తేషాం సదర్శనౌత్సుక్యాదాగతో హి మహాతపాః ౧.
వారిని చూడాలని ఆతురతతో ఉన్న మహాతపస్వి అక్కడికి వచ్చాడు.
తత్రాగతం తే దదృశుర్మునయో దీర్ఘసత్రిణః ౧.
ఆయన వచ్చినప్పుడు, దీర్ఘసత్రాలు చేస్తున్న మునులు అక్కడ ఆయనను చూశారు.
దత్త్వార్ఘ్యపాద్యం సత్కృత్య మునయో వీతకల్మషాః ౧.
మునులు, పాపరహితులు, అతిధిగా వచ్చిన ఆయనకు అర్ఘ్యం, పాద్యాన్ని సమర్పించి, గౌరవంగా ఆహ్వానించారు.
కథయస్వ మహాప్రాజ్ఞ దేవదేవస్య శూలినః ౧.
మహాజ్ఞానీ! దేవతల దేవుడైన త్రిశూలధారి పరమేశ్వరుని గురించి మాకు వివరంగా చెప్పండి.
సంమార్జనే కిం ఫలం స్యాత్తథా రంగావలీషు చ ౧.
ఇక్కడ扫扫 చేయడానికీ, రంగస్థలాలను అలంకరించడానికీ ఎలాంటి ఫలితం లభిస్తుంది?
ప్రదానే చ వితానస్య తథా ధారాగృహస్య చ ౧.
వాటితో పాటు, పందిరులు కట్టడంలో, నీటిగదులు నిర్మించడంలో కలిగే ఫలితాన్ని కూడా చెప్పండి.
కానికాని చ పుణ్యాని కథ్యతాం శివపూజనే ౧.
శివుని పూజలో కలిగే పుణ్యాలు ఏమిటో మాకు వివరంగా చెప్పండి.
శివస్యాగ్రే ప్రకుర్వంతి కారయన్త్యథ వా నరాః ౧.
శివుని ముందు మనుషులు చేసే లేదా చేయిస్తే చేసే కార్యాలు ఏమిటో వివరించండి.
శివాఖ్యానపరోలోకే త్వత్తో నాన్యోఽస్తి వై మునే॥ ౧.
పరలోకంలో శివుని కథలు చెప్పడంలో నీవు తప్ప మరొకరు లేరు, ఓ మునీశ్వరా!
ఇతి శ్రుత్వా వచస్తేషాం మునీనాం భావితాత్మనామ్ ౧.
పవిత్రమైన మనస్సు కలిగిన ఆ మునుల మాటలు విని—
అష్టాదశపురాణేషు గీయతే వై పరః శివః ౧.
పదహారుకు పైగా పురాణాలలో పరమశివుని మహిమను ప్రశంసిస్తూ వర్ణించారు.
శివేతి ద్వ్యక్షరం నామ వ్యాహరిఇష్యంతి యే జనాః ౧.
'శివ' అనే రెండు అక్షరాల పేరును జపించే వారు—
ఉదారో హి మహాదేవో దేవానాం పతిరిశ్వరః ౧.
మహాదేవుడు ఎంతో ఉదారుడు, దేవతలకు అధిపతి, ఈశ్వరుడు.
తే ధన్యాస్తే మహాత్మానో యే భజంతి సదా శివమ్॥ ౧.
ఎప్పుడూ శివుని భజించే వారు ధన్యులు, మహాత్ములు.
వినా సదాశివం యోహి సంసారం తర్తుమిచ్ఛతి ౧.
సదాశివుడు లేకుండా ఎవరు ఈ Samsāram అనే జనన మరణ చక్రాన్ని దాటి పోవాలని ఆశిస్తారో,
భక్షితం హి గరం యేన దక్షయజ్ఞో వినాశితః ౧.
ఆయనే విషాన్ని తాగి, దక్షుని యజ్ఞాన్ని నాశనం చేసినవాడు.
యథా గరం భక్షితం చ యథా యజ్ఞో వినాశితః ౧.
విషాన్ని తిన్నట్లు, యజ్ఞాన్ని నాశనం చేసినట్లు,
దాక్షాయణీ పురా దత్తా శంకరాయ మహాత్మనే ౧.
