తే విష్ణునా హ్యనుజ్ఞాతా అసురాన్ప్రతి వై రుషా ౧౩.
విష్ణువు అనుమతితో, వారు అసురులపై కోపంతో దూసుకెళ్లారు.
తేషాం బోరమభూద్యుద్ధం దేవానాం దానవైః సహ ౧౩.
వారికి మధ్య, దేవతలు మరియు దానవులకు మధ్య ఘోరమైన యుద్ధం మొదలైంది.
శరధారాన్వితం సర్వం బభూవ పరమాద్భుతమ్ ౧౩.
అక్కడ అంతా బాణాల వర్షంతో నిండిపోయి, అది అద్భుతంగా మారింది.
తతో నిమిషమాత్రేణ శరఘాతయుతా భవన్ ౧౩.
తర్వాత క్షణమాత్రంలోనే వారు బాణాల వర్షంతో పూర్తిగా కప్పబడ్డారు.
విధ్యమానాస్తథా కేచిద్వివిధుశ్చాపరాన్రణే ౧౩.
యుద్ధభూమిలో కొందరు చనిపోతుండగా, మరికొందరు రకరకాల గాయాలతో బాధపడుతున్నారు.
క్షురప్రహారితాః కేచిద్దైత్యా దానవరాక్షసాః ౧౩.
కొంతమంది దైత్యులు, దానవులు, రాక్షసులు పదునైన ఆయుధాలతో గాయపడ్డారు.
ఏవం భగ్నం దానవానాం చ సైన్యం దృష్ట్వా దేవా గర్జమానాః సమంతాత్ ౧౩.
దానవుల సైన్యం ఇలా చెల్లాచెదురైపోయినదాన్ని చూసి, దేవతలు అన్ని వైపులా గర్జించారు.
శంఖవాదిత్రఘోషేణ పూరితం చ జగత్త్రయమ్ ౧౩.
శంఖాలు, వాద్యాల శబ్దంతో మూడువెళ్లల లోకమంతా మారుమోగిపోయింది.
బలిప్రభృతయః సర్వే సంభ్రమేణోత్థితాః పునః ౧౩.
బలి సహా అందరు నాయకులు గందరగోళంలో మళ్లీ లేచారు.
ద్వంద్వయుద్ధం సుతుములం దేవానాం దానవైః సహ ౧౩.
దేవతలు, దానవుల మధ్య భయంకరమైన ద్వంద్వయుద్ధం మొదలైంది.
బలినా దానవేంద్రేణ మహేంద్రో యుయుధే తదా ౧౩.
ఆ సమయంలో ఇంద్రుడు, దానవుల అధిపతి బలితో యుద్ధం చేశాడు.
నైర్ఋతః ప్రఘసేనైవ పాశీ కుంభేన సంగతః ౧౩.
నైరృతుడు ప్రఘాసతో, పాశధారి కుంభుడితో యుద్ధం చేశాడు.
సోమేన సహ రాహుశ్చ యుద్ధం చక్రే సుదారుణమ్ సంపర్కాదమృస్యైవ యథా రాహుస్తథాఽభవత్॥ ౧౩.
రాహువు సోముని తోడుగా అత్యంత భయంకరమైన యుద్ధం చేశాడు. రాహువు చంద్రుని తాకడాన్ని ఎలా సహించలేడో, అలాగే ఈ యుద్ధం జరిగింది.
తాని సర్వాణి దృష్టాని శంభునా పరమేష్ఠినా అసురాణాం సురాణాం చ సర్వేషామపి వల్లభః॥ ౧౩.
ఈ సంఘటనలన్నింటినీ పరమేశ్వరుడు అయిన శంభుడు, దేవతలు మరియు అసురులకు ప్రియుడైనవాడు, చూశాడు.
ఏవముక్తస్తదా రాహుః ప్రణమ్య శిరసా శివమ్ ౧౩.
అప్పుడు రాహువు, శివుడికి నమస్కరిస్తూ తల వంచాడు.
తేన తస్య హి జాతాని శిరాంసి సుబహూన్యపి బబంధ శంభుః శిరసి శిరోభూషణవత్కృతమ్॥ ౧౩.
