ఏతజ్జ్ఞానం జ్ఞానవిదో వదంతి సర్వాత్మభావేన నిరీక్షయంతి ౩౧.
జ్ఞానాన్ని తెలిసిన వారు, ఈ జ్ఞానమే నిజమైనదని చెబుతూ, అన్ని జీవుల్లో తాను చూసుకుంటారు.
అతీత్య సంసారమనాదిమూలం మాయామయం మాయయా దుర్విచార్యమ్ ౩౧.
ఆది లేని మూలమున్న సంసారం, మాయతో కూడి, మాయ వల్ల గ్రహించలేనిది — దానిని అధిగమిస్తారు.
సంసృతిః కల్పనామూలం కల్పనా హ్యమృతోపమా ౩౧.
సంసారం ఊహే మూలంగా ఉంది; ఊహ అమృతానికి సమానంగా ఉంటుంది.
శుక్త్యాం రజతబుద్ధిశ్చ రజ్జుబుద్ధిర్యర్థోరణే ౩౧.
పారలలో వెండి ఉందని భావించడం, కట్టలో పాము ఉందని అనుకోవడం — ఇవన్నీ అపోహ వల్లే.
సిద్ధిః స్వచ్ఛందవర్త్తిత్వం పారతంత్ర్యం హి వై మృషా ౩౧.
సిద్ధి, తన ఇష్టానుసారం ప్రవర్తించడం, ఇతరులపై ఆధారపడడం — ఇవన్నీ అబద్ధమే.
ఏకో హ్యాత్మా విదిత్వాథ నిర్మమో నిరవగ్రహః ౩౧.
ఒకే ఆత్మను తెలుసుకున్నవాడు, మమకారం లేకుండా, అడ్డంకులు లేకుండా ఉంటాడు.
శశవిషాణమేవైతజ్త్రానం సంసార ఏవ చ ౩౧.
ఈ రక్షణ కూడా, సంసారం కూడా, కుందేలుకు కొమ్ముల్లాంటివే.
మమతాం చ నిరాకృత్య ప్రాప్తుకామాః పరం పదమ్ ౩౧.
మమకారాన్ని వదిలేసి, పరమపదాన్ని పొందాలని కోరేవారు.
యైస్త్యక్తో మమతాభావో లోభకోపౌ నిరాకృతౌ ౩౧.
ఎవరైతే 'నా' అన్న భావాన్ని విడిచిపెట్టారో, లోభం, కోపం లాంటివి త్యజించారో,
యావత్కామశ్చ లోభశ్చ రాగద్వేషౌ వ్యవస్థితౌ ౩౧.
ఎంతకాలం ఆకాంక్ష, లోభం, మమకారం, ద్వేషం మనసులో ఉండునో,
శబ్దాచ్ఛబ్దః ప్రవర్త్తేత నిఃశబ్దం జ్ఞానమేవ చ ౩౧.
శబ్దం వల్ల శబ్దమే కలుగుతుంది, మౌనంలోనుంచి మాత్రం జ్ఞానం పుట్టుకొస్తుంది.
అక్షరం బ్రహ్మపరమం శబ్దో వై హ్యరాత్మకః ౩౧.
నశించని పరబ్రహ్మం శబ్దరహితం, శబ్దం మాత్రం ఆత్మతో సంబంధం లేనిది.
ప్రతిపాద్యం హి యత్కించిచ్ఛబ్దేనైవ వినా కథమ్ ౩౧.
ఏదైనా విషయాన్ని వివరించాలంటే మాటలేకుండా ఎలా చెప్పగలం?
శ్రృణుష్వావహితో భూత్వా పరమార్ధయుతం వచః ౩౧.
నీవు శ్రద్ధగా, ఏకాగ్రతతో ఉన్నావా? అయితే పరమార్థంతో నిండిన ఈ మాటలు విను.
జ్ఞానప్రవాదినః సర్వ ఋషయో వీతకల్మషాః ౩౧.
