తదాప్రభృతి తత్తీర్థం విఖ్యాతిం పరమాం యయౌ
అప్పటి నుండి ఆ తీర్థానికి గొప్ప పేరు వచ్చింది.
పఞ్చమ్యామపి శుక్లాయాం శ్రావణస్య విశేషతః సహస్రధారాతీర్థే చ నరః స్వర్గమవాప్నుయాత్
శ్రావణ మాసంలో శుక్ల పంచమి రోజున సహస్రధార తీర్థంలో స్నానం చేసినవాడు స్వర్గాన్ని పొందుతాడు.
విధివదిహ హి ధీమాన్స్నానదానాని తీర్థే నరవర ఇహ శక్త్యా యః కరోత్యాదరేణ
ఇక్కడ ఎవరు శాస్త్రోక్తంగా, శక్తికి తగినట్లు, శ్రద్ధతో స్నానం, దానం చేస్తారో, వారు ఉత్తములు.
ప్రోవాచ మధురం వాక్యం కృష్ణద్వైపాయనో మునిః
కృష్ణద్వైపాయన ముని మధురంగా మాటలు చెప్పాడు.
శ్రుత్వా త్వత్తో మమ మనః పరమానందమాయయౌ
నీవు చెప్పినదాన్ని విని నా మనసు పరమానందాన్ని పొందింది.
అన్యత్తీర్థవరం బ్రూహి తత్త్వేన మమ శృణ్వతః
ఇంకా ఏదైనా ఉత్తమమైన తీర్థాన్ని నిజంగా నాకు వినిపించు.
అగస్త్య ఉవాచ శృణు విప్ర ప్రవక్ష్యామి తీర్థమన్యదనుత్తమమ్
అగస్త్యుడు చెప్పాడు: బ్రాహ్మణా! విను, నేను నీకు మరొక అప్రతిమమైన తీర్థాన్ని చెప్పుతాను.
స్వర్గద్వారస్య మాహాత్మ్యం విస్తరాద్వక్తుమీశ్వరః
స్వర్గద్వార మహిమను పూర్తిగా వివరించగలిగేది భగవంతుడే.
సహస్రధారామారభ్య పూర్వతః సరయూజలే
పూర్వదిశలో సరయూ నదిలోని వేల కొండల వాగుల దగ్గర నుంచి,
స్వర్గద్వారస్య విస్తారః పురాణజ్ఞైర్విశారదైః
పరమ పండితులు, పురాణజ్ఞులు స్వర్గద్వారం ఎంత విస్తారంగా ఉందో వివరంగా చెప్పారు.
సత్యంసత్యం పునః సత్యం నాసత్యం మమ భాషితమ్
నిజం, నిజం, మళ్లీ నిజమే—నేను చెప్పేది అసత్యం కాదు.
హిత్వా దివ్యాని భౌమాని తీర్థాని సకలాన్యపి
దేవతలకు సంబంధించిన పవిత్ర స్థలాలు, భూమిపై ఉన్న అన్ని తీర్థాలను వదిలిపెట్టి,
తస్మాదత్ర ప్రకర్తవ్యం ప్రాతః స్నానం విశేషతః 2.8.3.
అందుకే ఇక్కడ ప్రత్యేకంగా ఉదయం స్నానం చేయాలి.
త్యజంతి ప్రాణినః ప్రాణాన్స్వర్గద్వారాంతరే ద్విజ
ద్విజుడా, ప్రాణులు స్వర్గద్వారం వద్దే తమ ప్రాణాలను విడిచిపెడతారు.
ముక్తిద్వారమిదం పశ్య స్వర్గప్రాప్తికరం నృణామ్
ఇదిగో, మానవులకు స్వర్గప్రాప్తి కలిగించే మోక్షద్వారాన్ని చూడు.
స్వర్గద్వారం సుదుష్ప్రాప్యం దేవైరపి న సంశయః
స్వర్గద్వారం దేవతలకు కూడా చేరుకోలేనంత కష్టం—ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
స్వర్గద్వారే పరా సిద్ధిః స్వర్గద్వారే పరా గతిః ధ్యానమధ్యయనం సర్వం దానం భవతి చాక్షయమ్
స్వర్గద్వారంలో ఉన్నవారికి పరమ సిద్ధి, పరమ గతి లభిస్తుంది; అక్కడ ధ్యానం, అధ్యయనం, దానం అన్నీ అక్షయంగా ఉంటాయి.
జన్మాంతరసహస్రేణ యత్పాపం పూర్వసంచితమ్
వెయ్యి జన్మల్లో కూడిన పాపం,
బ్రాహ్మణాః క్షత్రియా వైశ్యాః శూద్రా వై వర్ణసంకరాః।। కృమిమ్లేచ్ఛాశ్చ యే చాన్యే సంకీర్ణాః పాపయోనయః
బ్రాహ్మణులు, క్షత్రియులు, వైశ్యులు, శూద్రులు, మిశ్రమ వర్ణాలవారు, పురుగులు, మ్లేచ్ఛులు, ఇంకా పాపయోనిలో పుట్టినవారు,
కీటాః పిపీలికాశ్చైవ యే చాన్యే మృగపక్షిణః
పురుగులు, చీమలు, ఇంకా ఇతర జంతువులు, పక్షులు,
కౌమోదకీకరాః సర్వే పక్షిణో గరుడధ్వజాః
కుముదపువ్వులతో అలంకరణ చేసే వారు, గరుడధ్వజం కలిగిన పక్షులు—all,
అకామో వా సకామో వా అపి తీర్థగతోపి వా
ఇష్టముండకపోయినా, కోరికతో ఉన్నా, లేదా తీర్థయాత్రకు వచ్చినవారు అయినా,
మునయో దేవతాః సిద్ధాః సాధ్యా యక్షా మరుద్గణాః 2.8.3.
మునులు, దేవతలు, సిద్ధులు, సాధ్యులు, యక్షులు, మరుత్ గణాలు,
మధ్యాహ్నేఽత్ర ప్రకుర్వంతి సాన్నిధ్యం దేవతాగణాః
ఇక్కడ మధ్యాహ్నం సమయంలో దేవతా గణాలు తమ సన్నిధిని కలిగిస్తారు.
కుర్వంత్యనశనం యే తు స్వర్గద్వారే జితేంద్రియాః
ఇంద్రియాలను జయించినవారు స్వర్గద్వారంలో ఉపవాసం చేస్తే,
అన్నదానరతా తే చ రత్నదా భూమిదా నరాః
అన్నదానం చేయడంలో ఆనందించే వారు, రత్నాలు, భూమిని దానం చేసే మనుషులు,
యత్ర సిద్ధా మహాత్మానో మునయః పితరస్తథా
అక్కడ సిద్ధులు, మహాత్ములు, మునులు, పితృదేవతలు కూడా నివసిస్తారు.
చతుర్ద్ధా చ తనుం కృత్వా దేవదేవో హరిః స్వయమ్
దేవతలలో దేవుడు అయిన హరి స్వయంగా తన రూపాన్ని నలుగురుగా విడగొట్టాడు.
బ్రహ్మలోకం పరిత్యజ్య చతుర్వక్త్రః సనాతనః
శాశ్వతమైన నలుగురు ముఖాలవాడు బ్రహ్మలోకాన్ని విడిచిపెట్టి వచ్చాడు.
కైలాసనిలయావాసీ శివస్తత్రైవ సంస్థితః
కైలాస పర్వతంలో నివసించే శివుడు కూడా అక్కడే స్థిరంగా ఉన్నాడు.