ఆ కారణంగా అతనికి అనేక తలలు కలిగాయి. శంభుడు వాటిని తన తలపై అలంకారంగా ధరించాడు.
అశనాత్కాలకూటస్య నీలకంఠోఽభవత్తదా ౧౩.
కాలకూట విషాన్ని తాగినందువల్ల, ఆయన నీలకంఠుడయ్యాడు.
దధార శిరసా తాం చ ముణ్డమాలాం మహేశ్వరః॥ ౧౩.
మహేశ్వరుడు ఆ ముండమాలను తన తలపై ధరించాడు.
తయా స్రజాఽసౌ శుశుభే మహాత్మా దేవాదిదేవస్త్రిపురాంతకో హరః ౧౩.
ఆ హారంతో అలంకరించబడిన మహాత్ముడైన హరుడు, త్రిపుర సంహారకుడు, దేవతాధిదేవుడు, అద్భుతంగా ప్రకాశించాడు.
గంగా ధృతా యేన శిరస్సుమధ్యే చంద్రం చ చూడే కృతవాన్భయాపహః ౧౩.
తలపై గంగను ధరించి, జటలో చంద్రుని ఉంచిన భయాన్ని తొలగించే వాడు ఆయన.
జల్పంతి నానాగమభేదైర్మీమాంసమానాశ్చ భవంతి మూకాః ౧౩.
వివిధ భావాలతో వాదిస్తూ, అన్వేషణ చేస్తూ మాట్లాడేవారు చివరికి మౌనంగా మారిపోతారు.
శివం హి నిత్యం పరమాత్మదైవం వేదైకవేద్యం పరమాత్మదివ్యమ్ ౧౩.
శివుడు నిత్యమైనవాడు, పరమాత్మ, దేవత, వేదాల ద్వారా తెలుసుకోవలసిన పరమదైవం, పరమాత్మస్వరూపుడే.
యేనైవ సృష్టం విధృతం చ యేన యేన శ్రితం యేన కృతం సమగ్రమ్ ౧౩.
ఈ లోకాన్ని ఎవరు సృష్టించారో, ఎవరు పోషించారో, ఎవరు ప్రవేశించారో, ఎవరు మొత్తం తయారు చేసారో,
ఆఢ్యో వాపి దరిద్రో వా ఉత్తమో హ్యధమోఽపి వా ౧౩.
ఎవరైనా ధనవంతుడైనా, పేదవాడైనా, గొప్పవాడైనా, తక్కువవాడైనా,
యో వా పరకృతాం పూజాం శివస్యోపరి శోభితామ్ ౧౩.
ఎవరు శివునికి, ఇతరులు చేసిన పూజ అయినా, అందంగా జరిగిన పూజ అయినా, సమర్పిస్తారో,
యే దీపమాలాం కుర్వంతి కార్తిక్యాం శ్రద్ధయాన్వితాః తావద్యుగసహస్రాణి దాతా స్వర్గే మహీయతే॥ ౧౩.
కార్తిక మాసంలో భక్తితో దీపమాలలు వేసేవారు, వారు వేల యుగాలు స్వర్గంలో ఘనత పొందుతారు.
కౌసుంభతైలసంయుక్తా దీపా దత్తాః శివాలయే ౧౩.
కుసుంబ తైలంతో నింపిన దీపాలు శివాలయంలో సమర్పిస్తే,
అతసీతైలసంయుక్తా దీపా దత్తాః శివాలయే ౧౩.
అతసీ తైలంతో నింపిన దీపాలు శివాలయంలో సమర్పిస్తే,
జ్ఞానినోఽపి హి జాయంతే దీపదానఫలేన హి॥ ౧౩.
దీపదానం వల్ల ఫలితంగా, జ్ఞానులు కూడా మళ్లీ జన్మిస్తారు.
తిలతైలేన సంయుక్తా దీపా దత్తాః శివాలయే ౧౩.
నువ్వుల నూనెతో నింపిన దీపాలు శివాలయంలో సమర్పిస్తే,