ప్రత్యేకం పరిపృచ్ఛయేశః సర్వానిత్థం కృతాదరాన్
ప్రభువు అందరినీ గౌరవంతో ఇలా ఒక్కొక్కరిని అన్నింటి గురించి అడిగాడు.
విససర్జాథ తాన్సర్వాన్దేవః సౌధం సమావిశత్
తర్వాత ఆ దేవుడు అందరినీ పంపించి తన మందిరంలోకి ప్రవేశించాడు.
మధ్యే మార్గం స చింతోభూద్దక్షః సత్యాః పితా తదా
మధ్యలో మార్గంలో, సత్యవంతుడైన దక్షుడు లోతైన ఆలోచనలో మునిగిపోయాడు.
అతీవ క్షుబ్ధచిత్తోభూన్మందరాఘాతతోఽబ్ధివత్
మందర పర్వతం సముద్రాన్ని కలిపినట్టు, అతని మనసు బాగా కలత చెందింది.
అతీవగర్వితో జాతః సతీ మే ప్రాప్య కన్యకామ్
సతీ నా కుమార్తెను కన్యారూపంలో పొందినందుకు అతడు చాలా గర్వంగా మారిపోయాడు.
కిం వంశ్యస్త్వేష కిం గోత్రః కిం దేశీయః కిమాత్మకః
ఇతని వంశం ఏమిటి? ఇతని గోత్రం ఏది? ఇతను ఏ దేశానికి చెందినవాడు? ఇతని స్వభావం ఎలా ఉంది?
న ప్రాయశస్తపస్వ్యేష క్వ తపః క్వాస్త్రధారణమ్
ఇతడు సాధువాడు కాదు. ఇతనికి తపస్సు ఎక్కడ? ఆయుధాలు ధరించడం ఎక్కడ?
అసౌ న బ్రహ్మచారీ స్యాత్కృతపాణిగ్రహ స్థితిః 4.2.87.
ఇతడు బ్రహ్మచారి కాదు, పెళ్లి చేసుకున్నవాడు.
న బ్రాహ్మణోభవత్యేష యతో వేదో న వేత్త్యముమ్
వేదాన్ని తెలియని వాడు బ్రాహ్మణుడు కాదు.
క్షతాత్సంత్రాణనాత్క్షత్రం తత్క్వాస్మిన్ప్రలయప్రియే
గాయపడినవారిని కాపాడటం వల్ల క్షత్రియుడు అని అంటారు. ప్రియమైనవాడా, లయ సమయంలో ఇక్కడ అలాంటి లక్షణం ఎక్కడ ఉంది?
శూద్రోపి న భవేత్ప్రాయో నాగయజ్ఞోపవీతవాన్
అతడు సాధారణంగా శూద్రుడూ కాదు, ఎందుకంటే అతను నాగయజ్ఞోపవీతాన్ని ధరించాడు.
సర్వః ప్రకృత్యా జ్ఞాయేత స్థాణుః ప్రకృతివర్జితః
ప్రతి ఒక్కరినీ వారి స్వభావం ద్వారా తెలుసుకోవాలి. కదలని వాడు మాత్రమే స్వభావం లేనివాడు.
యోషాపి న భవేదేష యతోసౌ శ్మశ్రులాననః
అతడు స్త్రీ కూడా కాదు, ఎందుకంటే అతని ముఖంలో మీసం, గడ్డం ఉన్నాయి.
బాలోపి న భవత్యేష యతోఽయం బహువార్షికః
అతడు బాలుడు కూడా కాదు, ఎందుకంటే ఇతడు చాలా సంవత్సరాల వాడు.
అతో యువత్వం సంభావ్యం నాత్ర నూనం చిరంతనే
కాబట్టి ఇతడిని యువకుడిగా భావించాలి, ఇతడు పాతవాడు కాదని నిశ్చయంగా చెప్పవచ్చు.
బ్రహ్మాదీన్సంహరేత్ప్రాంతే తథాపి చ న పాతకీ
బ్రహ్మాదులను అంతం చేసినా కూడా అతడు పాపి కాదు.
అహో ధార్ష్ట్యం మహద్దృష్టం జటిలస్యాద్య చాద్భుతమ్ 4.2.87.
హాయ్! ఈ జటాధారి వాడిలో ఈ రోజు ఎంత గొప్ప ధైర్యం కనిపించింది, ఎంత ఆశ్చర్యంగా ఉంది!
ఏవంభూతా భవంత్యేవ మాతాపితృవివర్జితాః
తల్లి తండ్రి లేని వారు ఇలానే ఉంటారు.
స్వచ్ఛందచారిణోఽనాథాః సర్వత్ర స్వాభిమానినః
వారు ఎవరికీ ఆధీనంగా లేరు, ఎక్కడైనా స్వేచ్ఛగా తిరుగుతారు, ఎప్పుడూ గర్వంగా ఉంటారు.
జామాతౄణాం స్వభావోయం ప్రాయశో గర్వభాజనమ్
జామాతుల స్వభావం ఇదే; వారు ఎక్కువగా గర్వంతో ఉంటారు.
ద్విజరాజః స గర్విష్ఠో రోహిణీప్రేమనిర్భరః
ఆ ద్విజుల రాజు గర్వంతో నిండిపోయి, రోహిణీపై ప్రేమతో ఉప్పొంగుతున్నాడు.
అస్యాహం గర్వసర్వస్వం హరిష్యామ్యేవ శూలినః
ఈ త్రిశూలధారి గర్వాన్ని పూర్తిగా నేను తీసేస్తాను.
తథాస్యాహం కరిష్యామి మానహానిం చ సర్వతః
అతడికి అన్ని విధాలా అవమానం కలిగేలా చేస్తాను.
ప్రాప్య స్వభవనం దేవానాజుహావ సవాసవాన్
తన ఇంటికి చేరుకొని, ఇంద్రునితో పాటు దేవతలను పిలిపించాడు.
భవంతు యజ్ఞసంభారానానయంతు త్వరాన్వితాః
యజ్ఞానికి కావలసిన వస్తువులు తేవాలని, త్వరగా తీసుకురావాలని ఆజ్ఞాపించాడు.
మహాక్రతూపద్రష్టారం యజ్ఞపూరుషమేవ చ
మహాయజ్ఞాన్ని పర్యవేక్షించే వాడిని, యజ్ఞపురుషుడిని కూడా పిలిపించాడు.
ప్రావర్తత తతస్తస్య దక్షస్య చ మహాధ్వరః 4.2.87.
ఆ తరువాత దక్షుని గొప్ప యజ్ఞం ప్రారంభమైంది.
అనీశ్వరాంస్తతో వేధా వ్యాజం కృత్వా గృహం యయౌ
తర్వాత సృష్టికర్త ఒక بہానా చూపించి, యజ్ఞానికి అధిపతి లేకుండా తన ఇంటికి వెళ్ళిపోయాడు.
దక్షయజ్ఞే సమాయాతాన్సతీశ్వరవివర్జితాన్
దక్షుని యజ్ఞానికి వచ్చినవారందరూ సతీశ్వరుడు లేకుండా ఉన్నారు.
దక్షస్య హి శుభోదర్కమిచ్ఛన్ప్రోవాచ చేతి వై దధీచిరువాచ
దక్షునికి మంగళకరమైన ఫలితం కలగాలని కోరుతూ దధీచి ఇలా అన్నాడు: