కపిలశ్చైవ సావర్ణిః శ్రీకంఠః పిగలోంశుమాన్
కపిలుడు, సావర్ణి, శ్రీకంఠుడు, పిగలుడు, అంషుమాన్—
ఏకదా తస్య లింగస్య కృత్వా పంచాపిపూజనమ్ 4.2.74.
ఒకసారి వారు ఆ లింగాన్ని ఐదు విధాలుగా పూజించారు.
అన్యచ్చ తే ప్రవక్ష్యామి తత్ర యద్వృత్తమద్భుతమ్
మహర్షీ, అక్కడ జరిగిన ఒక అద్భుతమైన సంఘటనను నేను నీకు చెబుతాను.
ఏకా భేకీ మునే తత్ర చరంతీ లింగ సన్నిధౌ
ఒక బల్లి అక్కడ లింగం దగ్గర సంచరిస్తూ ఉండేది, మునివరా.
సా తత్ర మృత్యుం న ప్రాప శివనిర్మాల్యభక్షణాత్
ఆమె శివుని నివేదన తిన్నందువల్ల అక్కడ మరణాన్ని పొందలేదు.
వరం విషమపిప్రాశ్యం శివస్వం నైవ భక్షయేత్
శివునికి సంబంధించినది తినడం కన్నా విషం త్రాగడమే మేలుగా ఉంటుంది.
శివస్య పరిపుష్టాంగాః స్పర్శనీయా న సాధుభిః
శివుని నివేదనతో అలంకరించబడినవారిని మంచి వారు స్పర్శించరాదు.
కశ్చిత్కాకః సమాలోక్య మండూకీం తామితస్తతః
ఒక కాకి ఆ బల్లిని అక్కడ చూచి, ఇక్కడి నుండి అక్కడికి ఆమెవైపు వచ్చింది.
306a వర్షాభ్వీ తేన సా క్షిప్తా కాకేన క్షేత్రబాహ్యతః
ఆ కాకి ఆ బల్లిని పట్టుకొని క్షేత్రం బయటకు విసిరేసింది.
ప్రదక్షిణీకరణతో లింగస్యస్పర్శనాదపి
ఆమె లింగాన్ని ప్రదక్షిణ చేసి, దాన్ని తాకినందువల్ల,
శుభావయవసంస్థానా శుభలక్షణలక్షితా
ఆమెకు మంగళకరమైన లక్షణాలతో అందమైన రూపం కలిగింది.
సమ్యగ్గీతరహస్యజ్ఞా నితరాం మధురస్వరా 4.2.74.
ఆమెకు గానం యొక్క రహస్యాలు పూర్తిగా తెలిసి, స్వరము ఎంతో మధురంగా మారింది.
తానా ఏకోనపంచాశ తాలా ఏకోత్తరంశతమ్
ఆమె నలభై తొమ్మిది రాగాలు, వంద ఒక తాళాలు నేర్చుకుంది.
306b షడ్వింశద్రాగరాగిణ్య ఇతి రాగి ముదావహాః
ఇరవై ఆరు రాగాలకు ఆమె ఆసక్తి చూపింది, ఆ రాగాలు ఆనందాన్ని ఇచ్చేవి.
యావంత ఏవ తాలాః స్యు రాగాస్తావంత ఏవ హి
ఎన్ని తాళాలు ఉన్నాయో, అంతే రాగాలు కూడా ఉంటాయి.
మాధవీ మధురాలాపా సదోంకారం సమర్చయేత్
మాధవీ మధురమైన మాటలతో ఎప్పుడూ ఓంకార ధ్వనితో పూజించేది.
ప్రాగ్జన్మవాసనాయోగాదోంకారం బహ్వమంస్త వై
మునుపటి జన్మల వాసనల ప్రభావంతో, ఆమె ఓంకారాన్ని ఎంతో భక్తితో పూజించింది.
దమనస్థైర్యమగమద్యోగేనేవ మహాత్మనః
ఆత్మ నియమం, స్థిరత వల్ల ఆమె మహాత్ముల స్థితిని పొందింది.
అతంద్రితమనా ఆసీత్సా తల్లింగ నిరీక్షణే
ఆ లింగాన్ని చూస్తూ ఆమె మనస్సు ఎప్పుడూ అశాంతి చెందలేదు.
తావత్కాలస్తయా సాధ్వ్యా మహాన్విఘ్నోఽనుమీయతే లింగానవేక్షణాత్తత్ర ప్రాయశ్చిత్తం కథం భవేత
ఆ సతీ లింగాన్ని చూడకుండా ఉన్నంత కాలం, ఒక పెద్ద అడ్డంకి అనిపించింది; అక్కడ ప్రాయశ్చిత్తం ఎలా కలుగుతుంది?
ఇతి సంచితయంత్యేవ సేవాం తత్యాజ నోంకృతేః
ఇలా ఆలోచిస్తూ ఉన్నప్పటికీ, ఆమె ఓంకార సేవను విడిచిపెట్టలేదు.
నాన్య ద్దిదృక్షిణీ తస్యా అక్షిణీ శ్రుతిగే అపి 4.2.74.
ఆమె కన్నులు మరేదీ చూడాలని కోరుకోలేదు, చెవులు మరేదీ వినాలని ఆశపడలేదు.
తస్యాః శబ్దగ్రహౌ నాన్య శబ్దగ్రహణతత్పరౌ
ఆమె వినికిడి మరే ఇతర శబ్దాన్ని పట్టుకోవడంలో ఆసక్తి చూపలేదు.
నాన్యత్ర చరణౌ తస్యాశ్చరతః సుఖవాంఛయా
ఆమె కాళ్లు సంతోషం కోసం తప్ప మరెక్కడా తిరగలేదు.
ఓంకారం ప్రణవం సారం పరబ్రహ్మప్రకాశకమ్
ఓంకారం అనేది సారాంశం, పరబ్రహ్మను వెలుగులోనికి తేవడమే.
సదక్షరం చాదిరూపం విశ్వరూపం పరావరమ్
అది శాశ్వతమైన అక్షరం, ఆదిరూపం, విశ్వరూపం, ఉన్నతమైనదీ, తక్కువదీ రెండింటిని దాటి ఉన్నది.
307a సర్వలోకైకజనకం సర్వలోకైకరక్షకమ్
అది అన్ని లోకాలకూ ఒకే సృష్టికర్త, అన్ని లోకాలకూ ఒకే రక్షకుడు.
ఆద్యంతరహితం నిత్యం ర్శివం శంకరమవ్యయమ్
అది ఆది అంతం లేనిది, నిత్యమైనది, మంగళకరమైనది, శాశ్వతమైనది, నశించనిది.
నిరుపాధిం నిరాకారం నిర్వికారం నిరంజనమ్
అది లక్షణాలు లేనిది, రూపం లేనిది, మార్పు లేనిది, మచ్చ లేనిది.
స్వాత్మారామమనంతం చ సర్వగం సర్వదర్శినమ్
అది తనలో తానే ఆనందించేది, అనంతమైనది, అన్నిటిలోనూ వ్యాపించినది, అన్నిటినీ చూసేది.