తేషాం త్రయాణాం శుశ్రూషా పరమం తప ఉచ్యతే
ఈ ముగ్గురికి సేవ చేయడమే అత్యుత్తమ తపస్సు అని చెప్పబడింది.
త్రీనేవామూన్సమారాధ్య త్రీఁల్లోకాన్స జయేత్సుధీః
ఈ ముగ్గురిని సత్కరించి, జ్ఞాని మూడు లోకాలను జయించగలడు.
భూర్లోకం జననీ భక్త్యా భువర్లోకం తథా పితుః
తల్లికి భక్తితో భూలోకాన్ని, తండ్రి ద్వారా భువర్లోకాన్ని పొందుతారు.
ఏతదేవ నృణాం ప్రోక్తం పురుషార్థచతుష్టయమ్
ఇదే మనుషులకు నాలుగు పురుషార్థాలుగా చెప్పబడింది.
అధీత్య వేదాన్వేదౌ వా వేదం వాపి క్రమాద్ద్విజః
వేదాలు లేదా రెండు వేదాలు, లేదా ఒక్క వేదాన్ని క్రమంగా అభ్యసించిన ద్విజుడు,
అవిప్లుత బ్రహ్మచర్యో విశ్వేశానుగ్రహాద్భవేత్
బ్రహ్మచర్యం లో ఎలాంటి విఘ్నం లేకుండా, సమస్త లోకాధిపతి అనుగ్రహంతో లక్ష్యాన్ని సాధిస్తాడు.
కాశీప్రాప్త్యా భవేజ్జ్ఞానం జ్ఞానాన్నిర్వాణమృచ్ఛతి 4.1.36.
కాశీని చేరితే జ్ఞానం కలుగుతుంది; ఆ జ్ఞానంతో ముక్తి లభిస్తుంది.
సదాచారో గృహే యద్వన్న తథాస్త్యాశ్రమాంతరే
ఇంట్లో మంచి ప్రవర్తన ఉండాలి; అది ఇతర జీవిత స్థితులలో కూడా అలాగే ఉండాలి.
గృహాశ్రమాత్పరం నాస్తి యది పత్నీవశంవదా
భార్య భర్త మాట వినేలా ఉంటే, గృహస్థాశ్రమానికి మించినది మరొకటి లేదు.
ఆనుకూల్యం కలత్రం చేత్త్రిదివేనాపి కిం తతః
భార్య అనుకూలంగా ఉంటే, మూడు స్వర్గాలు ఉన్నా అవసరం లేదు.
గృహాశ్రమః సుఖార్థాయ భార్యామూలం చ తత్సుఖమ్
గృహస్థాశ్రమం సుఖం కోసం ఉంటుంది; ఆ సుఖానికి భార్యే మూలం.
జలౌకయోపమీయంతే ప్రమదా మందబుద్ధిభిః
మందమైన బుద్ధి ఉన్నవారు స్త్రీలను జలౌకలతో పోలుస్తారు.
జలౌకా కేవలం రక్తమాదదానా తపస్వినీ
జలౌక రక్తాన్ని మాత్రమే పీలుస్తుంది; తపస్విని స్త్రీ కూడా అలాగే చేస్తుంది.
దక్షా ప్రజావతీ సాధ్వీ ప్రియవాక్చ వశంవదా
దక్షిణ, సంతానవంతురాలు, సద్గుణాలున్నది, మధురంగా మాట్లాడే, భర్త మాట వినే భార్య ఉత్తమురాలు.
గురోరనుజ్ఞయా స్నాత్వా వ్రతం వేదం సమాప్య చ
గురువు అనుమతితో స్నానం చేసి, వ్రతం, వేదం పూర్తిచేసినవాడు.
జనే తు రసగోత్రాయా మాతుర్యాప్యసపిండకా
జనాల్లో రుచి వంశానికి చెందినవారైనా, తల్లి పక్షపు బంధువులు రక్తసంబంధులు కారు.
స్త్రీసంబంధేప్యపస్మారి క్షయి శ్విత్రి కులం త్యజేత్ 4.1.36.
స్త్రీ సంబంధంలో మూర్ఛ, క్షయ, కొల్లగొట్టు, కుష్టు ఉన్న కుటుంబాలను దూరంగా ఉంచాలి.
రోగహీనాం భ్రాతృమతీం స్వస్మాత్కించిల్లఘీయసీమ్
రోగాలు లేని, అన్నదమ్ములు ఉన్న, తానికంటే కొద్దిగా చిన్నదైన స్త్రీని ఎంచుకోవాలి.
న పర్వతర్క్షవృక్షాహ్వాం న నదీసర్పనామికామ్
పర్వతాలు, గద్దలు, చెట్లు, నదులు, పాముల పేర్లు ఉన్నవారిని ఎంచుకోకూడదు.
న చాతిరిక్తహీనాంగీం నాతిదీర్ఘాం న వా కృశామ్
అంగాలు ఎక్కువగా లేకపోయిన, చాలా పొడవుగా ఉన్న, లేదా బాగా సన్నగా ఉన్నవారిని కూడా ఎంచుకోకూడదు.
మోహాత్సముపయచ్ఛేత కులహీనాం న కన్యకామ్
అజ్ఞానంతో వంశం లేని అమ్మాయిని పెళ్లి చేసుకోకూడదు.
లక్షణాని పరీక్ష్యాదౌ తతః కన్యాం సముద్వహేత్
మొదట లక్షణాలు పరిశీలించి, తర్వాతే అమ్మాయిని పెళ్లి చేసుకోవాలి.
బ్రహ్మచారి సమాచార ఇతి తే సముదీ రితః
బ్రహ్మచారి ఎలా ప్రవర్తించాలో నీకు వివరించాను.
స్వనేత్రదైర్ఘ్యనిర్మాణం ప్రశశంస ఫలాన్వితమ్
తన కన్నుల పొడవు పెరిగినదాన్ని, దాని ఫలితాన్ని ప్రశంసించాడు.
దివ్యప్రాసాదమాలానాం పతాకాశ్చలపల్లవాః
దివ్యమైన మహాప్రాసాదాలను అలంకరించిన పూలమాలల జెండాలు గాలిలో తేలియాడుతున్నాయి.
చంచత్ప్రాసాదమాణిక్యైర్విజృంభితమరీచిభిః
ఆ ప్రాసాదాలు మాణిక్యాలతో మెరుస్తూ, వాటి నుండి ప్రకాశవంతమైన కాంతిరశ్ములు వెలువడుతున్నాయి.
దేవత్వం మాయయాచ్ఛాద్య వేషం కార్పటికోచితమ్
తమ దైవత్వాన్ని మాయతో దాచుకొని, వారు కాపరాల వేషాన్ని ధరించారు.
కాచిచ్చయోగినీ భూతా కాచిజ్జాతా తపస్వినీ
వారిలో ఒకరు యోగినిగా మారగా, మరొకరు తపస్సు చేసే స్త్రీగా మారింది.
మాలాకారవధూః కాచిత్కాచిన్నాపితసుందరీ
ఒకరు పూలమాలలు చేసే వాడి భార్యగా, మరొకరు నాపితుని అందమైన భార్యగా కనిపించింది.
వైశ్యా చ కాచిదభవత్క్రయవిక్రయచంచురా
ఒకరు కొనుగోలు, అమ్మకాల్లో నైపుణ్యం కలిగిన వ్యాపారి స్త్రీగా మారింది.