తీర్థాని తాని తాన్యాసన్పరితః ప్రార్థనావశాత్ ।। 1.3.1.7.
ఆ ప్రార్థన వల్ల ఆ పవిత్ర స్థలాలు చుట్టూ చుట్టూ ఏర్పడ్డాయి.
తీర్థానాముద్భవం సర్వ శ్రోతుం సముపచక్రమే
అప్పుడాయన అన్ని తీర్థాల ఉద్భవాన్ని చెప్పడం ప్రారంభించాడు.
భగవన్బ్రూహి సకలం తీర్థానాముద్భవం మమ
ప్రభూ! అన్ని పవిత్ర స్థలాల ఉద్భవాన్ని నాకు పూర్తిగా చెప్పు.
ఇతి తస్యా వచః శృణ్వన్గిరీశాత్సంశ్రుతం పురా
ఆమె మాటలు వింటూ, గిరీశుడు పూర్వంలో జరిగిన సంగతులను గుర్తు చేసుకున్నాడు.
తత్ర స్నాత్వా పురా శక్రో బ్రహ్మహత్యాం వ్యపోహయత్
అక్కడ స్నానం చేసిన ఇంద్రుడు ఒకప్పుడు బ్రహ్మహత్య పాపాన్ని విడిచిపెట్టాడు.
బ్రహ్మతీర్థం పునర్దివ్యం వహ్నిఃకోణే సముత్థితమ్
దక్షిణా-తూర్పు మూలలో దివ్యమైన బ్రహ్మతీర్థం మళ్లీ పుట్టుకొచ్చింది.
యామ్యం నామ మహాతీర్థం యమభాగే విజృంభతే
దక్షిణ దిశలో యమునికి సంబంధించిన గొప్ప యామ్యతీర్థం విస్తరించి ఉంది.
నైర్ఋతం తు మహాతీర్థం నైర్ఋత్యాం దిశి శోభతే
దక్షిణ-పడమర దిశలో నైరృతీయం అనే మహాతీర్థం ప్రకాశిస్తోంది.
పశ్చిమే వారుణం తీర్థం దిగ్భాగే చ ప్రకాశతే
పడమర దిశలో వారుణతీర్థం వెలుగులోకి వచ్చింది.
వాయవే వాయవీయం చ తీర్థమత్ర ప్రకాశతే
ఈ ప్రాంతంలో వాయవ్య దిశలో వాయవీయతీర్థం కనిపిస్తుంది.
ఉత్తరే చాత్ర దిగ్భాగే సోమతీర్థమితి స్మృతమ్ 1.3.1.7.
ఇక్కడ ఉత్తర దిశలో సోమతీర్థం అని పిలవబడుతుంది.
ఐశానే చాత్ర దిగ్భాగే విష్ణుతీర్థమితి స్మృతమ్
ఇక్కడ ఈశాన్య దిశలో విష్ణుతీర్థం అని గుర్తించబడింది.
మార్కణ్డేయః పురా దేవి ప్రార్థయామాస శంకరమ్
ఓ దేవీ! ఒకసారి మార్కండేయుడు శంకరుని ప్రార్థించాడు.
బహూనామిహ తీర్థానామేకత్ర స్యాత్సమాగమః
ఇక్కడ ఎన్నో తీర్థాలు ఒకచోట చేరాలని కోరాడు.
ఇతి తస్య వచః శ్రుత్వా దేవదేవ ఉమాపతిః
అతని మాటలు విని దేవతల దేవుడు, ఉమాపతి,
సన్నిధిం మమ సంప్రాప్తః సేవతే గూఢరూపతః
నా సమీపానికి రహస్యంగా వచ్చి సేవ చేస్తున్నాడు.
నాన్యదన్వేషణీయం తే తీర్థమత్ర మహామునే
మహామునీ! ఇక్కడ నీకు వేరే తీర్థాన్ని వెతకాల్సిన అవసరం లేదు.
తస్మాద్భక్తియుతైర్నిత్యం సర్వతీర్థసమాగమః
కాబట్టి భక్తితో ఉన్నవారికి ఎప్పుడూ అన్ని తీర్థాల సమాగమం ఇక్కడ కలుగుతుంది.
ఇతి దేవి పురా దేవో మార్కడేయాయ శంకరః
ఓ దేవీ! అప్పట్లో శంకరుడు మార్కండేయునికి ఇలా చెప్పాడు.
సదోపహారవేలాయాం దృశ్యాని కిల మానవైః
బలిప్రదాన సమయంలో ఇవన్నీ మనుషులకు కనిపిస్తాయి.
వ్రతం తీర్థం తపో వేదా యజ్ఞాశ్చ నియమాదయః 1.3.1.7.
వ్రతాలు, తీర్థాలు, తపస్సు, వేదాలు, యజ్ఞాలు, నియమాలు— ఇవన్నీ అక్కడ ఉన్నాయి.
నిశమ్య వాక్యం మునిపుంగవస్య ప్రసేదుషీ పర్వతరాజపుత్రీ
మహాముని మాటలు విని పర్వతరాజ కుమార్తె ఆనందించింది.
అహం కృతార్థా తపతాం వరిష్ఠ త్వత్సంగమాత్సంప్రతి తీర్థజాలమ్
ఓ మునిశ్రేష్ఠా, నీతో కలిసినందుకు నాకు జీవితంలో సార్థకత కలిగింది. నీవు పవిత్ర తీర్థాల సమాహారమే.
కథం గిరీశః పునరత్ర దేవః స్ఫురన్మహావహ్నివపుర్ధరోఽపి
పర్వతాధిపతి అయిన దేవుడు, అగ్నిలా ప్రకాశించే రూపంతో ఉన్నా, ఇక్కడ మళ్లీ ఎలా ప్రత్యక్షమయ్యాడు?
ఆదిష్టస్తీర్థయాత్రార్థమహం లింగాని వీక్షితుమ్
తీర్థయాత్ర చేయమని ఆజ్ఞాపించబడి, నేను లింగాలను దర్శించేందుకు బయలుదేరాను.
రుద్రక్షేత్రే చ కేదారే తథా బదరికాశ్రమే
రుద్రక్షేత్రానికి, కేదారానికి, అలాగే బదరికాశ్రమానికి కూడా వెళ్లాను.
కాంచీముఖ్యాసు పుణ్యాసు పురీష్వప్యగమం తదా
ఆ సమయంలో, కాంచీ ప్రధానంగా ఉన్న పవిత్ర నగరాలన్నింటినీ సందర్శించాను.
స్థాపితాని చ లింగాని స్వయంభూని చ దృష్టవాన్
అక్కడ ప్రతిష్ఠించబడిన లింగాలను, స్వయంభూ లింగాలను కూడా నేను చూశాను.
సేవమానః సశిష్యోఽహం పర్యటన్పృథివీమిమామ్
నా శిష్యులతో కలిసి సేవ చేస్తూ, ఈ భూమిని చుట్టుకొచ్చాను.
తపాంసి యజ్ఞకర్మాణి కుర్వన్భూమిం సమాచరన్
తపస్సు, యజ్ఞకర్మలు చేస్తూ, భూమిని సంచరించాను.