తస్మిన్మంత్రయమాణే హి ద్వారే తిష్ఠతి లక్ష్మణే
ఆయన ఆలోచిస్తూ ఉండగా, ద్వారంలో లక్ష్మణుడు నిలబడి ఉన్నాడు.
ఆగత్య లక్ష్మణం శీఘ్రం ప్రీత్యోవాచ క్షుధాఽఽకులః
ఆ సమయంలో ఆకలితో అలమటిస్తున్న లక్ష్మణుడి వద్దకు వచ్చి, రాముడు ప్రేమతో మాట్లాడాడు.
కార్యార్థినమిదం వాక్యం నాన్యథా కర్తుమర్హసి
ఏదైనా కార్యసిద్ధి కోరుకునే వారికి ఇచ్చిన ఈ ఆదేశాన్ని నీవు వేరే విధంగా చేయకూడదు.
మునిం నివేదయామాస రామాగ్రే దర్శనార్థినమ్
ఆయన రాముని ముందు దర్శనం కోసం ఎదురు చూస్తున్నవాడున్నాడని మునికి తెలియజేశాడు.
రామోఽపి కాలమామంత్ర్య ప్రస్థాప్య చ బహిర్యయౌ
రాముడు సమయం చూసి, అతడిని పంపించి, బయటకు వెళ్లాడు.
దుర్వాససం మునివరం ప్రస్థాప్య స్వయమాదరాత్
తానే స్వయంగా గౌరవంగా దుర్వాస మహర్షిని పంపించాడు.
లక్ష్మణోఽపి తదా వీరః కుర్వన్నవితథం వచః
ఆ సమయంలో వీరుడైన లక్ష్మణుడు ఆ ఆజ్ఞను తప్పకుండా నెరవేర్చాడు.
తత్ర గత్వాథ చ స్నాత్వా ధ్యానమాస్థాయ సత్వరమ్
అక్కడికి వెళ్లి, స్నానం చేసి, వెంటనే ధ్యానంలో మునిగిపోయాడు.
తతః ప్రాదురభూత్తత్ర సహస్రఫణమణ్డితః సురలోకాత్సురేన్ద్రోఽపి సమాగాదమరైః సహ ।। 2.8.2.
అప్పుడే వెయ్యి ఫణాలతో అలంకరించబడిన దేవేంద్రుడు, అమరులతో కలిసి దేవలోకంనుండి అక్కడ ప్రత్యక్షమయ్యాడు.
తతః శేషాత్మతాం యాతం లక్ష్మణం సత్యసంగరమ్
తర్వాత సత్యనిష్ఠుడైన లక్ష్మణుడు శేషరూపాన్ని పొందాడు.
ఇన్ద్ర ఉవాచ లక్ష్మణోత్తిష్ఠ శీఘ్రం త్వమారోహ స్వపదం స్వకమ్
ఇంద్రుడు ఇలా అన్నాడు — 'లక్ష్మణా! త్వరగా లేచి, నీ స్వస్థానానికి చేరు.'
వైష్ణవం పరమం స్థానం ప్రాప్నుహి త్వం సనాతనమ్
నీవు శాశ్వతమైన పరమ వైష్ణవ స్థానాన్ని పొందు.
సహస్రధా క్షితిం భిత్త్వా సహస్రఫణమణ్డలైః
అప్పుడు వెయ్యి ఫణాలతో భూమిని వెయ్యి చోట్ల చీల్చాడు.
ఫణసాహస్రమణిభిర్దగ్ధాః శేషస్య సువ్రత ఖ్యాతం సహస్రధారేతి భవిష్యతి న సంశయః
శేషుని వెయ్యి మణుల ఫణాలతో భూమి కాలిపోయింది, ఓ సత్ప్రవర్త! ఇది 'సహస్రధార' అని ప్రసిద్ధి చెందుతుంది, ఇందులో సందేహం లేదు.
ఏతత్క్షేత్రప్రమాణం తు ధనుషాం పఞ్చవింశతిః సర్వపాపవిశుద్ధాత్మా విష్ణులోకం వ్రజేన్నరః
ఈ క్షేత్ర పరిమాణం ఇరవై ఐదు ధనుస్సులు; ఇక్కడ పాపరహితుడైన వాడు విష్ణు లోకాన్ని పొందుతాడు.
