తదప్యహో చాతికష్ట హేతునా తేన మే మతమ్ ౪.
అయినా, ఆ సంపదను పొందడం నాకు చాలా కష్టం, అందుకే నా అభిప్రాయం ఇది.
ప్రతీగ్రహేణ సంయుక్తం హ్యమీవమావిశోద్ద్విజమ్ ౪.
అంగీకరించి తీసుకుంటే, అది ద్విజులకు బాధను కలిగిస్తుంది.
తతః కేనాప్యుపాయేన ద్వయోరన్యతరేణ తు ౪.
అందువల్ల, ఏదైనా మార్గంలో, ఆ రెండింటిలో ఏదో ఒకదానితో,
యథా కుభార్యః పురుషశ్చిన్తాంతం న ప్రపద్యతే ౪.
దుష్టమైన భార్య గానీ, పురుషుడు గానీ, ఆందోళనలో పడకుండా ఉండేలా చేయాలి.
ఏతస్మిన్నన్తరే పార్థ స్నాతుం తత్ర సమాగతాః ౪.
ఈ మధ్యలో, ఓ పార్థా, అందరూ అక్కడ స్నానం చేయడానికి చేరుకున్నారు.
అహం తానబ్రవం సర్వాన్కుతో యూయం సమాగతాః ౪.
నేను వారందరినీ అడిగాను — 'మీరు ఎక్కడి నుంచి ఇక్కడికి వచ్చారు?' అని.
ధర్మవర్మేతి నృపతిర్యోఽస్య దేశస్య భూపతిః ౪.
ఈ ప్రాంతానికి రాజు ధర్మవర్మ అనే మహారాజు.
తతస్తం ప్రాహ ఖే వాణీ శ్లోకమేకం నృప శ్రృణు ౪.
అప్పుడే ఆకాశంలో ఒక వాణి వినిపించి, ఒక శ్లోకాన్ని చెప్పింది — రాజా, విను.
చతుఃప్రకారం త్రివిధం త్రినాశం దానముచ్యతే ౪.
దానం నాలుగు విధాలుగా, మూడు రూపాల్లో, మూడు నష్టాలతో కూడినదిగా చెప్పబడింది.
శ్లోకస్యార్థం నావభాషే పృచ్ఛమానాపి నారద ౪.
ఓ నారదా, అడిగినా నేను ఆ శ్లోకార్థాన్ని చెప్పలేదు.
యస్తు శ్లోకస్య చైవాస్య లబ్ధస్య తపసా మయా ౪.
కానీ ఈ శ్లోకార్థాన్ని నేను తపస్సుతో పొందాను.
గవాం చ సప్త నియుతం సువర్ణం తావదేవ తు ౪.
ఏడు నియుతాల పశువులు, అంతే బంగారం కూడా ఇచ్చారు.
పటహేనేతి నృపతేః శ్రుత్వా రాజ్ఞో వచో మహత్ ౪.
రాజు గొప్ప మాటలను డగడగ మ్రోగించిన డప్పు ధ్వనితో విన్నారు.
పునర్దుర్బోధవిన్యాసః శ్లోకస్తైర్విప్రపుంగవైః ౪.
మళ్లీ, ఆ శ్లోకాన్ని ఆ బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠులు క్లిష్టంగా వివరించారు.
వయం చ తత్ర యాతాః స్మో ధనలోభేన నారద ౪.
మేము కూడా, ఓ నారదా, ధనలోభంతో అక్కడికి వెళ్లాము.
దుర్వ్యాఖ్యేయస్త్వయం శ్లోకో ధనం లభ్యం న చైవ నః ౪.
ఈ శ్లోకం అర్థం చేయడం కష్టం, ధనం కూడా మాకు దక్కలేదు.
ఏవం ఫాల్గున తేషాం తు వచః శ్రుత్వా మహాత్మనామ్ ౪.
ఇలా, ఓ ఫాల్గుణా, ఆ మహాత్ముల మాటలు విన్నాను.
అహో ప్రాప్త ఉపాయో మే స్థానప్రాప్తౌ న సంశయః ౪.
అహా! నాకు మార్గం దొరికింది; స్థానం పొందడంలో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
విద్యామూల్యేన నైవం చ యాచితః స్యాత్ప్రతిగ్రహః ౪.
విద్యకు ధరగా ఇలాంటి దానం అడగకూడదు, తీసుకోకూడదు కూడా.
ధర్మస్య యస్య శ్రద్ధా స్యాన్న చ సా నైవ పూర్యతే ౪.
ధర్మంపై విశ్వాసం ఉన్నా, ఆ విశ్వాసం నెరవేరకపోతే —
ఏవం విచింత్య విద్వాంసః ప్రకుర్వంతి యథారుచి ౪.
ఇలా ఆలోచించి, పండితులు తమ ఇష్టానుసారం ప్రవర్తిస్తారు.
మనోరథోఽయం సఫలః సంభూతోంకురితః స్ఫుటమ్ ౪.
ఈ కోరిక ఫలించింది; అది స్పష్టంగా మొలిచింది, నెరవేరింది.
అమూర్తైః పితృభిః పూర్వమేవ ఖ్యాతో హి మే పురా ౪.
ఆ రూపం లేని పితృదేవతలు నాకెప్పుడో పూర్వం నుంచే తెలిసినవారు.
ప్రణమ్య తీర్థం చలితో మహీసాగరసంగమమ్ ౪.
తీర్థానికి నమస్కరించి, నేల సముద్రం కలిసే పవిత్ర ప్రదేశానికి బయలుదేరాను.
ఇదం భణితవానస్మి శ్లోకవ్యాఖ్యాం నృప శ్రృణు ౪.
ఈ శ్లోకానికి అర్థాన్ని నేను వివరించాను రాజా, విను.
ఏవముక్తే నృపః ప్రాహ ప్రోచురేవం హి కోటిశః ౪.
ఇలా చెప్పగానే, రాజు ఎన్నో విధాలుగా మళ్లీ మళ్లీ అడిగాడు.
కే ద్విహేతూ షడాఖ్యాతాన్యధిష్ఠానాని కాని చ ౪.
రెండు కారణాలు ఎవరు? ఆరు స్థలాలు ఏమిటి?
కే చ ప్రకారాశ్చత్వారః కింస్విత్తత్త్రివిధం ద్విజ ౪.
నాలుగు విధాలు ఏవి? మూడు రకాలుగా ఏమి వేరు చేస్తారు, ద్విజ?
స్ఫుటాన్ప్రశ్నానిమాన్సప్త యది వక్ష్యసి బ్రాహ్మణ ౪.
ఈ ఏడూ స్పష్టమైన ప్రశ్నలకు నువ్వు సమాధానం చెబితే, బ్రాహ్మణా—
సప్త గ్రామాంశ్చ దాస్యామి నో చేద్యాస్యసి స్వం గృహమ్ ౪.
ఏడుగ్రామాలు నీకు ఇస్తాను; లేదంటే నీవు నీ ఇంటికి వెళ్ళిపో.