పూర్వం దాక్షాయణి మహాత్ముడైన శంకరునికి ఇచ్చబడింది.
ఏకదా హి స దక్షో వై నైమిషారణ్యమాగతః ౧.
ఒకసారి ఆ దక్షుడు నైమిశారణ్యానికి వచ్చాడు.
స్తుతిభిః ప్రణిపాతైశ్చ తథా సర్వైః సురాసురైః చకారాస్య తతః క్రుద్ధో దక్షో వచనబ్రవీత్॥ ౧.
అప్పుడు దేవతలు, దానవులు అందరూ స్తోత్రాలు చేసి, నమస్కరించి గౌరవించారు. తర్వాత కోపంతో దక్షుడు ఇలా అన్నాడు.
సర్వత్ర సర్వే హి సురాసురా భృశం నమంతి మాం విప్రవరాః సముత్సుకాః శ్మశానవాసీ నిరపత్రపో హ్యయం కథం ప్రణామం న కరోతి మేఽధునా॥ ౧.
ప్రతి చోటా, దేవతలు, దానవులు, ఉత్తమ బ్రాహ్మణులు ఎంతో ఉత్సాహంగా నన్ను నమస్కరిస్తున్నారు. కానీ ఈ శ్మశానవాసి, నిర్లజ్జుడు, ఇప్పుడు నన్ను ఎందుకు నమస్కరించడంలేదు?
పాఖండినో దుర్జనాః పాపశీలా విప్రం దృష్ట్వా చోద్ధతా ఉన్మదాశ్చ ౧.
పక్కనబడి, చెడు స్వభావం కలవారు, పాపపు పనులు చేసే వారు బ్రాహ్మణుడిని చూసినప్పుడు గర్వంగా, పిచ్చిగా మారిపోతారు.
ఇత్యేవముక్త్వా స మహాతపాస్తదా రుషాన్వితో రుద్రమిదం బభాషే॥ ౧.
ఇలా చెప్పిన ఆ మహాతపస్వి, కోపంతో రుద్రుణ్ని ఇలా ఉద్దేశించి అన్నాడు.
శ్రృణ్వంత్వమీ విప్రతమా ఇదానీం వచో హి మే కర్తుమిహార్హథైతత్ ౧.
ఈ ఉత్తమ బ్రాహ్మణులు ఇప్పుడు నా మాట వినాలి. మీరు ఇది ఇక్కడ చేయాలి.
నందీ నిశమ్య తద్వాక్యం శైలాదో హి రుషాన్వితః ౧.
శైలాదుని కుమారుడైన నంది ఆ మాటలు విని కోపంతో నిండిపోయాడు.
యజ్ఞబాహ్యో హి మే స్వామీ మహేశోఽయం కృతః కథమ్ ౧.
నా ప్రభువు మహేశ్వరుడు యజ్ఞం నుండి ఎలా బహిష్కృతుడయ్యాడు?
యజ్ఞో దానం తపశ్చైవ తీర్థాని వివిధాని చ ౧.
యజ్ఞం, దానం, తపస్సు, ఇంకా ఎన్నో తీర్థాలు—
వృథా తే బ్రహ్మచాపల్యాచ్ఛప్తోఽయం దక్ష దుర్మతే శప్తోఽయం స కథం పాప రుద్రోఽయం బ్రాహ్మణాధమ॥ ౧.
నీ బ్రాహ్మణ గర్వంతో వృథాగా ఈ రుద్రుణ్ని శపించావు దుర్మతి దక్షా! ఈ రుద్రుడు పాపి అని, బ్రాహ్మణులలో నికృష్టుడు అని ఎలా శపించబడతాడు?
ఏవం నిర్భార్త్సితస్తేన నందినా హి ప్రజాపతిః ౧.
అలా నంది గారు దుర్భాషలాడగా ప్రజాపతి దక్షుడు—
యూయం సర్వే రుద్రవరా వేదబాహ్యాశ్చ వై భృశమ్ ౧.
మీరు అందరూ రుద్రుని అనుచరులు, వేదాలకు బాహ్యులు.