సోఽపి మోహ పరిత్యజ్య తథా కాత్యాయనోఽభవత్॥ ౨.
అతడూ మోహాన్ని వదిలి, కాట్యాయనుడిలా మారాడు.
ఏవం సుశ్రవసా ప్రోక్తాం కథామాకర్ణ్య పద్మభూః ౨.
సుశ్రవసు చెప్పిన ఈ కథను పద్మభువు శ్రద్ధగా వినాడు.
సాధు తే వ్యాహృతం వత్స ఏవమేతన్న చాన్యథా ౨.
బాగానే చెప్పావు బిడ్డా; ఇదే నిజం, వేరేలా కాదు.
దానం యజ్ఞానాం వరూథం దక్షిణా లోకే దాతారఁసర్వభూతాన్యుపజీవంతి దానేనారాతీరఁపానుదంత దానేన ద్విషంతో మిత్రా భవంతి దానే సర్వం ప్రతిష్ఠితం తస్మాద్దానం పరమం వదంతీతి॥ ౨.
దానం యజ్ఞాలకు గొప్ప రక్షణ; దాతకు లోకంలో గౌరవం. సమస్త జీవులు దానంతో జీవించగలుగుతారు; దానంతో శత్రువులు దూరమవుతారు; దానంతో శత్రువులు స్నేహితులవుతారు; దానంలోనే అన్నీ నిలిచి ఉంటాయి. అందుకే దానమే శ్రేష్ఠమని అంటారు.
సంసారసాగరే ఘోరే ధర్మాధర్మోర్మిసంకులే ౨.
ధర్మాధర్మాల అలలతో నిండిన ఈ భయంకరమైన సంసారసముద్రంలో,
ఇతి సంచింత్య చ మయా పుష్కరే స్థాపితా ద్విజాః ౨.
అలా ఆలోచించి, నేను పుష్కరంలో బ్రాహ్మణులను స్థాపించాను.
స్థాపితాః శ్రీహరిభ్యాం తు శ్రీగౌర్యా వేదవిత్తమాః ౨.
వేదాలు బాగా తెలిసిన వారిని శ్రీహరి, శ్రీగౌరీ స్థాపించారు.
శ్రీమాలే చ తథా లక్ష్మ్యా హ్యేవమాదిసురోత్తమైః ౨.
అలాగే శ్రీమాలలో, లక్ష్మీదేవి మరియు ఇతర ఉత్తమ దేవతలు స్థాపించారు.
న హి దానఫలే కాంక్షా కాచిన్నఽస్తి సురోత్తమాః ౨.
ఓ ఉత్తమ దేవతలారా, దానం వల్ల ఫలితం ఆశించే కోరిక మనకు అసలు లేదు.
బ్రాహ్మణాశ్చ కృతస్థానా నానాధర్మోపదేశనైః ౨.
బ్రాహ్మణులు తమ స్థానంలో నిలిచి, వివిధ విధాల ధర్మాన్ని బోధిస్తున్నారు.
దానం చతుర్విధం దానముత్సర్గః కల్పితం తథా ౨.
దానం నాలుగు విధాలుగా ఉంటుంది; అలాగే త్యాగం కూడా నిర్ణయించబడింది.
వాపీకూపతడాగానాం వృక్షవిద్యాసురౌకసామ్ ౨.
బావులు, కుళాయిలు, చెరువులు, వృక్షాలు, విద్య, దేవతలకు గృహాలు— వీటన్నింటి గురించి
ఉపజీవన్నిమాన్యశ్చ పుణ్యం కోఽపి చరేన్నరః ౨.
ఇవన్నీ ఆదరించి, వాటి ద్వారా జీవించే వాడు తప్పక పుణ్యాన్ని సంపాదిస్తాడు.
తదేషామేవ సర్వేషాం విప్రసంస్థాపనం పరమ్ ౨.
ఈ అన్నింటిలో బ్రాహ్మణులను స్థాపించడం అత్యుత్తమమైనది.
