దేవదేవో మహాదేవో విష్ణురూపీ మహేశ్వరః ౮.
దేవతలకు దేవుడైన మహాదేవుడు, మహేశ్వరుడు, విష్ణువు రూపంలో ఉన్నాడు.
అహం హి సర్వదేవానాం పురోవర్తీ భవామ్యతః వైకుంఠమాగతా గీర్భిర్విష్ణుం స్తోతుం ప్రచక్రిరే॥ ౮.
నేను అన్ని దేవతల ముందుండి నిలుస్తాను కనుక, వైకుంఠం నుంచి వచ్చినవారు విష్ణువును స్తుతిస్తూ ప్రార్థనలు చేయడం ప్రారంభించారు.
నమో భగవతే తుభ్యం దేవదేవ జగత్పతే ౮.
భగవంతుడా, దేవతలకు దేవుడా, జగత్పతీ, నీకు నమస్కారం.
ఏతల్లింగం త్వయా విష్ణో ధృతం వై పిణ్డిరూపిణా ౮.
విష్ణువూ, ఈ లింగాన్ని నువ్వే గోపురూపంలో ధరించావు.
తథా కమఠరూపేణ ధృతో వై మందరాచలః ౮.
అలాగే, నువ్వు కూర్మరూపంలో మందరపర్వతాన్ని మోశావు.
హిరణ్యకశిపుర్దైత్యో హతో నృహరిరూపిణా ౮.
హిరణ్యకశిపు అనే రాక్షసుడు నరసింహరూపంలో నీవు హతముచేసావు.
భృగూణామన్వయే భూత్వా కృతవీర్యాత్మజో హతః ౮.
భృగువంశంలో జన్మించి, కృతవీర్యుని కుమారుడిని నీవు సంహరించావు.
రావమస్య భయాదస్మాత్త్రాతుం భూయోర్హసి త్వరమ్॥ ౮.
రావణుడి భయంతో భూమిని రక్షించేందుకు నువ్వు త్వరగా అవతరించాలి.
ఏవం సంప్రార్థితో దేవైర్భగవాన్భూతభావనః ౮.
దేవతలు ఇలా ప్రార్థించగా, భూతభావనుడైన భగవంతుడు
హే దేవాః శ్రూయతాం వాక్యం ప్రస్తావసదృశం మహత్ అవతారాన్ప్రకుర్వన్తు వానరీం తనుమాశ్రితాః॥ ౮.
"దేవతలారా, ఈ సందర్భానికి తగిన మాటలు వినండి. మీరు అందరూ వానరరూపంలో అవతరించండి."
అహం హి మానుషో భూత్వా హ్యజ్ఞానేన సమావృతః బ్రహ్మవిద్యాసహాయోస్మి భవతాం కార్యసిద్ధయే॥ ౮.
"నేను మానవరూపంలో జన్మించి, అజ్ఞానంతో కప్పబడి ఉంటాను. మీ కార్యసిద్ధికి బ్రహ్మవిద్య సహాయంగా ఉంటుంది."
జనకస్య గృహే సాక్షాద్బ్రహ్మవిద్యా జనిష్యతి ౮.
"జనకుని ఇంట్లో బ్రహ్మవిద్య స్వయంగా జన్మిస్తుంది."
తపసా మహతా యుక్తో బ్రహ్మవిద్యాం యదేచ్ఛతి ౮.
"ఎవరైనా గొప్ప తపస్సుతో బ్రహ్మవిద్యను కోరితే—"
ఏవం సంభాష్య భగవాన్విష్ణుః పరమమఙ్గలః ౮.
అలా చెప్పి, పరమమంగళమైన భగవంతుడు విష్ణువు
తథా బ్రహ్మాంశసంభూతో జామ్బవాన్నృక్షకుఞ్జరః ౮.
అలాగే, బ్రహ్మదేవుని అంశంగా జాంబవంతుడు అనే భల్లూకరాజు జన్మించాడు.
