తథా సితేన మనసా చ భవంతి సర్వే సర్వేషు చైవ విషయేషు భవంతి తజ్జ్ఞాః ౩౧.
శుద్ధమైన మనసుతో ఉన్నవారు, అన్ని విషయాలలో జ్ఞానం కలిగి ఉంటారు.
జాతా హ్యమీ భూతగణాశ్చ సర్వే హ్యమీ ఋషయో హ్యమీ దేవతాశ్చ॥ ౩౧.
ఈ భూతగణాలు, ఋషులు, దేవతలు అన్నీ ఇక్కడ జన్మించారు.
విస్మయో నైవ కర్త్తవ్యస్త్వయా వాపి కుమారకే ౩౧.
ఈ విషయానికి నీవు ఆశ్చర్యపడకూడదు, కుమారుడా, నీవు కూడా కాదు.
వచనం కర్మసంయుక్తం సర్వేషాం ఫలదాయకమ్ కార్యాణి మనఃశుద్ధ్యర్థం నాత్ర కార్యా విచారణా॥ ౩౧.
కార్యంతో కలిసిన మాటలు అందరికీ ఫలితాన్ని ఇస్తాయి; మనస్సు శుద్ధికోసం పనులు చేయాలి—ఇక్కడ ఎలాంటి సందేహం అవసరం లేదు.
మనసా భావితో హ్యాత్మా ఆత్మనాత్మానమేవ చ ౩౧.
మనసుతో ఆత్మను ధ్యానిస్తారు; ఆత్మతోనే ఆత్మను తెలుసుకుంటారు.
అహం సదా భావయుక్త ఆత్మసంస్థో నిరంతరః ౩౧.
నేను ఎప్పుడూ ధ్యానంలో లీనమై, ఆత్మలో స్థిరంగా, నిరంతరం ఉంటాను.
ద్వంద్వాతీతో నిర్వికల్పో హి సాక్షాత్స్వస్థో నిత్యో నిత్యయుక్తో నిరీహః ౩౧.
ద్వంద్వాలను దాటి, సందేహం లేకుండా, స్వయంగా స్థిరంగా, శాశ్వతంగా, ఎప్పుడూ ఏకత్వంతో, ఆశ లేకుండా ఉంటాను.
విస్మృత్య చైనం స్వాత్మానం కేవలం బోధలక్షణమ్ ౩౧.
శుద్ధమైన జ్ఞాన స్వరూపమైన ఆత్మను మరచిపోతారు—
అహం బ్రహ్మా చ విష్ణుశ్చ త్రయోఽమీ గుణకారిణః ౩౧.
నేనే బ్రహ్మ, నేనే విష్ణువు; మేము ముగ్గురం గుణాల ద్వారా పనులు చేస్తాము.
అహంకారవృతేనైవ కర్మణా కారితావయమ్ ౩౧.
అహంకారంతోనే ఈ కార్యాలు మన చేత జరుగుతున్నాయి.
పశ్వాదయః పృథగ్భూతాస్తథాన్యే బహవో హ్యమీ ౩౧.
పశువులు మరియు ఇతర జంతువులు తమ తమ రూపాల్లో వేరుగా ఉన్నాయి. అలాగే మరెన్నో జీవులు కూడా ఉన్నాయి.
పతితా మృగతృష్ణాయాం మాయయా చ వశీకృతాః ౩౧.
వీరు మృగతృష్ణ అనే మాయలో పడిపోయి, మాయ చేత ఆడిపోతున్నారు.
పరస్పరం దూషయంతో మిథ్యావాదరతాః ఖలాః॥ ౩౧.
దుష్టులు అబద్ధపు మాటల్లో ఆనందించి, ఒకరిని ఒకరు నిందిస్తున్నారు.
త్రైగుణా భవసంపన్నా అతత్తవజ్ఞాశ్చ రాగిణః ౩౧.
మూడు గుణాలతో కూడి, భవబంధంలో చిక్కుకొని, అసలు తత్వాన్ని తెలియని వారు, ఆశక్తితో ఉంటారు.
పరస్పరం దూషయంతో హ్యతత్త్వజ్ఞా బహిర్ముఖాః ౩౧.
