ఏవం విచింత్య విద్వాంసః ప్రకుర్వంతి యథారుచి ౪.
ఇలా ఆలోచించి, పండితులు తమ ఇష్టానుసారం ప్రవర్తిస్తారు.
మనోరథోఽయం సఫలః సంభూతోంకురితః స్ఫుటమ్ ౪.
ఈ కోరిక ఫలించింది; అది స్పష్టంగా మొలిచింది, నెరవేరింది.
అమూర్తైః పితృభిః పూర్వమేవ ఖ్యాతో హి మే పురా ౪.
ఆ రూపం లేని పితృదేవతలు నాకెప్పుడో పూర్వం నుంచే తెలిసినవారు.
ప్రణమ్య తీర్థం చలితో మహీసాగరసంగమమ్ ౪.
తీర్థానికి నమస్కరించి, నేల సముద్రం కలిసే పవిత్ర ప్రదేశానికి బయలుదేరాను.
ఇదం భణితవానస్మి శ్లోకవ్యాఖ్యాం నృప శ్రృణు ౪.
ఈ శ్లోకానికి అర్థాన్ని నేను వివరించాను రాజా, విను.
ఏవముక్తే నృపః ప్రాహ ప్రోచురేవం హి కోటిశః ౪.
ఇలా చెప్పగానే, రాజు ఎన్నో విధాలుగా మళ్లీ మళ్లీ అడిగాడు.
కే ద్విహేతూ షడాఖ్యాతాన్యధిష్ఠానాని కాని చ ౪.
రెండు కారణాలు ఎవరు? ఆరు స్థలాలు ఏమిటి?
కే చ ప్రకారాశ్చత్వారః కింస్విత్తత్త్రివిధం ద్విజ ౪.
నాలుగు విధాలు ఏవి? మూడు రకాలుగా ఏమి వేరు చేస్తారు, ద్విజ?
స్ఫుటాన్ప్రశ్నానిమాన్సప్త యది వక్ష్యసి బ్రాహ్మణ ౪.
ఈ ఏడూ స్పష్టమైన ప్రశ్నలకు నువ్వు సమాధానం చెబితే, బ్రాహ్మణా—
సప్త గ్రామాంశ్చ దాస్యామి నో చేద్యాస్యసి స్వం గృహమ్ ౪.
ఏడుగ్రామాలు నీకు ఇస్తాను; లేదంటే నీవు నీ ఇంటికి వెళ్ళిపో.
ధర్మవర్మాణమస్త్వేవం ప్రావోచమవధారయ ౪.
ఇలా ధర్మవర్మునికి నేను చెప్పాను; దీనిని బాగా గుర్తుపెట్టుకో.
అల్పత్వం వా బహుత్వం వా దానస్యాభ్యుదయావహమ్ ౪.
దానం చిన్నదైనా, పెద్దదైనా అది శుభఫలితాన్ని ఇస్తుంది.
తత్ర శ్రద్ధావిషయే శ్లోకా భవన్తి ౪.
నమ్మకానికి సంబంధించిన శ్లోకాలు ఉన్నాయి.
ధర్మః సంప్రాప్యతే సూక్ష్మః శ్రద్ధా ధర్మోఽద్భుతం తపః ౪.
సూక్ష్మమైన ధర్మం నమ్మకంతో లభిస్తుంది; నమ్మకమే ధర్మం, అద్భుతమైన తపస్సు.
సర్వస్వం జీవితం చాపి దద్యాదశ్రద్ధయా యది ౪.
ప్రాణం సహా అన్నీ ఇచ్చినా, నమ్మకం లేకుండా ఇస్తే—
శ్రద్ధయా సాధ్యతే ధర్మో మహద్భిర్నార్థరాశిభిః ౪.
నమ్మకంతోనే ధర్మం సిద్ధిస్తుంది; ధనపు గుట్టలతో కాదు.
త్రివిధా భవతి శ్రద్ధా దేహినాం సా స్వభావజా ౪.
శరీరధారులలో నమ్మకం మూడు విధాలుగా ఉంటుంది; అది వారి స్వభావం ప్రకారం కలుగుతుంది.
యజంతే సాత్త్వికా దేవాన్యక్షరక్షాంసి రాజసాః ౪.
సాత్వికులు దేవతలను పూజిస్తారు; రాజసులు యక్షులు, రాక్షసులను పూజిస్తారు.
తస్మాచ్ఛ్రద్ధావతా పాత్రే దత్తం న్యాయార్జితం హి యత్ ౪.
కాబట్టి, నమ్మకంతో, న్యాయంగా సంపాదించినదాన్ని యోగ్యుడికి ఇస్తే—
శక్తివిషయే చ శ్లోకా భవంతి మధ్వాస్వాదో విషం పశ్చాద్దాతుర్ధర్మోఽన్యథా భవేత్॥ ౪.
శక్తి విషయమై శ్లోకాలు ఉన్నాయి: తేనె మొదట మధురంగా ఉంటుంది, తర్వాత విషమవుతుంది; దాత ధర్మం వేరుగా మారుతుంది.
శక్తే పరజనే దాతా స్వజనే దుఃఖజీవిని ౪.
వాడికి పరాయివారికి ఇచ్చే దాతృత్వం ఎక్కువగా ఉంటుంది, కానీ తనవాళ్లు మాత్రం కష్టాల్లో జీవిస్తారు.
భృత్యానాముపరోధేన యత్కరోత్యౌర్ధ్వదైహికమ్ ౪.
ఉపాధ్యాయులను బాధ పెట్టి మరణించినవారికోసం ఏదైనా చేస్తే,
సామాన్యం యాచితం న్యాసమాధిర్దారాశ్చ దర్శనమ్ ౪.
సాధారణమైన అభ్యర్థన, అప్పగించిన వస్తువు, ధ్యానం, భార్యలు, కలిసే అవకాశం—
ఆపత్స్వపి న దేయాని నవవస్తూని పండితైః ౪.
ఈ తొమ్మిది విషయాలు, ఎంతటి కష్టమొచ్చినా, జ్ఞానులు ఎవరికీ ఇవ్వకూడదు.
ఇతి తే గదితౌ రాజన్ద్వౌ హేతూ శ్రూయతామతః ౪.
రాజా! ఇప్పటివరకు రెండు కారణాలు చెప్పాను; మిగతావి కూడా విను.
ధర్మమర్థం చ కామం చ వ్రీడాహర్షభయాని చ ౪.
ధర్మం, సంపద, కామం, లజ్జ, ఆనందం, భయం—
పాత్రేభ్యో దీయతే నిత్యమనపేక్ష్య ప్రయోజనమ్ ౪.
యోగ్యుడైనవారికి, ప్రయోజనం చూడకుండా ఎప్పుడూ దానం చేయాలి.
ధనినం ధనలోభేన లోభయిత్వార్థమాహరేత్ ౪.
ధనికులను ధనలోభంతో ఆకర్షించి, వారివద్ద నుంచి ధనం తీసుకోవాలి.
ప్రయోజనమపేక్ష్యైవ ప్రసంగాద్యత్ప్రదీయతే ౪.
ప్రయోజనం కోసం లేదా సందర్భానుసారం ఇచ్చే దానం—
సంసది వ్రీడయాఽఽశ్రుత్య ఆర్థిభ్యః ప్రదదాతి చ ౪.
సభలో, సిగ్గుతో, ఎవరు అడగకపోయినా, కోరేవారికి ఇస్తాడు.