యో వై చైకాదశో రుద్రో హనూమాన్స మహాకపిః ౮.
అలాగే, పదకొండవ రుద్రుడు హనుమంతుడు, ఆ మహాకపిని.
మైందాదయోఽథ కపయస్తే సర్వే సురసత్తమాః ౮.
మైందుడు మొదలైన వానరులు అందరూ ఉత్తమమైన దేవతలే.
తథైవ విష్ణురుత్పన్నః కౌశల్యానందవర్ద్ధనః ౮.
అదే విధంగా, విష్ణువు కౌశల్యాదేవికి ఆనందాన్ని పెంచుతూ జన్మించాడు.
శేషోపి భక్త్యా విష్ణోశ్చ తపసాఽవాతరద్భువి॥ ౮.
శేషుడు కూడా విష్ణువుకు భక్తితో, తపస్సుతో భూమిపై అవతరించాడు.
దోర్దణ్డావపి విష్ణోశ్చ అవతీర్ణౌ ప్రతాపినౌ ౮.
విష్ణువు యొక్క బలమైన రెండు భుజాలు కూడా మహాశక్తితో అవతరించాయి.
మిథిలాధిపతేః కన్యా యా ఉక్తా బ్రహ్మవాదిభిః సీతా జాతా లాంగలస్య ఇయం భూమివికర్షణాత్॥ ౮.
మిథిలా రాజు కుమార్తె, బ్రహ్మజ్ఞులు చెప్పిన సీత, లాంగలంతో భూమిని దున్నినప్పుడు ఆ మడుగు నుండి జన్మించింది.
తస్మాత్సీతేతి విఖ్యాతా విద్యా సాన్వీక్షికీ తదా ౮.
అందుకే ఆమెకు 'సీత' అనే పేరు ప్రసిద్ధి చెందింది; ఆ జ్ఞానాన్ని కూడా ఆ సమయంలో విచారణ అని పిలిచారు.
జనకస్య కులే జాతా విశ్రుతా జనకాత్మజా ౮.
జనకుని వంశంలో జన్మించిన ఆమె, జనకుని కుమార్తెగా ప్రసిద్ధి పొందింది.
సా దత్తా జనకేనైవ విష్ణవే పరమాత్మనే॥ ౮.
ఆమెను జనకుడు స్వయంగా పరమాత్మ అయిన విష్ణువుకు ఇచ్చాడు.
తయాథ విద్యయా సార్ద్ధం దేవదేవో జగత్పతిః ౮.
ఆమెతో పాటు, ఆ జ్ఞానంతో కూడి, దేవతలలో శ్రేష్ఠుడైన జగత్పతి—
రావణం జేతుకామో వై రామో రాజీవలోచనః ౮.
కమలదళం వంటి కన్నులు కలిగిన రాముడు, రావణుడిని జయించాలనే కోరికతో—
శేషావతారోఽపి మహాంస్తపః పరమదుష్కరమ్ ౮.
శేషుని అవతారం కూడా అత్యంత కఠినమైన తపస్సు చేశాడు.
శత్రుఘ్నో భరతశ్చైవ తేపతుః పరమం తపః॥ ౮.
శత్రుఘ్నుడు, భరతుడు ఇద్దరూ పరమ తపస్సు ఆచరించారు.
తతోఽసౌ తపసా యుక్తః సార్ద్ధం తైర్దేవతాగణైః విష్ణునా ఘాతితః శస్త్రైః శివసారూప్యమాప్తవాన్॥ ౮.
తర్వాత తపస్సుతో కూడి, ఆ దేవతా గణాలతో కలిసి, విష్ణువు ఆయుధాలతో అతన్ని సంహరించాడు; ఆయన శివునితో సమానమైన స్థితిని పొందాడు.
సగమః స పునః సద్యో బంధుభిః సహ సువ్రతాః॥ ౮.
ఆయన మిత్రులతో కలిసి వెంటనే తిరిగి వెళ్లి, ధర్మాన్ని పాటిస్తూ ఉన్నాడు.