సర్వత్ర సర్వే హి సురాసురా భృశం నమంతి మాం విప్రవరాః సముత్సుకాః శ్మశానవాసీ నిరపత్రపో హ్యయం కథం ప్రణామం న కరోతి మేఽధునా॥ ౧.
ప్రతి చోటా, దేవతలు, దానవులు, ఉత్తమ బ్రాహ్మణులు ఎంతో ఉత్సాహంగా నన్ను నమస్కరిస్తున్నారు. కానీ ఈ శ్మశానవాసి, నిర్లజ్జుడు, ఇప్పుడు నన్ను ఎందుకు నమస్కరించడంలేదు?
పాఖండినో దుర్జనాః పాపశీలా విప్రం దృష్ట్వా చోద్ధతా ఉన్మదాశ్చ ౧.
పక్కనబడి, చెడు స్వభావం కలవారు, పాపపు పనులు చేసే వారు బ్రాహ్మణుడిని చూసినప్పుడు గర్వంగా, పిచ్చిగా మారిపోతారు.
ఇత్యేవముక్త్వా స మహాతపాస్తదా రుషాన్వితో రుద్రమిదం బభాషే॥ ౧.
ఇలా చెప్పిన ఆ మహాతపస్వి, కోపంతో రుద్రుణ్ని ఇలా ఉద్దేశించి అన్నాడు.
శ్రృణ్వంత్వమీ విప్రతమా ఇదానీం వచో హి మే కర్తుమిహార్హథైతత్ ౧.
ఈ ఉత్తమ బ్రాహ్మణులు ఇప్పుడు నా మాట వినాలి. మీరు ఇది ఇక్కడ చేయాలి.
నందీ నిశమ్య తద్వాక్యం శైలాదో హి రుషాన్వితః ౧.
శైలాదుని కుమారుడైన నంది ఆ మాటలు విని కోపంతో నిండిపోయాడు.
యజ్ఞబాహ్యో హి మే స్వామీ మహేశోఽయం కృతః కథమ్ ౧.
నా ప్రభువు మహేశ్వరుడు యజ్ఞం నుండి ఎలా బహిష్కృతుడయ్యాడు?
యజ్ఞో దానం తపశ్చైవ తీర్థాని వివిధాని చ ౧.
యజ్ఞం, దానం, తపస్సు, ఇంకా ఎన్నో తీర్థాలు—
వృథా తే బ్రహ్మచాపల్యాచ్ఛప్తోఽయం దక్ష దుర్మతే శప్తోఽయం స కథం పాప రుద్రోఽయం బ్రాహ్మణాధమ॥ ౧.
నీ బ్రాహ్మణ గర్వంతో వృథాగా ఈ రుద్రుణ్ని శపించావు దుర్మతి దక్షా! ఈ రుద్రుడు పాపి అని, బ్రాహ్మణులలో నికృష్టుడు అని ఎలా శపించబడతాడు?
ఏవం నిర్భార్త్సితస్తేన నందినా హి ప్రజాపతిః ౧.
అలా నంది గారు దుర్భాషలాడగా ప్రజాపతి దక్షుడు—
యూయం సర్వే రుద్రవరా వేదబాహ్యాశ్చ వై భృశమ్ ౧.
మీరు అందరూ రుద్రుని అనుచరులు, వేదాలకు బాహ్యులు.
పాషండవాదసంయుక్తాః శిష్టఽఽచారబహిష్కృతాః ౧.
మీరు పాశండ సిద్ధాంతాలతో ముడిపడి, మంచి వారి ఆచారాల నుండి తొలగించబడ్డారు.
ఇతి శప్తాస్తదా తేన దక్షేణ శివకింకరాః ౧.
అలా ఆ సమయంలో దక్షుడు శివుని సేవకులను శపించాడు.
శప్తా వయం త్వయా విప్ర సాధవః శివకింకరాః ౧.
బ్రాహ్మణుడా, మేము శివుని సేవకులమై, సద్గుణాలు కలవారమై, నీ చేత శాపించబడ్డాము.
వేదవాదరతా యూయం నాన్యదస్తీతివాదినః ౧.
మీరు వేదశాస్త్రాన్ని గౌరవిస్తూ, వేరే దేనికీ స్థానం లేదని నమ్ముతారు.
