తం సదా హోమవివర్జితమ్ ౪.
'నైమిత్తిక' దానం మూడు రకాలుగా చెప్పబడింది; ఇది ఎప్పుడూ హోమానికి సంబంధించినది కాదు.
అష్టోత్తమాని చత్వారి మధ్యమాని విధానతః ౪.
ఎనభై నాలుగు ఉత్తమ దానాలు ఉన్నాయి; మిగతావి మధ్యస్థంగా నియమించబడ్డాయి.
గృహప్రాసాదవిద్యాభూగోకూపప్రాణహాటకమ్ ౪.
ఇల్లు, ప్రాసాదం, విద్య, భూమి, ఆవు, బావి, ప్రాణం, బంగారం—
అన్నారామం చ వాసాంసి హయప్రభృతివాహనమ్ ౪.
అన్నం, తోట, వస్త్రాలు, గుర్రం మొదలైన వాహనాలు—
ఉపానచ్ఛత్రపాత్రాదిదధిమధ్వాసనాని చ॥ ౪.
పాదరక్షలు, గొడుగు, పాత్రలు, పెరుగు, తేనె, ఆసనాలు మొదలైనవి కూడా ఉన్నాయి.
దీపకాష్ఠోపలాదీని చరమం బహువార్షికమ్ ౪.
దీపం, కట్టెలు, రాళ్లు మొదలైనవి; చివరిదిగా అనేక సంవత్సరాలు నిలిచేవి ఉన్నాయి.
యద్దత్త్వా తప్యతే పశ్చాదాసురం తద్ధృథా మతమ్ ౪.
ఇచ్చిన తర్వాత మనసులో బాధ కలిగితే, ఆ దానం అసుర స్వభావమైనదిగా, వ్యర్థమైనదిగా భావించాలి.
యచ్చాక్రుశ్య దదాత్యంగ దత్త్వా వాక్రోశతి ద్విజమ్ ౪.
కోపంతో ఇచ్చిన దానం లేదా ఇచ్చిన తర్వాత బ్రాహ్మణుడిని దూషిస్తే, అది మంచి దానం కాదు.
ఇతి సప్తపదైర్బద్ధం దానమాహాత్మ్య ముత్తమమ్ ౪.
ఈ ఏడు పద్యాలతో దాన మహిమను ఎంతో గొప్పగా వివరించారు.
అద్య మే సఫలం జన్మ అద్య మే సఫలం తపః ౪.
ఇవాళ నా జన్మ ఫలించిందని, ఇవాళ నా తపస్సు ఫలించిందని భావిస్తున్నాను.
పఠిత్వా సకలం జన్మ బ్రహ్మచారి యథా వృథా ౪.
బ్రహ్మచర్యంలో జన్మసంబంధమైన అన్ని కర్మలు చదివినా, అవి వృథాగా జరిగితే ఫలితం ఉండదు.
క్లేశేన కృత్వా కూపం వా స చ క్షారోదకో వృథా ౪.
ఎంత కష్టపడి బావి తవ్వినా, అందులో ఉప్పు నీరు మాత్రమే వస్తే అది వృథా అవుతుంది.
ఏవం మే యద్వృథా నామ జాతం తత్సఫలం త్వయా ౪.
అలాగే, నాకు ఇంతవరకు వృథా అయినది, నీ వల్ల ఇప్పుడు ఫలప్రదంగా మారింది.
సత్యమాహ పురా విష్ణుః కుమారాన్విష్ణుసద్భని॥ ౪.
పూర్వం విష్ణువు నిజంగా ఈ మాటలు విష్ణుసభలో కుమారులకు చెప్పారు.