ఆనందమేవజనయేదపి పాపజుషామిహ
ఇక్కడ పాపంలో మునిగినవారికీ ఇది ఆనందాన్ని కలిగిస్తుంది.
జీవన్ముక్తఇవాసం హి క్షేత్రతత్త్వశ్రుతేరహమ్ యాన్యుక్తాని సమాచక్ష్వ తత్ప్రభావమశేషతః
క్షేత్రసత్యాన్ని వినడం వల్ల నేను బ్రతికుండగానే ముక్తుడినయ్యాను. ఇప్పటివరకు చెప్పిన వాటిని, వాటి మహిమను పూర్తిగా వివరించు.
యో దక్షో గర్హయామాస మధ్యే దేవసభం విభుమ్
దక్షుడు దేవతల సభలో ప్రభువును నిందించాడు.
ఇతి శ్రుత్వా శిఖిరథః కుంభయోనేరుదీరితమ్
కుంభంలో జన్మించిన కుమారుడు చెప్పిన మాటలు ఇలా విన్నాడు శిఖిరథుడు.
ఆకర్ణయ మునే వచ్మి కథాం కల్మషహారిణీమ్
ఓ మునీశ్వరా, పాపాలను తొలగించే ఒక కథను నేను చెబుతాను, విను.
ఛాగవక్త్రో విరూపాస్యో దధీచి పరిధిక్కృతః
మేక ముఖం, వికృతమైన ముఖాకృతి కలిగిన దధీచి చుట్టూ ఉన్నాడు.
ఏకదా దేవదేవస్య సేవార్థం శశిమౌలినః
ఒకసారి చంద్రుడిని కిరీటంగా ధరించిన దేవదేవుని సేవ కోసం,
ఇంద్రాదయో లోకపాలా విశ్వేదేవా మరుద్గణాః 4.2.87.
ఇంద్రుడు మొదలైన లోకపాలులు, విశ్వదేవతలు, మరుత్ గణాలు అక్కడ ఉన్నారు.
ఋషయోఽప్సరసోయక్షా గంధర్వాః సిద్ధచారణాః
ఋషులు, అప్సరసలు, యక్షులు, గంధర్వులు, సిద్ధులు, చారణులు కూడా ఉన్నారు.
స్తుతశ్చ నానా స్తుతిభిః శంభునాపి కృతాదరాః
వారు నానావిధమైన స్తోత్రాలతో ప్రశంసించబడి, శంభువు కూడా వారికి గౌరవం చూపాడు.
అథ తేషూపవిష్టేషు శంభునా విష్టరశ్రవాః
అందరూ కూర్చున్న తర్వాత, ప్రసిద్ధి గల శంభుడు,
శ్రీవత్సలాంఛన హరే దైత్యవంశదవానల
శ్రీవత్సం అలంకరించుకున్న హరివై, దైత్యవంశాన్ని కాల్చే అగ్నివై,
దితిజాన్దనుజాన్దుష్టాన్కచ్చిచ్ఛాసి రణాంగణే
దితి, దను కుమారులను సంహరించే వాడవు, యుద్ధరంగంలో నిలబడుతున్నావా?
బాధయా రహితా గావః కచ్చిత్సంతి మహీతలే
భూమిపై ఉన్న ఆవులు బాధలు లేకుండా సురక్షితంగా ఉన్నాయా?
విధియజ్ఞాః ప్రవర్తంతే పృథివ్యాం బహుదక్షిణాః
భూమిపై విరివిగా దక్షిణలతో కూడిన యాగాలు సక్రమంగా జరుగుతున్నాయా?
నిష్ప్రత్యూహం పఠంత్యేవ సాంగాన్వేదాన్ద్విజోత్తమాః
ప్రధాన ద్విజులు వేదాలను అన్ని భాగాలతో నిరవధిగా పారాయణం చేస్తున్నారు కదా?
స్వేషు స్వేషు చ ధర్మేషు కచ్చిద్వర్ణాశ్రమాస్తథా
ప్రతి వర్ణాశ్రమం తన తన కర్తవ్యాలను నిబద్ధంగా పాటిస్తున్నదా?
ధూర్జటిః పరిపృఛ్యేతి హృష్టం వైకుంఠనాయకమ్। బ్రహ్మాణం చాపి పప్రచ్ఛ బ్రాహ్మం తేజః సమేధతే ।। 4.2.87.
ధూర్జటి ఆనందంగా వైకుంఠనాయకునిని అడిగాడు. బ్రహ్మను కూడా ప్రశ్నించాడు, ఆయన బ్రాహ్మ తేజస్సు ప్రకాశించింది.
సత్యమస్ఖలితం కచ్చిదస్తి త్రైలోక్యమండపే
మూడు లోకాల సభలో సత్యం, నిష్కళంకత నిలబడినవేనా?
ఇంద్రాదయః సురాః కచ్చిత్స్వేషు స్వేషు పురేష్వహో
ఇంద్రుడు మొదలైన దేవతలు తమ తమ నగరాల్లో సురక్షితంగా ఉన్నారా?
ప్రత్యేకం పరిపృచ్ఛయేశః సర్వానిత్థం కృతాదరాన్
ప్రభువు అందరినీ గౌరవంతో ఇలా ఒక్కొక్కరిని అన్నింటి గురించి అడిగాడు.
విససర్జాథ తాన్సర్వాన్దేవః సౌధం సమావిశత్
తర్వాత ఆ దేవుడు అందరినీ పంపించి తన మందిరంలోకి ప్రవేశించాడు.
మధ్యే మార్గం స చింతోభూద్దక్షః సత్యాః పితా తదా
మధ్యలో మార్గంలో, సత్యవంతుడైన దక్షుడు లోతైన ఆలోచనలో మునిగిపోయాడు.
అతీవ క్షుబ్ధచిత్తోభూన్మందరాఘాతతోఽబ్ధివత్
మందర పర్వతం సముద్రాన్ని కలిపినట్టు, అతని మనసు బాగా కలత చెందింది.
అతీవగర్వితో జాతః సతీ మే ప్రాప్య కన్యకామ్
సతీ నా కుమార్తెను కన్యారూపంలో పొందినందుకు అతడు చాలా గర్వంగా మారిపోయాడు.
కిం వంశ్యస్త్వేష కిం గోత్రః కిం దేశీయః కిమాత్మకః
ఇతని వంశం ఏమిటి? ఇతని గోత్రం ఏది? ఇతను ఏ దేశానికి చెందినవాడు? ఇతని స్వభావం ఎలా ఉంది?
న ప్రాయశస్తపస్వ్యేష క్వ తపః క్వాస్త్రధారణమ్
ఇతడు సాధువాడు కాదు. ఇతనికి తపస్సు ఎక్కడ? ఆయుధాలు ధరించడం ఎక్కడ?
అసౌ న బ్రహ్మచారీ స్యాత్కృతపాణిగ్రహ స్థితిః 4.2.87.
ఇతడు బ్రహ్మచారి కాదు, పెళ్లి చేసుకున్నవాడు.
న బ్రాహ్మణోభవత్యేష యతో వేదో న వేత్త్యముమ్
వేదాన్ని తెలియని వాడు బ్రాహ్మణుడు కాదు.
క్షతాత్సంత్రాణనాత్క్షత్రం తత్క్వాస్మిన్ప్రలయప్రియే
గాయపడినవారిని కాపాడటం వల్ల క్షత్రియుడు అని అంటారు. ప్రియమైనవాడా, లయ సమయంలో ఇక్కడ అలాంటి లక్షణం ఎక్కడ ఉంది?