ఉత్సవో విపులః సద్భిః శేషపూజాపురఃసరమ్
ధర్మవంతులు ముందుగా శేషుని పూజ చేసి, అక్కడ గొప్ప ఉత్సవాన్ని నిర్వహించారు.
సన్తోష్య చ ద్విజాన్భక్త్యా నాగపూజాపురస్సరమ్
భక్తితో ద్విజులను సంతుష్టిపరిచి, ముందుగా నాగుని పూజను చేశారు.
వైశాఖమాసే యే స్నానం కుర్వంత్యత్ర సమాహితాః
వైశాఖమాసంలో ఇక్కడ ఏ మనిషి ఏకాగ్రతతో స్నానం చేస్తాడో,
తస్మాదత్ర ప్రకర్తవ్యం మాధవే యత్నతో నరైః తీర్థే కృతేఽత్ర మనుజైః సర్వకామఫలప్రదః
అందుచేత మాధవ మాసంలో ఇక్కడ మనుషులు శ్రద్ధతో కర్మలు చేయాలి; ఇక్కడ స్నానం చేసినవారికి అన్ని కోరికలు నెరవేరుతాయి.
విష్ణుముద్దిశ్య యో దద్యాత్సాలంకారాం పయస్వినీమ్
విష్ణువు కోసం అలంకరించిన పాలిచ్చే ఆవును ఇక్కడ దానం చేసే వాడు—
తస్య వాసో భవేన్నిత్య విష్ణులోకే సనాతనే
వాడికి శాశ్వతంగా విష్ణు లోకంలో నివాసం లభిస్తుంది.
అత్ర పూజ్యౌ విశేషేణ నరైః శ్రద్ధాసమన్వితః
ఇక్కడ మనుషులు విశేషంగా శ్రద్ధతో పూజ చేయాలి—
లక్ష్మీనారాయణప్రీత్యై లక్ష్మీప్రాత్యై విశేషతః
లక్ష్మీనారాయణుని సంతోషానికి, ముఖ్యంగా లక్ష్మిని పొందేందుకు.
సర్వాణ్యపి చ సంగత్య స్థాస్యంత్యత్ర న సంశయః సర్వతీర్థావగాహస్య భవిష్యతి ఫలం మహత్ ।। 2.8.2.
అన్ని తీర్థాలు ఇక్కడ చేరి నిలుస్తాయి; ఇక్కడ స్నానం చేస్తే అన్ని తీర్థాలలో స్నానం చేసిన ఫలం లభిస్తుంది.
శేషం సంస్థాప్య తత్తీర్థే భూభారహరణక్షమమ్
భూమి భారాన్ని తొలగించగల శేషుని ఆ తీర్థంలో ప్రతిష్ఠించారు.
తదాప్రభృతి తత్తీర్థం విఖ్యాతిం పరమాం యయౌ
అప్పటి నుండి ఆ తీర్థానికి గొప్ప పేరు వచ్చింది.
పఞ్చమ్యామపి శుక్లాయాం శ్రావణస్య విశేషతః సహస్రధారాతీర్థే చ నరః స్వర్గమవాప్నుయాత్
శ్రావణ మాసంలో శుక్ల పంచమి రోజున సహస్రధార తీర్థంలో స్నానం చేసినవాడు స్వర్గాన్ని పొందుతాడు.
విధివదిహ హి ధీమాన్స్నానదానాని తీర్థే నరవర ఇహ శక్త్యా యః కరోత్యాదరేణ
ఇక్కడ ఎవరు శాస్త్రోక్తంగా, శక్తికి తగినట్లు, శ్రద్ధతో స్నానం, దానం చేస్తారో, వారు ఉత్తములు.
ప్రోవాచ మధురం వాక్యం కృష్ణద్వైపాయనో మునిః
కృష్ణద్వైపాయన ముని మధురంగా మాటలు చెప్పాడు.
శ్రుత్వా త్వత్తో మమ మనః పరమానందమాయయౌ
నీవు చెప్పినదాన్ని విని నా మనసు పరమానందాన్ని పొందింది.
అన్యత్తీర్థవరం బ్రూహి తత్త్వేన మమ శృణ్వతః
ఇంకా ఏదైనా ఉత్తమమైన తీర్థాన్ని నిజంగా నాకు వినిపించు.
అగస్త్య ఉవాచ శృణు విప్ర ప్రవక్ష్యామి తీర్థమన్యదనుత్తమమ్
అగస్త్యుడు చెప్పాడు: బ్రాహ్మణా! విను, నేను నీకు మరొక అప్రతిమమైన తీర్థాన్ని చెప్పుతాను.
స్వర్గద్వారస్య మాహాత్మ్యం విస్తరాద్వక్తుమీశ్వరః
స్వర్గద్వార మహిమను పూర్తిగా వివరించగలిగేది భగవంతుడే.
సహస్రధారామారభ్య పూర్వతః సరయూజలే
పూర్వదిశలో సరయూ నదిలోని వేల కొండల వాగుల దగ్గర నుంచి,
స్వర్గద్వారస్య విస్తారః పురాణజ్ఞైర్విశారదైః
పరమ పండితులు, పురాణజ్ఞులు స్వర్గద్వారం ఎంత విస్తారంగా ఉందో వివరంగా చెప్పారు.
సత్యంసత్యం పునః సత్యం నాసత్యం మమ భాషితమ్
నిజం, నిజం, మళ్లీ నిజమే—నేను చెప్పేది అసత్యం కాదు.
హిత్వా దివ్యాని భౌమాని తీర్థాని సకలాన్యపి
దేవతలకు సంబంధించిన పవిత్ర స్థలాలు, భూమిపై ఉన్న అన్ని తీర్థాలను వదిలిపెట్టి,
తస్మాదత్ర ప్రకర్తవ్యం ప్రాతః స్నానం విశేషతః 2.8.3.
అందుకే ఇక్కడ ప్రత్యేకంగా ఉదయం స్నానం చేయాలి.
త్యజంతి ప్రాణినః ప్రాణాన్స్వర్గద్వారాంతరే ద్విజ
ద్విజుడా, ప్రాణులు స్వర్గద్వారం వద్దే తమ ప్రాణాలను విడిచిపెడతారు.
ముక్తిద్వారమిదం పశ్య స్వర్గప్రాప్తికరం నృణామ్
ఇదిగో, మానవులకు స్వర్గప్రాప్తి కలిగించే మోక్షద్వారాన్ని చూడు.
స్వర్గద్వారం సుదుష్ప్రాప్యం దేవైరపి న సంశయః
స్వర్గద్వారం దేవతలకు కూడా చేరుకోలేనంత కష్టం—ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
స్వర్గద్వారే పరా సిద్ధిః స్వర్గద్వారే పరా గతిః ధ్యానమధ్యయనం సర్వం దానం భవతి చాక్షయమ్
స్వర్గద్వారంలో ఉన్నవారికి పరమ సిద్ధి, పరమ గతి లభిస్తుంది; అక్కడ ధ్యానం, అధ్యయనం, దానం అన్నీ అక్షయంగా ఉంటాయి.
జన్మాంతరసహస్రేణ యత్పాపం పూర్వసంచితమ్
వెయ్యి జన్మల్లో కూడిన పాపం,
బ్రాహ్మణాః క్షత్రియా వైశ్యాః శూద్రా వై వర్ణసంకరాః।। కృమిమ్లేచ్ఛాశ్చ యే చాన్యే సంకీర్ణాః పాపయోనయః
బ్రాహ్మణులు, క్షత్రియులు, వైశ్యులు, శూద్రులు, మిశ్రమ వర్ణాలవారు, పురుగులు, మ్లేచ్ఛులు, ఇంకా పాపయోనిలో పుట్టినవారు,
కీటాః పిపీలికాశ్చైవ యే చాన్యే మృగపక్షిణః
పురుగులు, చీమలు, ఇంకా ఇతర జంతువులు, పక్షులు,