తత్వాన్ని తెలియని వారు, బాహ్య విషయాల్లో మునిగి, ఒకరిని ఒకరు నిందిస్తారు.
గుణాతీతే చ వస్త్వర్థే పరమార్థైకదర్శనమ్॥ ౩౧.
గుణాలకు అతీతమైన నిజంలో, పరమార్థాన్ని ఒక్కటిగా దర్శించగలుగుతారు.
యస్మిన్భేదో హ్యభేదం చ యస్మిన్రాగో విరాగతామ్ ౩౧.
అందులో భేదం లేనిది భేదంగా, రాగం లేనిది రాగంగా మారిపోతుంది.
న తద్భాసయతే శబ్దః కృతకత్వాద్యథా ఘటః ౩౧.
అది మాటలతో తెలియదు, ఎందుకంటే కృత్రిమమైన గడిలా అది బయటకు కనిపించదు.
ప్రవృత్తిశ్చ నివృత్తిశ్చ తథా ద్వంద్వాని సర్వశః ౩౧.
చర్య కూడా, విరమణ కూడా, అలాగే అన్ని ద్వంద్వాలు కూడా ఉన్నాయి.
నిరంతరం నిర్గుణం జ్ఞప్తిమాత్రం నిరంజనం నిర్వికాశం నిరీహమ్ ౩౧.
అది నిరంతరం, గుణరహితం, కేవలం జ్ఞానం, కలుషరహితం, వెలుగులో లేనిది, కోరికలేని స్వరూపం.
ఏతజ్జ్ఞానం జ్ఞానవిదో వదంతి సర్వాత్మభావేన నిరీక్షయంతి ౩౧.
జ్ఞానాన్ని తెలిసిన వారు, ఈ జ్ఞానమే నిజమైనదని చెబుతూ, అన్ని జీవుల్లో తాను చూసుకుంటారు.
అతీత్య సంసారమనాదిమూలం మాయామయం మాయయా దుర్విచార్యమ్ ౩౧.
ఆది లేని మూలమున్న సంసారం, మాయతో కూడి, మాయ వల్ల గ్రహించలేనిది — దానిని అధిగమిస్తారు.
సంసృతిః కల్పనామూలం కల్పనా హ్యమృతోపమా ౩౧.
సంసారం ఊహే మూలంగా ఉంది; ఊహ అమృతానికి సమానంగా ఉంటుంది.
శుక్త్యాం రజతబుద్ధిశ్చ రజ్జుబుద్ధిర్యర్థోరణే ౩౧.
పారలలో వెండి ఉందని భావించడం, కట్టలో పాము ఉందని అనుకోవడం — ఇవన్నీ అపోహ వల్లే.
సిద్ధిః స్వచ్ఛందవర్త్తిత్వం పారతంత్ర్యం హి వై మృషా ౩౧.
సిద్ధి, తన ఇష్టానుసారం ప్రవర్తించడం, ఇతరులపై ఆధారపడడం — ఇవన్నీ అబద్ధమే.
ఏకో హ్యాత్మా విదిత్వాథ నిర్మమో నిరవగ్రహః ౩౧.
ఒకే ఆత్మను తెలుసుకున్నవాడు, మమకారం లేకుండా, అడ్డంకులు లేకుండా ఉంటాడు.
శశవిషాణమేవైతజ్త్రానం సంసార ఏవ చ ౩౧.
ఈ రక్షణ కూడా, సంసారం కూడా, కుందేలుకు కొమ్ముల్లాంటివే.
మమతాం చ నిరాకృత్య ప్రాప్తుకామాః పరం పదమ్ ౩౧.
మమకారాన్ని వదిలేసి, పరమపదాన్ని పొందాలని కోరేవారు.
యైస్త్యక్తో మమతాభావో లోభకోపౌ నిరాకృతౌ ౩౧.
ఎవరైతే 'నా' అన్న భావాన్ని విడిచిపెట్టారో, లోభం, కోపం లాంటివి త్యజించారో,
యావత్కామశ్చ లోభశ్చ రాగద్వేషౌ వ్యవస్థితౌ ౩౧.
ఎంతకాలం ఆకాంక్ష, లోభం, మమకారం, ద్వేషం మనసులో ఉండునో,