ధర్మేశాద్దక్షిణే పూజ్యం తత్త్వేశాఖ్యం పరం నరైః
ధర్మేశ్వరుని దక్షిణ భాగంలో, ప్రజలు తత్త్వేశ్వరుడనే పరమాత్మను పూజించాలి.
ధర్మేశాత్పూర్వదిగ్భాగే వైరాగ్యేశం సమర్చయేత్
ధర్మేశ్వరుని తూర్పు దిశలో, వైరాగ్యేశ్వరుని పూజించాలి.
జ్ఞానేశ్వరం తథైశాన్యాం జ్ఞానదం సర్వదేహినామ్
అలాగే, ఈశాన్య దిశలో జ్ఞానేశ్వరుడు ఉన్నాడు. ఆయన సమస్త జీవులకు జ్ఞానం ప్రసాదిస్తాడు.
తద్దర్శనాద్భవేన్నృణామైశ్వర్యం మనసేప్సితమ్
ఆయనను దర్శించగానే, మనసులో కోరుకున్న ఐశ్వర్యం ప్రజలకు లభిస్తుంది.
ఏతాన్యవశ్యం సంసేవ్య నరః ప్రాప్నోతి శాశ్వతమ్
ఈ దేవతలను తప్పక సేవిస్తే, మనిషికి శాశ్వతమైన ఫలం లభిస్తుంది.
యచ్ఛ్రుత్వాపి నరో ఘోరే సంసారాబ్ధౌ న మజ్జతి 4.2.81.
ఈ విషయాన్ని వినిన మనిషి కూడా భయంకరమైన సంసార సముద్రంలో మునగడు.
దమస్య పుత్రస్తత్రాసీద్దుర్దమో నామ పార్థివః
అక్కడ దమ అనే రాజుకు దుర్దముడు అనే కుమారుడు రాజుగా ఉండేవాడు.
హరేత్పురంధ్రీః ప్రసభం పౌరాణాం కామమోహితః
అతడు కామమూ మోహానికి లోనై, పట్టణంలో పరస్త్రీలను బలవంతంగా తీసుకున్నాడు.
అదండ్యాన్దండయాంచక్రే దండ్యేష్వాసీత్పరాఙముఖః
అపరాధం లేని వారిని శిక్షించాడు, శిక్షించాల్సినవారిని పట్టించుకోలేదు.
వివాసితాః స్వవిషయాత్తేన సన్మతిదాయినః
మంచి సలహా ఇచ్చేవారిని తన రాజ్యం నుండి వెళ్లగొట్టాడు.
పరదారేషుసంతుష్టః స్వదారేషు పరాఙ్ముఖః
పరస్త్రీలతో సంతృప్తిగా ఉండి, తన భార్యలను పట్టించుకోడు.
హారిణౌ సర్వపాపానాం సర్వవాంఛితదాయినౌ
వారు అన్ని పాపాలను తొలగించేవారు, కావలసినది అన్నింటినీ ప్రసాదించేవారు.
స్వప్రజాస్వేక ఉదితో ధూమకేతురివాపరః
తన ప్రజల్లో అతడొక్కడే ప్రకాశించాడు, మరొకడు ధూమకేతువులా కనిపించాడు.
స కదాచిన్మృగయుభిః పాపర్ధి వ్యసనాతురః
ఒకసారి, పాపకార్యాలకు అలవాటుపడి, వేటగాళ్లతో వేటకు వెళ్లాడు.
ఏకాకీ దైవయోగేన దుర్దమః సోఽవనీపతిః । ధన్వీ తురంగమారుఢోఽవిశదానందకాననమ్
ఆ దుర్దముడు అనే రాజు, విధి వల్ల ఒంటరిగా, విల్లు పట్టుకుని, గుర్రంపై ఎక్కి, దట్టమైన అడవిలోకి ప్రవేశించాడు.
స విలోక్యాథ సర్వత్ర పాదపా నవకేశినః 4.2.81.
అక్కడ అతడు చుట్టూ కొత్త కోపురాలు వచ్చిన చెట్లను చూసాడు.
సుగంధేన సుశీతేన సుమదేన సువాయునా
సువాసనతో, చల్లని గాలితో, మధురమైన మత్తుతో, సుఖదాయకమైన గాలితో,
కేవలం మృగయా జాతస్తత్ఖేదో న వ్యపావ్రజత్
అతడు కేవలం వేటలో మాత్రమే మునిగిపోయి, ఆ అలసట మాత్రం పోకపోయింది.
అథావరుహ్య తురగాత్స భూపాలోతివిస్మితః
తర్వాత, గుర్రం నుండి దిగిన ఆ రాజు, ఎంతో ఆశ్చర్యపోయాడు.
ధన్యోస్మ్యహం ప్రసన్నోస్మి ధన్యే మేద్య విలోచనే
నేను ధన్యుడిని, సంతృప్తుడిని, అందమైన కన్నుల కల ధన్యురాలా!
పునర్నినింద చాత్మానం ధర్మపీఠ ప్రభావతః
ధర్మపీఠం ప్రభావంతో మళ్లీ తనను తానే నిందించుకున్నాడు.
జంతూద్వేగకరం మూఢం ప్రజాపీడనపండితమ్
ప్రాణులకు బాధ కలిగించే, మూర్ఖుడైన, ప్రజలను హింసించడంలో నిపుణుడైన వాడిని.
అద్యయావన్మమ గతం వృథాజన్మాల్పమేధస
ఈ రోజు వరకు, తక్కువ జ్ఞానం ఉన్న నా జన్మ వృథా అయింది.
ఏవం బహు వినింద్య స్వం నత్వా ధర్మేశ్వరం విభుమ్
ఇలా తనను తానే బాగా నిందించుకుని, ధర్మేశ్వరుడైన ప్రభువుకు నమస్కరించాడు.
తతోమాత్యాన్సమాహూయ క్రమాయాతాంశ్చిరంతనాన్ 4.2.81.
తర్వాత, పూర్వకాలం నుండి వచ్చిన తన మంత్రులను పిలిపించుకున్నాడు.
బ్రాహ్మణాంశ్చనమస్కృత్య తేభ్యో వృత్తీః ప్రదాయ చ
బ్రాహ్మణులకు నమస్కరించి, వారికి జీవనోపాధి ఇచ్చాడు.
పరిదండ్య చ దండార్హాన్సాధూంశ్చ పరితోష్య చ
శిక్షకు అర్హులైన వారిని శిక్షించి, సద్గుణుల్ని సంతృప్తిపరిచాడు.
సమాగచ్ఛదథైకాకీ కాశీం శ్రేయోవికాసినీమ్
తర్వాత, ఒంటరిగా శ్రేయస్సు పెరిగే కాశీ పట్టణానికి వెళ్లాడు.
ధర్మేశదర్శనాన్నిత్యం తథాభూతః స దుర్దమః
ధర్మేశ్వరుని దర్శనంతో, అతడు ఎప్పుడూ అదుపు చేయలేని వాడిగా మారాడు.
ఇత్థం ధర్మేశ మాహాత్మ్యం మయా స్వల్పం నిరూపితమ్
ఇలా ధర్మేశ్వరుని మహిమను నేను సంక్షిప్తంగా వివరించాను.