దేవతాయతనం యావద్యావచ్చ బ్రాహ్మణగృహమ్ ౨.
దేవాలయం నుండి బ్రాహ్మణుని ఇంటివరకు—
ఏతత్స్వల్పం హి వాణిజ్యం పునర్బహుఫలప్రదమ్ ౨.
ఇది చిన్న లావాదేవీ అయినా, ఎంతో పెద్ద ఫలితాన్ని ఇస్తుంది.
తస్మాదిదం త్వహమపిబ్రవీమి సురసత్తమాః ౨.
కాబట్టి, ఓ ఉత్తమ దేవతలారా, నేను ఇప్పుడు మీకు ఇదే చెప్పుతున్నాను.
ఇతి సారస్వతప్రోక్తాం తథా పద్మభువేరితామ్ ౨.
ఇలా సరస్వతీ దేవి చెప్పినట్లే, పద్మభవుడు కూడా చెప్పాడు.
తతః సభావిసర్గాంతే సురమ్యే మేరుమూర్ధని ౨.
అంతటితో సభ ముగిసిన తర్వాత, అందమైన మేరు శిఖరంపై—
సత్యమాహ విరంచిస్తు స కిమర్థం తు జీవతి ౨.
బ్రహ్మ దేవుడు సత్యం చెప్పాడు: 'అతడు ఎందుకో జీవిస్తున్నాడు?'
తదహం దానపుణ్యం హి కరిష్యామి కథం స్ఫుటమ్ ౨.
అందుకే, నేను దానపుణ్యాన్ని ఎలా స్పష్టంగా చేయగలను?
అనర్హతే యద్దదాతి న దదాతి తథార్హతే ౨.
అర్హత లేనివారికి ఇచ్చినదీ, అర్హులకు ఇవ్వనిదీ—
దేశేకాలే చ పాత్రే చ శుద్ధేన మనసా తథా ౨.
సరైన స్థలం, సరైన సమయం, యోగ్యుడైనవాడు, శుద్ధమైన మనస్సుతో—
తమోవృతస్తు యో దద్యాత్క్రోధాత్తథైవ చ ౨.
కారుణ్యంలేని చీకటిలో, కోపంతో ఇచ్చే వాడు—
బాలత్వేఽపి చ సోఽశ్రాతి యద్దత్తం దమ్భకారణాత్ ౨.
బాల్యంలోనైనా, దంభంగా ఇచ్చిన దానికి అతడు ఆనందించడు.
వృద్ధత్వే హి సమశ్రాతి నరో వై నాత్ర భవిష్యతి శుభార్జితం ప్రయుఞ్జీత శ్రద్ధయా శాఠ్యవర్జితః॥ ౨.
వృద్ధాప్యంలో కూడా అతడు సంతోషించడు; మనిషి అలా ఉండడు. శ్రద్ధతో, మోసంలేని ధనాన్ని సద్వినియోగం చేయాలి.
తదేతన్నిర్ధనత్వాచ్చ కథం నామ భవిష్యతి ౨.
ఈ దారిద్ర్యం వల్ల ఇది ఎలా సాధ్యమవుతుందో నాకు అర్థం కావడం లేదు.
నాధనస్యాస్త్యయం లోకో న పరశ్చ కథంచన ౨.
బీదవారికి ఈ లోకం గానీ, పరలోకం గానీ ఏవీ ఉండవు.
దారిద్ర్యం పాతకం లోకే కస్తచ్ఛంసితుమర్హతి ౨.
ఈ లోకంలో పేదరికం పెద్ద పాపం; దాన్ని ఎవరు భరించగలరు?
యః కృశాశ్వః కృశధనః కృశభృత్యః కృశాతిథిః ౨.
ఎవరికి గుర్రాలు బలహీనంగా, ధనం తక్కువగా, పనివాళ్లు తక్కువగా, అతిథులు అరుదుగా ఉంటారో—