జ్ఞానం ప్రకటించే అన్ని ఋషులు పాపరహితులు.
జ్ఞానం జ్ఞేయం జ్ఞానగమ్యం జ్ఞాత్వా చ పరిగీయతే ౩౧.
జ్ఞానం, తెలుసుకోవాల్సినది, జ్ఞానంతో పొందేదీ—ఇవి తెలుసుకున్నవారు వాటిని గొప్పగా కీర్తిస్తారు.
ఏతత్సర్వం సమాసేన కథయామి నిబోధ మే ౩౧.
ఇవి అన్నీ సంక్షిప్తంగా చెబుతాను; నన్ను శ్రద్ధగా విను.
యథా భ్రమరికాదృష్టా భ్రమ్యతే చ మహీ యమ ౩౧.
బొమ్మల మిడత తిరుగుతున్నట్టు చూస్తే భూమి తిరుగుతున్నట్టు అనిపించడంలా,
తస్మాద్విమృశ్య తేనైవ జ్ఞాతవ్యః శ్రవణేన చ ౩౧.
అందుకే మనసుతో పరిశీలించి, వినడం ద్వారానే తెలుసుకోవాలి.
నిర్ద్ధార్య చాత్మనాత్మానం సుఖం బంధాత్ప్రముచ్యతే ౩౧.
మన ఆత్మను మనమే తెలుసుకుంటే, బంధనాల నుంచి సుఖంగా విముక్తి పొందవచ్చు.
మాయామయోఽయం సంసారో మమతాలక్షణో మహాన్ ౩౧.
ఈ లోకం మాయతో కూడినది, 'నా' అన్న భావంతో విస్తరించినది.
కోఽహం కస్త్వం కుతశ్చాన్యే మహామాయావలంబినః ౩౧.
నేను ఎవరు? నువ్వెవరు? ఇంకొంతమంది ఎక్కడి నుంచి వచ్చారు? వీరంతా మహామాయకు ఆధారపడినవారే.
నిష్ఫలోఽయం నిరాభాసో నిఃసారో ధూమడంబరః ౩౧.
ఇది ఫలితం లేనిది, రూపం లేనిది, సారం లేనిది, పొగతో కూడిన ప్రదర్శన మాత్రమే.
ఏవం ప్రచోదితస్తేన శంభునా ప్రేతరాట్స్వయమ్ ౩౧.
ఇలా శంభువు ప్రేరణతో, ప్రేతాధిపతి తానే ముందుకు వచ్చాడు.
కర్మ్మణాం హి చ సర్వేషాం శాస్తా కర్మానుసారతః ౩౧.
అన్ని కర్మలకు ఫలితాన్ని నిర్ణయించేది ఆ కర్మల ప్రకారమే.
హత్వా తు తారకం యుద్ధే కుమారేణ మహాత్మనా ౩౧.
మహాత్ముడైన కుమారుడు యుద్ధంలో తారకాసురుడిని సంహరించాడు.
హతే తు తారకే దైత్యే హిమవన్ప్రముఖాద్రయః ౩౧.
తారకాసురుడు సంహరించబడిన తరువాత, హిమవంతుడు మొదలైన పర్వతాలు
నమః కల్యాణరూపాయ నమస్తే విశ్వమంగల ౩౧.
శుభరూపుడైన నీకు నమస్కారం. జగతికి మంగళాన్ని కలిగించే వాడా, నీకు నమస్కారం.
వరీష్ఠాః శ్వపచా యేన కృతా వై దర్శనాత్త్వయా ౩౧.
నీ దర్శనంతో అతి తక్కువ స్థితిలో ఉన్నవారు కూడా గొప్పవారయ్యారు.
నమస్తే పార్వతీపుత్ర శంకరాత్మజ తే నమః ౩౧.
పార్వతీ కుమారుడా, నీకు నమస్కారం. శంకరుని పుత్రుడా, నీకు నమస్కారం.