అత్ర స్నాతో నరో ధీమాఞ్ఛేషం సంపూజ్య చావ్యయమ్
ఇక్కడ స్నానం చేసి, అక్షయుడైన శేషుని పూజించిన జ్ఞానవంతుడు—
తస్మాదత్ర ప్రకర్తవ్యం స్నానం విధిపురఃసరమ్
అందుచేత ఇక్కడ విధి ప్రకారం స్నానం తప్పక చేయాలి.
స్వర్ణం చాన్నం చ వాసాంసి దేయాని శ్రద్ధయాన్వితైః
ఇక్కడ విశ్వాసంతో ఉన్నవారు బంగారం, అన్నం, వస్త్రాలు దానం చేయాలి.
తస్మాదేతన్మహాతీర్థం సర్వకామఫలప్రదమ్ 2.8.2.
కాబట్టి ఇది మహా తీర్థం, అన్ని కోరికలకు ఫలితాన్ని ఇస్తుంది.
శ్రావణే శుద్ధపక్షస్య యా తిథిః పఞ్చమీ భవేత్
శ్రావణ మాసంలో శుద్ధపక్షంలో వచ్చే పంచమి తిథి—
ఉత్సవో విపులః సద్భిః శేషపూజాపురఃసరమ్
ధర్మవంతులు ముందుగా శేషుని పూజ చేసి, అక్కడ గొప్ప ఉత్సవాన్ని నిర్వహించారు.
సన్తోష్య చ ద్విజాన్భక్త్యా నాగపూజాపురస్సరమ్
భక్తితో ద్విజులను సంతుష్టిపరిచి, ముందుగా నాగుని పూజను చేశారు.
వైశాఖమాసే యే స్నానం కుర్వంత్యత్ర సమాహితాః
వైశాఖమాసంలో ఇక్కడ ఏ మనిషి ఏకాగ్రతతో స్నానం చేస్తాడో,
తస్మాదత్ర ప్రకర్తవ్యం మాధవే యత్నతో నరైః తీర్థే కృతేఽత్ర మనుజైః సర్వకామఫలప్రదః
అందుచేత మాధవ మాసంలో ఇక్కడ మనుషులు శ్రద్ధతో కర్మలు చేయాలి; ఇక్కడ స్నానం చేసినవారికి అన్ని కోరికలు నెరవేరుతాయి.
విష్ణుముద్దిశ్య యో దద్యాత్సాలంకారాం పయస్వినీమ్
విష్ణువు కోసం అలంకరించిన పాలిచ్చే ఆవును ఇక్కడ దానం చేసే వాడు—
తస్య వాసో భవేన్నిత్య విష్ణులోకే సనాతనే
వాడికి శాశ్వతంగా విష్ణు లోకంలో నివాసం లభిస్తుంది.
అత్ర పూజ్యౌ విశేషేణ నరైః శ్రద్ధాసమన్వితః
ఇక్కడ మనుషులు విశేషంగా శ్రద్ధతో పూజ చేయాలి—
లక్ష్మీనారాయణప్రీత్యై లక్ష్మీప్రాత్యై విశేషతః
లక్ష్మీనారాయణుని సంతోషానికి, ముఖ్యంగా లక్ష్మిని పొందేందుకు.
సర్వాణ్యపి చ సంగత్య స్థాస్యంత్యత్ర న సంశయః సర్వతీర్థావగాహస్య భవిష్యతి ఫలం మహత్ ।। 2.8.2.
అన్ని తీర్థాలు ఇక్కడ చేరి నిలుస్తాయి; ఇక్కడ స్నానం చేస్తే అన్ని తీర్థాలలో స్నానం చేసిన ఫలం లభిస్తుంది.
శేషం సంస్థాప్య తత్తీర్థే భూభారహరణక్షమమ్
భూమి భారాన్ని తొలగించగల శేషుని ఆ తీర్థంలో ప్రతిష్ఠించారు.