తస్మై కార్పటికాయాథ స దత్త్వా పారితోషికమ్
ఆ కర్పటికునికి అప్పుడతడు దక్షిణ ఇచ్చాడు—
ఉవాచేతి మనస్యేవ విస్మయోత్ఫుల్లలోచనః 4.2.66.
మనసులో ఆశ్చర్యంతో కళ్లు విప్పి, ఇలా అన్నాడు—
యస్య దేశో న విదితో యస్తు వృత్తిపరాఙ్ముఖః 4.2.66.
ఎవరికీ దేశం తెలియదు, ఎవడు జీవనోపాధిని పట్టించుకోడు—
సుపర్వణి సుపాత్రాయ సుతాథ శ్రద్ధయాధికమ్ 4.2.66.
శుభదినంలో, యోగ్యుడైనవారికి, విశ్వాసంతో ఎక్కువగా—
ప్రణమ్య దండవద్భూమౌ కృతాంజలిపుటౌ గణౌ 4.2.66.
భూమిపై పూర్తిగా నమస్కరించి, చేతులు జోడించి గణాలకు వందనం చేసి—
ఉమా శ్రుత్యేతి సంహృష్టా కదంబకుసుమశ్రియమ్ 4.2.66.
ఇది విని, ఉమా ఆనందంతో, కదంబపుష్పాల వలె ప్రకాశించింది.
శ్రుత్వా శైలేశ మాహాత్మ్యం శ్రద్ధయా పరయా నరః
పర్వతేశ్వరుని మహిమను పరమ విశ్వాసంతో వినేవాడు—
అన్యచ్చ శృణు విప్రేంద్ర వృత్తాతం తత్ర సంభవమ్
ఇంకా విను, బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠా, అక్కడ జరిగిన కథను.
ఇత్థం కథాం ప్రకుర్వాణే రత్నశేస్య మహేశ్వరే
ఇలా రత్నశేషుడు మహేశ్వరునికి కథ చెబుతుండగా—
మహిషాసురపుత్రోసౌ సమాయాతి గజాసురః
మహిషాసురుని కుమారుడు గజాసురుడు అక్కడికి వచ్చాడు—
యత్రయత్ర ధరాయాం స చరణం ప్రమిణోతి హి
భూమిపై అతడు అడుగు పెట్టిన చోటల్లా—
ఊరువేగేన తరవః పతంతి శిఖరైః సహ
అతని తొడల బలంతో చెట్లు కొమ్మలతో సహా కూలిపోతున్నాయి.
యస్య మౌలిజసంఘర్షాద్ఘ(?)నావ్యోమ త్యజంత్యపి
అతని తల ఘర్షణతో మేఘాలూ, ఆకాశమూ కంపించిపోతున్నాయి.
యస్య నిఃశ్వాససంభారైరుత్తరంగా మహాబ్ధయః
అతని ఊపిరి శక్తితో మహాసముద్రాలు అలలతో ఉప్పొంగుతున్నాయి.
యోజనానాం సహస్రాణి నవయస్య సముచ్ఛ్రయః
అతని ఎత్తు తొమ్మిది వేల యోజనాలు.
యన్నేత్రయోః పింగలిమా తథా తరలిమా పునః
అతని రెండు కన్నుల్లో పింగళవర్ణం, అలాగే మెరుపు కూడా ఉంది.
యాంయాం దిశం సమభ్యేతి సోయం దుఃసహ దానవః 4.2.68.
ఈ భయంకరమైన దానవుడు ఏ దిశలోనైనా ముందుకు పోతే,
బ్రహ్మలబ్ధవరశ్చాయం తృణీకృతజగత్త్రయః
బ్రహ్మ నుంచి వరం పొంది, మూడు లోకాలను తక్కువగా భావిస్తున్నాడు.
తతస్త్రిశూలహేతిస్తమాయాంతం దైత్యపుంగవమ్
అప్పుడా దైత్యులలో శ్రేష్ఠుడైన వాడిని త్రిశూలంతో ఎదుర్కొన్నాడు.
ప్రోతస్తేన త్రిశూలేన స చ దైత్యో గజాసురః
ఆ త్రిశూలం గజాసురుడైన దైత్యుడిని గట్టిగా పొడిచింది.
తవ హస్తే మమ వధః శ్రేయానేవ పురాంతక
ఓ పురాంతకా! నీ చేతిలో నేను చనిపోవడం నాకు మేలు.
కించిద్విజ్ఞప్తుమిచ్ఛామి అవధేహి మమేరితమ్
నేను కొంత చెప్పాలనుకుంటున్నాను; దయచేసి నా మాటలు విను.
త్వమేకో జగతాం వంద్యో విశ్వస్యోపరి సంస్థితః
ఈ లోకాలందరికీ నీవే పూజార్హుడు, నీవే విశ్వానికి మించినవాడు.
ధన్యోస్మ్యనుగృహీతోస్మి త్వత్త్రిశూలాగ్రసంస్థితః
నీ త్రిశూలపు అంచున నిలబడి, నేను ధన్యుడిని, నీ కృపకు పాత్రుడిని.
ఇతి తస్య వచః శ్రుత్వా దేవదేవః కృపానిధిః
అతని మాటలు విని, దేవతలకు దేవుడైన కరుణామయుడు,
స్వానుకూల వరం బ్రూహి దదామి సుమతేఽసుర
ఓ జ్ఞానవంతుడైన అసురా! నీవు కోరిన వరాన్ని చెప్పు, నేను ఇస్తాను.
ఇత్యాకర్ణ్య స దైత్యేంద్రః ప్రత్యువాచ మహేశ్వరమ్ గజాసుర ఉవాచ యది ప్రసన్నో దిగ్వాసస్తదా నిత్యం వసాన మే ।। 4.2.68.
ఇలా విని, దైత్యేంద్రుడు మహేశ్వరునికి ఇలా అన్నాడు: గజాసురుడు చెప్పాడు — నీవు సంతోషిస్తే, ఓ దిగంబరా! నీవు ఎప్పుడూ నాలో నివసించు.
ఇమాం కృత్తిం విరూపాక్ష త్వత్త్రిశూలాగ్నిపావితామ్
ఓ విరూపాక్షా! నీ త్రిశూలాగ్నిలో పవిత్రమైన నా చర్మం,
ఇష్టగంధిః సదైవాస్తు సదైవాస్త్వతికోమలా
ఎప్పుడూ సువాసనతో, ఎప్పుడూ మృదువుగా ఉండాలి.
మహాతపోఽనలజ్వాలాః ప్రాప్యాపి సుచిరం విభో
ఓ ప్రభూ! నీ గొప్ప తపస్సు అగ్నిని ఎంతకాలమైనా భరించినా,