వైదికం చ పురస్కృత్య బ్రాహ్మణాః శూద్రయాజకాః ౧.
వేదాన్ని ఆధారంగా చేసుకుని బ్రాహ్మణులు, శూద్రులకు యజ్ఞాలు చేయువారవుతారు.
దక్ష కేచిద్భవిష్యన్తి బ్రాహ్మణా బ్రహ్మరాక్షసాః లోమశ ఉవాచ ౧.
దక్షా, కొంతమంది బ్రాహ్మణులు బ్రహ్మరాక్షసులుగా మారిపోతారు.
అథాకర్ణ్యేశ్వరో వాక్యం నందినః ప్రహసన్నివ ౧.
ఆ సమయంలో నందిని మాటలు విని, ఈశ్వరుడు చిరునవ్వుతో చూశాడు.
కోపం నార్హసి వై కర్తుం బ్రాహ్మణాన్ప్రతి వై సదా ౧.
బ్రాహ్మణులపై ఎప్పుడూ కోపపడకూడదు.
వేదో మంత్రమయః సాక్షాత్తథా సూక్తమయో భృశమ్ ౧.
వేదం నిజంగా మంత్రాలతో కూడి, స్తోత్రాలతో పరిపూర్ణంగా ఉంటుంది.
తస్మాన్నాత్మవిదో నిన్ద్యా ఆత్మైవాహం న చేతరః ౧.
కాబట్టి ఆత్మను తెలిసినవారిని నిందించకూడదు; నేను ఆత్మనే, వేరెవ్వరూ కాదు.
ప్రపంచరచనాం హిత్వా బుద్ధో భవ మహామతే ౧.
ఈ జగత్తు సృష్టిని వదిలిపెట్టి, జ్ఞానవంతుడవై మేల్కొనుము, మహామతివంతుడా.
ఏవం ప్రబోధితస్తేన శంభునా పరమేష్ఠినా శివేన సహ సంగమ్య పరమానందసంప్లుతః॥ ౧.
అలా పరమేశ్వరుడైన శంభువు జ్ఞానం ఇచ్చి, ఆయన శివునితో కలసి, పరమానందంతో నిండిపోయాడు.
దక్షోపి హి రుషాఽఽవిష్టఋషిభిః పరివారితః ౧.
దక్షుడూ కోపంతో నిండిపోయి, ఋషులచే చుట్టుముట్టబడ్డాడు.
శ్రద్ధాం విహాయ పరమాం శివపూజకానాం నిందాపరః స హి బభూవ నరాధమశ్చ ౧.
పరమ విశ్వాసాన్ని వదిలి, శివభక్తులను నిందించడంలో మునిగిపోయి, అతడు అత్యంత నీచుడయ్యాడు.
ఏకదా తు తదా తేన యజ్ఞః ప్రారంభితో మహాన్ ౨.
ఆ సమయంలో అతడు గొప్ప యజ్ఞాన్ని ప్రారంభించాడు.
ఋషయో వివిధాస్తత్ర వశిష్ఠాద్యాః సమాగతాః ౨.
వశిష్ఠుడు మొదలైన అనేకమంది ఋషులు అక్కడ చేరారు.
దధీచో భగవాన్వ్యాసో భరద్వాజోఽథ గౌతమః ౨.
దధీచి మహర్షి, వ్యాసుడు, భరద్వాజుడు, గౌతముడు కూడా అక్కడ ఉన్నారు.
తథా సర్వే సురగణా లోకపాలస్తథాఽపరే విద్యాధరాశ్చ గంధర్వాః కింనరాప్సరసాం గణాః॥ ౨.
అలాగే, దేవతా గణమంతా, లోకపాలకులు, ఇతరులు, విద్యాధరులు, గంధర్వులు, కిన్నరులు, అప్సరసల గణాలు కూడా అక్కడ ఉన్నారు.
సప్తలోకాత్సమానీతో బ్రహ్మా లోకపితామహః ౨.
ఏడు లోకాల నుండి లోకపితామహుడైన బ్రహ్మను తీసుకొచ్చారు.
దేవేన్ద్రో హి సమానీత ఇంద్రాణ్యా సహ సుప్రభః ౨.
ఇంద్రుడు తన భార్య ఇంద్రాణితో కలిసి, ప్రకాశవంతంగా అక్కడికి తీసుకొచ్చారు.